تله مذاکرات وین پیش‌پای دیپلماسی رئیسی

دکتر مصطفی انتظاری هروی / مدرس علوم سیاسی دانشگاه

اظهارات سید ابراهیم رئیسی رئیس جمهور و حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه کشورمان در جریان نشست سازمان ملل در نیویورک، نشان داد که برخلاف پیش بینی های قبلی درباره تغییر مسیر دیپلماتیک ایران، کشورمان در مسائل هسته ای و منطقه ای به همان راهی می رود که پیش تر در دولت حسن روحانی می رفت.

این ثبات در سیاست خارجی نشان می دهد که در ایران با رفتن دولتها، سیاست های بین المللی چه در سطح تاکتیک و چه استراتژی تغییر نمی کند و کشورمان در راستای منافع ملی، راهبردهای مشخص شده را بی توجه به تغییر نخبگانی که آن را عملیاتی می کنند، به پیش می برد.

با این وجود هنوز همان ایراداتی که به سیاست خارجی حسن روحانی در رابطه با مذاکرات هسته ای وارد بود، به دولت ابراهیم رئیسی نیز وارد است و آن اینکه روشن نیست کشورمان چطور می خواهد از بن بست مذاکرات وین بیرون بیاید.

بن بست وین پس از آن شکل گرفت که دولت بایدن برخلاف پیش بینی ها، نه تنها گامی برای جبران اشتباهات دولت ترامپ برنداشت، بلکه با ادامه همان رویکردها، توپ بازگشت به برجام را در زمین ایران انداخت.

در دوره حضور روحانی در پاستور و استقرار تیم ظریف - عراقچی در وزارت خارجه، تهران تلاشهای بسیاری کرد تا این تقدم و تاخر بازگشت به برجام را مدیریت کند اما طرف آمریکایی انگار که متوجه نقطه ضعف ایران در غرور دیپلماتیک شده باشد، با اصرار به بازگشت نخست ایران به برجام و پایان دادن به آنچه نقض توافق از جانب کشورمان می خواند، عملا مذاکرات را بی نتیحه گذاشت تا نوبت به دولت جدید در ایران برسد.

در دوره جدید هم آمریکا همان رویکرد را دنبال کرده و با تاکید بر تسریع در آغاز مذاکرات وین، نشان داده که می خواهد همین مسیر را تاجایی در پیش بگیرد که ایران در چارچوب گام های جبرانی خود برای عبور از برجام، به میزانی از سوخت هسته ای برسد که بهانه به غرب برای آغاز دور تازه ای از حملات تبلیغاتی دهد.

اینکه وال‌استریت ژورنال گفته ایران حدود سه هفته تا رسیدن به سوخت اولین سلاح هسته‌ای خود فاصله دارد، به این معناست که گام‌های ضدبرجامی ایران درحال تبدیل شدن به یک بمب ساعتی علیه کشورمان هستند و اگر متوقف نشوند، بهانه‌های تازه‌ای به دست کاخ سفید خواهند داد؛ همان چیزی که بایدن می‌خواهد.

سید ابراهیم رئیسی رئیس جمهور کشورمان در جریان نشست سازمان ملل به صراحت تاکید کرد که سلاح هسته ای در راهبرد دفاعی ایران جایی ندارد. با این حال اگر ایران به میزانی از سوخت غنی شده هسته ای برسد که اسرائیل و سایر رقبای منطقه ای ایران آن را مقدمه تولید سلاح هسته ای تلقی کنند، آنگاه نه تنها مذاکرات به خودی خود متوقف می شود، بلکه ممکن است دومینوی قطعنامه های محکومیت ایران در سازمان های بین المللی دوباره به راه بیفتد و این همان تله ای است که به نظر می رسد پیش روی ایران در مذاکرات برجام طراحی شده است.

به تازگی مقامات آمریکایی گفته اند که تهران چارچوب مذاکرات هسته را قبول ندارد. این موضع نشان می دهد در دولت رئیسی، نسبت به دامی که پیش پای ایران پهن شده، آگاهی وجود دارد. با این وجود معلوم نیست که تهران به جای این چارجوب، می خواهد چه مدلی را جایگزین کند که فرجام آن رفع تحریم ها، احیای برجام و اعتمادزایی هسته ای باشد.

اگر تیم رئیسی - امیرعبداللهیان چارچوب جایگزینی برای مذاکرات وین ارائه ندهند، ممکن است غربی ها سراغ همان طرحی بروند که جان بلتون در کتاب خاطراتش از آن به طرح «چهار ستون» یاد کرده است. براساس این طرح که امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه به دونالد ترامپ همتای آمریکایی اش پیشنهاد کرده بود، برجام باید فراتر از مسائل هسته ای به عنوان ستون اول، مسائل منطقه ای، برنامه های بالستیک و موضوعات حقوق بشری را نیز دربرگیرد.

