المانیتور: بن‌بست هسته‌ای یعنی جنگ | چرا ماجرا این بار فرق می‌کند؟

چالش ایران با نهاد نظارتی هسته‌ای سازمان ملل، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، پس از آن‌که تهران دسترسی بازرسان به سایت‌های کلیدی هسته‌ای را مسدود کرد و فراخوان‌های غرب برای همکاری را نادیده گرفت، به مرحله‌ای حساس و تنش‌زایی وارد شده است.

المانیتور: بن‌بست هسته‌ای یعنی جنگ | چرا ماجرا این بار فرق می‌کند؟

به گزارش خبر فوری به نقل از المانیتور، آخرین گزارش آژانس که این هفته میان اعضا توزیع شد، تأیید می‌کند که بازرسان پنج ماه است اجازه ورود به سایت‌هایی را که در جریان جنگ خرداد توسط اسرائیل و آمریکا بمباران شده‌اند، دریافت نکرده‌اند.

گزارش اشاره دارد که آژانس همچنان نمی‌تواند وضعیت ذخایر اورانیوم ایران را که تا ۶۰ درصد غنی‌سازی شده، تأیید کند. بر اساس دستورالعمل‌های خود آژانس، این ذخایر باید هر ماه بازرسی شوند، زیرا یک گام فنی تا غنی‌سازی به سطح سلاح هسته‌ای فاصله دارند. عدم دسترسی ایران و اعلام اینکه چارچوب همکاری قبلی که در سپتامبر در قاهره توافق شده بود، اکنون فاقد اعتبار است، موجب نگرانی مقامات غربی شده که پرونده هسته‌ای ایران بار دیگر وارد منطقه خطرناک شده و رکود دیپلماتیک و عدم شفافیت فنی یکدیگر را تقویت می‌کنند.

آژانس تاکید کرده که پنج ماه عدم دسترسی به سایت‌های هسته‌ای باعث شده تأیید وضعیت ذخایر اورانیوم به تأخیر بیفتد و بازرسی‌ها باید از سر گرفته شوند تا نگرانی‌ها درباره «احتمال انحراف مواد هسته‌ای اعلام‌شده از مصارف صلح‌آمیز» برطرف شود. مسائل حل‌نشده درباره اورانیوم ۶۰ درصد، شامل میزان باقی‌مانده پس از حملات مشترک آمریکا و اسرائیل، مکان فعلی ذخیره آن و امکان حسابرسی کامل موجودی، به موضوع اصلی فنی و پیش‌برنده تمام مذاکرات سیاسی درباره برنامه هسته‌ای ایران تبدیل شده است.

دیپلمات‌های غربی می‌گویند، هرچند ممکن است بخشی از مواد در حملات ژوئن نابود شده باشد، اما احتمالاً بخش عمده آن در تأسیسات عمیق در اصفهان ذخیره شده است؛ جایی که ورودی تونل‌ها هدف قرار گرفته اما زیرساخت اصلی تقریباً دست‌نخورده باقی مانده است. گزارش آژانس به صراحت می‌گوید که مکان دقیق تأسیسات جدید اصفهان، وضعیت آن از نظر حفاظت و نگهداری مواد هسته‌ای و تأثیر حملات نظامی بر آن، مشخص نیست. چنین سطحی از عدم اطمینان از سال ۲۰۲۱ تجربه نشده بود، زمانی که سازوکار نظارت بر توافق هسته‌ای ایران فروپاشید و برای مقامات اروپایی و آمریکایی خط قرمز محسوب می‌شود.

واکنش ایران به «سیاسی شدن» پرونده

تهران سریع و قاطع واکنش نشان داد. پس از صدور بیانیه گروه هفت که از ایران خواسته بود به قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل پایبند باشد، همکاری کامل با بازرسان را از سر گیرد و وارد گفت‌وگو با واشنگتن شود، وزارت امور خارجه ایران آن را «غیرقانونی» و «ریاکارانه» خواند. سخنگوی وزارت امور خارجه، اسماعیل بقایی، این گروه را متهم کرد که «جنایت مشترک آمریکا و اسرائیل» در حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران را نادیده گرفته‌اند و به جای آن از اقدامات اروپا و آمریکا برای بازگرداندن تحریم‌ها حمایت می‌کنند.

بقایی تاکید کرد که بحران کنونی با خروج یک‌جانبه و غیرقانونی آمریکا از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ آغاز شد و ایران در طول این مدت تلاش‌های واقعی دیپلماتیک انجام داده، در حالی که اروپایی‌ها تحت فشار آمریکا عمل کرده‌اند. با رد بیانیه گروه هفت، تهران نشان می‌دهد که فشار آژانس را بخشی از استراتژی گسترده غرب برای منزوی کردن ایران می‌داند، نه یک فرایند فنی بی‌طرف.

