نقش حیاتی اروپا در فتح دوباره ماه
ماموریت آرتمیس ۲ موفقیتی برای آژانس فضایی اروپا (ESA) و همچنین ناسا است؛ اما آیا اروپا خود مأموریتهای سرنشیندار به ماه خواهد داشت؟
همزمان با بازگشت فضاپیمای اوریون به زمین و پایان سفر گذر از ماه در ماموریت آرتمیس ۲، این فضاپیما با حمایت مهندسی اروپایی کار میکند.
به نقل از نیچر، چهار فضانورد سه نفر از ناسا و یک نفر از آژانس فضایی کانادا در ماژول سرنشین در بالای فضاپیمای اوریون سفر میکنند.
سیستمهای پیشرانه و پشتیبانی زندگی که در نیمه پایین آن قرار دارند، توسط شرکت هوافضای ایرباس در لیدن، هلند، به نمایندگی از آژانس فضایی اروپا طراحی و ساخته شدهاند.
این ماژول خدمات اروپایی (ESM) وظیفه تأمین پیشرانه اوریون را بر عهده دارد. همچنین سیستمهای پشتیبانی زندگی فضانوردان، مانند تأمین آب و هوا، و کنترل دمای ماژول را فراهم میکند که همه اینها توسط چهار بال خورشیدی ماژول تأمین انرژی میشوند.
دیدیه شمت، رئیس گروه آمادگی آینده آژانس فضایی اروپا در کلن، آلمان، میگوید که عملکرد این ماژول بدون نقص گزارش شده است. این ماژول عملکرد بسیار خوبی داشته است. جاناتان مکداول، اخترفیزیکدان بازنشسته از لندن، میگوید مشارکت اروپا «بسیار مهم» است. شمت میافزاید: معمولا ناسا نمیخواهد برای موضوعی این چنین حیاتی به کسی وابسته باشد.
نقش ماژول خدمات اروپایی با سوختگیری موتور اصلی به مدت پنج دقیقه و ۵۰ ثانیه آغاز شد که فضاپیما را از مدار اولیه زمین به مسیر حرکت به سوی ماه پرتاب کرد. سیان کلیور، مهندس صنعتی این ماژول میگوید: این مانور دقیقا طبق برنامه انجام شد. دقت آن باعث شد نیازی به تنظیمات متعدد مسیر فضاپیما در مراحل بعدی نباشد.
اهداف فضایی اروپا
ایرباس از دههها تجربه اروپایی در پروازهای فضایی بهره برده است. این تاریخ به اسپیسلب بازمیگرددکه یک ماژول آزمایشگاهی است که در چندین مأموریت از دهه ۱۹۸۰ تا اواخر دهه ۱۹۹۰ به همراه شاتل فضایی ناسا پرواز کرد و ادامه آن با طراحی و ساخت آزمایشگاه کلمبوس، ماژول اروپایی ایستگاه فضایی بینالمللی توسط ایرباس، ادامه یافته است. کلیور میگوید: بدون پروژههای قبلی نمیتوانستیم این کار را انجام دهیم.
با حرکت ایالات متحده به سمت کاهش همکاری با سازمانهای بینالمللی مانند سازمان جهانی بهداشت، ناسا همچنان برخی پروژههای بینالمللی خود، از جمله آرتمیس، را حفظ کرده است. مکداول میگوید که ماژول خدمات اروپایی تقریبا یادگاری از رویکردی بینالمللیتر است.
ایرباس تاکنون چهار ماژول خدمات اروپایی تحویل داده است، از جمله ماژولهای ماموریتهای آرتمیس ۳ و ۴ آینده، و دو ماژول دیگر نیز در حال ساخت هستند. اگرچه اولین رقابت برای رسیدن به ماه بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی بود، کلیور میگوید امیدوار است برنامه آرتمیس همچنان الگویی از همکاری بینالمللی باقی بماند. رفتن به ماه فرصتی برای ما به عنوان بشریت است تا این بار کارها را درست انجام دهیم.
همکاری بینالمللی
برنامه آرتمیس از ابتدا به گونهای طراحی شده بود که اجزای بینالمللی و شرکتهای خصوصی را شامل شود و آژانس فضایی اروپا در سه بخش اصلی مشارکت داشته باشد. علاوه بر ارائه ماژول خدمات اروپایی برای هر پرواز آرتمیس، این آژانس فضایی همچنین توافق کرده بود دو ماژول برای دروازه ماه، یک ایستگاه فضایی بینالمللی که قرار بود به دور ماه بچرخد، بسازد و سه فضانورد اروپایی را به آن بفرستد.
با این حال، جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، ماه گذشته اعلام کرد که توسعه دروازه ماه را متوقف کرده و تمرکز آرتمیس را بر ساخت یک پایگاه دائمی در سطح ماه معطوف کرده است که مشارکت بیشتر اروپا را در وضعیت نامشخص قرار میدهد. آژانس فضایی اروپا از آن زمان گفته است که در حال بررسی گزینههای خود برای مشارکت در پایگاه ماه است.
یک بخش مهم از چنین مشارکتی میتواند شامل تحویل محموله برای کمک به ساخت و تأمین پایگاه ماه باشد. آژانس فضایی اروپا در حال توسعه یک فرودگر بدون سرنشین به نام آرگونات است که قرار است با یک موشک چهار پیشرانی آرین ۶ پرتاب شود و حداقل ۱.۵ تن بار به سطح ماه تحویل دهد.
با این حال، مکداول میگوید که نشانههایی از سوی رهبری ناسا وجود دارد که ایالات متحده برای چنین شراکتهایی و شاید برای دادن نقشهای حیاتی مأموریتی به آژانس فضایی اروپا نیز ارزش کمتری قائل خواهد شد. پیشتر حداقل به صورت لفظی به همکاری بینالمللی اشاره میشد. او اضافه میکند. حالا لحن به سمت رهبری آمریکایی تغییر کرده است.
آژانس فضایی اروپا همچنین در حال بررسی امکان صدور گواهینامه برای پرواز انسانی آرین ۶ است تا بتواند فضانوردان خود را به مدار زمین بفرستد اما هیچ برنامهای برای توسعه یک پرتابگر قدرتمند کافی برای سفر مستقل به ماه ندارد.