این طرح که «فرابرجام» هم نامیده می‌شود، همان چارچوبی است که پیش تر از سوی حسن روحانی به عنوان «برجام2» و «برجام3» مطرح شده بود و رهبر انقلاب به صراحت با آن مخالفت کرده بودند.
بنابراین باید منتظر بود و دید که در دولت سیزدهم چطور تله طراحی شده پیش پای مذاکرات هسته ای برداشته می شود و آیا تیم جدید قادر خواهد بود از تکرار تجربه قطعنامه های محدودکننده در دوره احمدی نژاد فرار کند و همزمان به دام امتیازگیری های جدید نیفتد؟

منبع: خبر فوری

17

شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 18
  • سید محمدباقر
    2

    البته مشخص است که امریکا هیچگاه قصد ندارد که در مذاکرات به نتیجه برسد چون اگر امریکا با ایران به توافق برسد اصل هژمونی امریکا نابود شده

  • ص _ ن
    6

    قابل توجه دکتر مصطفی انتظاری هروی / مدرس علوم سیاسی دانشگاه . مذاکره با آمریکا سر کاری می باشد . آمریکا اهل مذاکره دروغین با ایران اسلامی است . آمریکا برای فریب افکار عمومی جهان مذاکره می کند . مرگ بر آمریکا تروریست .

    نظرات شما -
    • ناشناس
      2

      فقط یک راه وجود دارد و آنهم جام زهر است .

  • الف
    5

    اقای تحلیل گر تحلیل شما آب دوغ خیاری بود .آمریکا هر وقت توان ضربه زدن به ایران را داشته باشد حتما دریغ نخواهد کرد و احتیاجی به بهانه ندارد چنانچه پیش از این نیز خیلی راحت از برجام خارج شد و ساز مخالف زد با این حساب ف مایشات جنابعالی بیشتر تراوشات ذهنی شماست تا

  • .
    7

    درود بر امریکا.هرچی میگه درسته.ماتابع امریکاییم.رژیم هم به ماربطی نداره.

    نظرات شما -
    • محسن
      0

      تف به این همه حماقت

  • بمب سنگرشکن
    3

    امریکا از برجام خارج شده و باید اول آمریکا به برجام برگردد و تحریم هارا بردارد. این سیاست قطعی ایران است و از این سیاست عقب نخواهیم نشست.والسلام علیکم و رحمه‌الله و برکاته

  • سرباز اسلام
    4

    المؤمن کیس به هوش بودن و توکل بر خدا نموده‌عنایت امام عصر عجل الله فرجه شریف را مسئلت داریم

  • ملت
    2

    (با این وجود معلوم نیست که تهران به جای این چارجوب، می خواهد چه مدلی را جایگزین کند که فرجام آن رفع تحریم ها، احیای برجام و اعتمادزایی هسته ای باشد)!!!!!!!!!! آقای انتظاری هروی: عدم اطلاع شمادلیل برنبود استراتژی مشخص ازسوی نظام نیست لطفاتحلیل درپیتی ارائه نده

  • انقلاب
    4

    آمریکا توان رویا روئین با ایران را ندارد ولیکن میخواهد با وقت کشی و جنگ نیابتی در منطقه و ایران هراسی از طریق هژمونی واعتلاف(اجماع)وود به ایران ضربه بزند ولی اگر صبر بورد باری ایرانیان کمی بیشتر باشد وبا دولت پاکدشت رئیسی هماهنگ باشد شکست در انتظار دشمن است و پیروزی ایران حتمی است انشاالله

  • علی
    1

    قصه ایران و آمریکا تبدیل به قصه هزار و یک شب شده ، فرقی نمی کنه کی برنده است مهم اینه که با این سریال بی پایان اول مردم ایران و بعد کشورهای منطقه حسابی سرکارند .

    نظرات شما -
    • چهره
      1

      مردم ایران نان خوردن ندارند و در فقر مطلقند پس سر کار نیستیم

  • ناشناس
    0

    کشورمان در راستای منافع ملی، راهبردهای مشخص شده را بی توجه به تغییر نخبگانی که آن را عملیاتی می کنند، به پیش می برد! خودش هم نمی فهمد که چه می گوید یا درکی از منافع ملی ندارد یا نخبگان و سیاست های راهبردی فرقه ای نمی شناسد.

  • علی
    1

    یه مشت بی سواد

  • امان
    0

    از گذاشتن کامنت ها معلومه قشر مرفه بی دردین ویا کاسبان تحریم وگرنه مردم عادی که به خاک سیاه نشستن که برای کسی مهم نیست

  • ناشناس
    3

    الان در تله افتاده ایم ، کجای کاری

  • ناشناس
    0

    باید وارد مذاکره شد .مذاکره نه مزایده

  • تقی
    0

    یه نگاه به آمار خودکشی خانوادگی آبان ۱۴۰۰بندازید در ایران ،داریم به مرز جنون میرسیم ،کشان کشان بزرگان کشون کشون مردم خدازده