بن‌بست خطرناک‌تر

هرچند ایران پیش از این نیز دسترسی بازرسان IAEA را محدود کرده بود، چند عامل این بار وضعیت را متفاوت کرده است. حملات ژوئن وضعیت موجود را بر هم زد؛ حملات مشترک آمریکا و اسرائیل تأسیسات غنی‌سازی ایران را شدیداً آسیب زد و تهران اجازه بررسی خسارات را نداد. این امر احتمال، هرچند کم، انحراف یا بازسازی بدون اعلام رسمی را برای آژانس ایجاد می‌کند. تأسیسات جدید اصفهان که اعلام شده اما دیده نشده، شکاف حفاظتی بزرگی ایجاد می‌کند؛ بدون شفافیت درباره مکان و وضعیت عملیاتی آن، آژانس نمی‌تواند نقشه غنی‌سازی ایران را ترسیم کند. همچنین زمینه سیاسی کنونی بسیار حساس است؛ رسانه‌ها و ناظران در ایران هشدار می‌دهند که اسرائیل ممکن است گزارش‌های آژانس را بهانه‌ای برای اقدام نظامی جدید بداند. هرگونه محکومیت قریب‌الوقوع از سوی هیئت مدیران آژانس می‌تواند زمینه را برای فشار کشورهای غربی و توجیه اقدامات اسرائیل فراهم کند، مشابه سناریوی پیش از جنگ ژوئن.

در این شرایط، رقابت گسترده‌تر آمریکا و ایران در منطقه نیز شدت یافته است؛ پیامدهای جنگ غزه بخشی از محاسبات استراتژیک تهران است و پرونده هسته‌ای تنها بخشی از این رقابت قدرت با واشنگتن و متحدانش است.

برای آژانس، مشکل فقط سطح غنی‌سازی نیست؛ پنج ماه عدم دسترسی و وجود تأسیسات جدید و بازدیدنشده، مرز قابلیت اطمینان آژانس را تحت فشار قرار داده است. اگر ایران پیش از نشست بعدی هیئت مدیران دسترسی کامل را بازنگرداند، آژانس مجبور به صدور هشدارهای شدیدتری خواهد شد که ممکن است به تقویت دیدگاه‌های سخت‌گیرانه در اسرائیل منجر شود.

در داخل ایران، هر دو جناح اصلاح‌طلب و محافظه‌کار هشدار می‌دهند که مدیریت نادرست بن‌بست با آژانس می‌تواند ایران را به اشتباهات راهبردی سوق دهد. برخی تحلیلگران به دینامیک سیاسی اسرائیل اشاره می‌کنند، خصوصاً نگرانی‌هایی که برخی مقامات دارند که برنامه هسته‌ای ایران به سرعت در حال رسیدن به مرحله غیرقابل بازگشت است.

(ترجمه گزارش رسانه‌های غربی به معنای تأیید محتوای آن از سوی خبرفوری نیست).

منبع: خبر فوری
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 27
  • ناشناس

    با همین بهانه عراق را اشغال کردند..عجب بهانه خوبی برای حمله به دیگران

    نظرات شما -
    • ناشناس

      صدام را مثل حشدالشعبي دوست داشتي؟

  • ناشناس

    اف ای تی اف تایید شد چیکار کردن؟ دوباره در لیست سیاه نگه داشتن، دنیا فعلا قانون جنگله یا قوی میشی یا نوکر که هر بلایی سرت در بیارن.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      بهتره تا نوكر پوتين يا چين باشي.

  • ناشناس

    متاسفانه بیش از آنچه که علم هسته ای در خدمت جامعه و موجب آسایش و استفاده بهینه برای جامعه امروز ما باشد این ما هستیم که با وجود صرف هزینهای سنگین در خدمت آن شدیم.

    نظرات شما -
    • به ۰۷:۳۰:۵۲

      غربگدا چرت نگو

  • ناشناس

    نمی تونن به جمهوری اسلامی حمله کنن عرضشو ندارن اگه داشتن سریع حمله می کردن

    نظرات شما -
    • ناشناس

      این شرقگداها نوکرهای روسیه که از ارباب پوتین دستور میگیرن باید اول پوتین رو راضی کنی

    • ناشناس

      بدبخت روس چرا
      اونها طولی حمله میکنند
      وقتی خوابی!
      نه عرضی

    • ناشناس

      اینا راست میگه تو 12 روزه مگه ندیدید !!!!

