رضا نصری:
محاصره دریایی ایران مصداق نقض آشکار آتشبس است
رضا نصری، حقوقدان بینالملل گفت: اعمال محاصره، دقیقاً مصداق بارز تعریف تجاوز در متون حقوقی است.
نصری نوشت: ماده ۳ قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد در تعریف تجاوز کاملاً روشن است: «محاصره بنادر یا سواحل یک کشور توسط نیروهای مسلح کشوری دیگر» مصداق یک اقدام تجاوزکارانه محسوب میشود. در نتیجه، این اقدام نقض آشکار آتشبس است.
اما محدود کردن تردد از طریق تنگه هرمز از سوی ایران، موضوعی کاملاً متفاوت است.
ایران هیچ بندری را تعطیل نکرده و محاصره عمومی اعلام نکرده است. در عوض، او محدودیتی پیشگیرانه بر تردد شناورهای خصمانه در آبراه باریکی که از آبهای سرزمینی خودش میگذرد اعمال کرده است.
این اقدام، اعمالی مشروع از حق دفاع مشروع ایران بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد محسوب میشود، در پاسخ به یک حمله مسلحانه غیرقانونی و ناشده و در مواجهه با تهدیدات بیسابقه علیه موجودیت خود.
این اقدام همچنین کاملاً با موضع دیرینه ایران در مورد اصل «عبور بیآزار» که حاکم بر تردد از تنگه هرمز است، همسو میباشد.
ایران برای دههها - مطابق با کنوانسیون ۱۹۵۸ ژنو در مورد دریای سرزمینی و منطقه مجاور و قوانین داخلی خود (به ویژه قانون مناطق دریایی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۹۹۳) - همواره بر این باور بوده که حق عبور بیآزار شامل شناورهایی که امنیت ایران را تهدید میکنند یا مرتکب اقدامات خصمانه میشوند، نمیگردد.
در یک نقطه تنگ راهبردی مانند هرمز که مستقیماً از آبهای سرزمینی ایران عبور میکند، تهران همواره این حق حاکم را برای خود محفوظ داشته که عبور شناورهای غیربیآزار را تنظیم یا ممنوع کند.
بنابراین، این یک موضع جدید نیست؛ بلکه اعمال مداوم و قانونی موضعی است که ایران از دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ بدون هیچ مخالفت جدی مطرح کرده و ریشه در چارچوب معاهدات قابل اعمال و حقوق بینالملل عرفی دارد.
