ایلان ماسک چرا این روزها همه را «خائن» مینامد؟
واژه «خائن» که زمانی سنگینترین و مهلکترین اتهام حقوقی علیه امنیت ملی یک کشور به شمار میرفت، این روزها در ادبیات سیاسی ایلان ماسک به یک برچسب روزمره تبدیل شده است.
به گزارش خبرفوری، ثروتمندترین مرد جهان اکنون هر فرد یا رسانهای را که با مواضعش همسو نباشد، به خیانت متهم میکند. گزارش تحلیلی سیانان با بررسی ریشههای تاریخی این اصطلاح، هشدار میدهد که استفاده مکرر ماسک از این واژه، فراتر از یک لفاظی ساده، در حال دگرگون کردن مرزهای گفتمان سیاسی در ایالات متحده است.
جرقه دور جدید حملات ماسک پس از گفتوگوی چالشبرانگیز او با زنی مینتون بدوز، سردبیر نشریه معتبر اکونومیست زده شد. بدوز در این مصاحبه، سوالاتی جدی درباره مواضع ماسک در قبال جریانهای راست افراطی اروپا، اظهاراتش پیرامون مسلمانان و نقش او در کاهش کمکهای بشردوستانه آمریکا مطرح کرد. واکنش ماسک به این نقدها سریع و تند بود؛ او چند ساعت بعد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «او به غرب خیانت کرده است؛ همین و بس.»
بیشتر بخوانید:
چرا ایلان ماسک در عکس یادگاری چهرهاش را تغییر داد؟ | هراس از اسکن چهره | ببینید
پُست جنجالی ایلان ماسک: ویروس «ذهن بیدار» پسرم را کشت
ایلان ماسک در بمباران ایران نقش داشت | یک افشاگری تازه علیه نابغه جنگطلب
اما سردبیر اکونومیست تنها هدف این کارزار نبود. ماسک در هفتههای اخیر دایره تعریف خود از خیانت را به شدت گسترش داده و اعلام کرده است که «هر کس با سیاست اخراج مهاجران مخالف باشد یا آمریکا را دوست نداشته باشد، خائن است.» او با همین فرمول، چهرههای برجستهای نظیر تیم والز (فرماندار مینهسوتا)، الهان عمر (نماینده کنگره)، مارک کلی (سناتور دموکرات) و حتی پدرو سانچز (نخستوزیر اسپانیا) را هدف اتهام خیانت قرار داده است.
ریشه واژه خائن به کلمه لاتین tradere به معنای «تسلیم کردن» یا «واگذار کردن» میرسد؛ مفهومی که در طول تاریخ با نامهای بدنامی چون بروتوس و بندیکت آرنولد گره خورده است. با این حال، بنیانگذاران ایالات متحده با آگاهی از خطر سوءاستفاده از این برچسب، تعریف آن را در قانون اساسی بسیار محدود کردند. طبق قانون اساسی آمریکا، خیانت تنها به معنای اعلان جنگ مسلحانه علیه کشور یا همکاری مستقیم با دشمنان رسمی در زمان جنگ است. جیمز مدیسون، از تدوینکنندگان قانون اساسی، صراحتا هشدار داده بود که نباید اجازه داد حکومتها با ساختن تعاریف جدید از خیانت، مخالفان سیاسی خود را سرکوب کنند.
با وجود این صراحت قانونی، این واژه همواره در تاریخ آمریکا به عنوان ابزاری برای قطبیسازی استفاده شده است؛ از دوران مبارزات حقوق مدنی که سفیدپوستان حامی سیاهپوستان «خائن به نژاد» خوانده میشدند، تا دهههای پایانی قرن بیستم که برخی رسانههای محافظهکار، لیبرالها را هدف این اتهام قرار دادند.
گزارش تحلیلی سیانان تاکید میکند که عادیسازی واژه «خائن» توسط شخصی با نفوذ ماسک، پیامدهای خطرناکی دارد. در محافل راست افراطی و نژادپرست، شعارهایی نظیر «اول خائنان، بعد مهاجران» جایگاه ویژهای دارد و ریشه آن به متون خشونتآمیزی مانند کتاب «دفترچه خاطرات ترنر» بازمیگردد. زمانی که اتهام خیانت به ابزاری برای ساکت کردن روزنامهنگاران و مخالفان تبدیل میشود، مرز میان رقابت سیاسی و دشمنیِ موجودیتی از بین میرود؛ روندی که در نهایت میتواند به خشونتهای فیزیکی در جامعه قطبیشده آمریکا مشروعیت ببخشد.