  • ناشناس

    شما غربگدا ها
    اگه ایرانو کلا با جاش بدیم بره راضی میشید یا چی ؟؟🤬🤬

    نظرات شما -
    • م ا

      شمااگراینقدردزدی اختلاس نکنیدپولدملت خرج سوریه عراق لبنان نمیکردین ماهم باشماخوبدمیشدیم

  • حلما

    ایران نباید اجازه بدهد جاسوس ها دوباره بیایند و مشخصات را در اختیار اسراییل و آمریکا بزارند برای حمله و انهدام انها . چقدر احمق باشیم از یک سوراخ دوبار گزیده شویم

  • م

    دیگه ایران چکار کنه ؟! شدیدترین بازرسی ها تعلق بتون ریزی اخرشم بمباران یعنی هر کس دم از مذاکره و بازدید برای این جاسوسا بزنه ایرانی نیست ی خائن

    نظرات شما -
    • ناشناس

      چراازانرژی صلح امیزوسیله تهدیشرق وغرب استفاده کردچراپدافندبازی کرد چرابه بازرسا نذاشت آزادی عمل داشته باشن چراسلامی گفت لازم باشه هسته ای هم میسازیم برای نابود کردن

    • به ۱۱:۴۱:۵۷1

      به خاطر جلوگیری از جاسوس های اسرائیلی مثل توی بی وطن

    • ناشناس

      سلامی نگفته گفت هم غلط زیادی کرد

  • ناشناس

    انها چیزی را میخواهند که حتی با جنگ هم ممکن است انرا بدست نیاورند که یکبار آزمودند پس ساده ترین وایمن ترین کار فشار سیاسی واقتصادیست.بهتر است پزشکیان به عنوان اولین کشوردرجهان یک وزیر با عنوان وزیر انرژی صلح امیز هسته ای به کابینه خود اضافه کند واهمیت داشتن انرژی هسته ای را برای ایران درسطح وزیربه جهان نشان دهد وازطرفی صلح امیز بودن ان برای دنیا.

  • ناشناس

    بازرسی از سایت های هسته ای که بمباران و موشک باران و تا حدود قابل توجهی ویران و نابود شده چه معنا و مفهومی جز هدف جاسوسی برای قدرت‌های هسته ای غربی دارد!

    نظرات شما -
    • ناشناس

      خب اگر کوتاه نیان بازم میاد می‌زند
      بعد احمق ها این یکیجنگ رو بازم با دروغ بگن پیروز شدیم.

  • ناشناس

    با اینکه به لحاظ اقتصادی واقعا شرایط خیلی دشواره ولی بهتره با عزت زندگی کنیم تا اینکه برده کسی بشیم.چطور آمریکا یا کشورای غربی انرژی هسته ای دارن ولی ما نباید داشته باشیم.این همه شهید و دانشمند ندادیم که بعدا بگیم بیخیال.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      کدوم عزت .عزت اینکه پول نداشته باشی برای بچه ات دارو بخری عزت اینکه نتونی برای بچه ات یک کیلو گوشت مرغ در هفته بخری عزت اینکه نتونی برای بچه ات یک کاپشین بخری تا سرما نخوری.
      پس غلط میکنند دعوت به فرزند آوری
      ما که عزت ندیدیم .اگر هست .برای فقر نیست. بلکه برای آقا زاده هاست. که نونشون در تحریم مردم ایران هست.

    • سیفی

      عزت ؟؟؟؟؟؟ عجب حرف مسخره ای . آیا فقر عزت می آورد . تحریم باعث افزایش رانت و اختلاس و دزدی و ... هزارتا کثافت کاری شده. فکر کنید بعد حرف از عزت بزنید

  • ناشناس

    خطرناک برای کی ؟ برای ما یا اونها !؟

  • موسوی

    آمریکا فقط دنبال بردن اورانیوم های غنی شده است و بعد دوباره تحریم و سنگ اندازی های دیگر

  • ناشناس

    تقسیم کار عالی، رژیم صهیونیستی وآمریکا وظیفه تهدید گزینه حمله، اروپا وظیفه اش دراز کردن دست دیپلماسی وتزویر، خائن های داخلی هم فشار میارن حتما بدیم بره، رسانه های همسو هم رنگ و لعاب میدن و ضریب میدن، تجربه نشون داده که از میز مذاکره وکرنش جلوی غرب هیچی گیرمون نیومده و واسه بعضی ها رفت وآمد و عشق وحال به اونور دنیا و واسه مردم بدبختی بوده، فقط باید قوی بشیم چه اقتصادی وچه نظامی،

  • ناشناس

    ما که نفهمیدیم این انرژی هسته ای به چه درد ما خورده تا الان اگر برای تولید برق ازش استفاده می شه پس چرا مازوت می سوزانن و سم به خورد مردم می دن اگه مردم واسشون مهمن