اقتصاد خوزستان زیر فشار خاموشی گاز و برق؛ وقتی محدودیت انرژی، اشتغال را نشانه میگیرد
وقتی آمار بیکاری بالا میرود یا شاخصهای تولید و رشد اقتصادی دچار افت میشوند، معمولاً تیغ نقد متوجه دستگاههای اقتصادی، صنعت و حتی مدیران بنگاهها میشود؛ گویی همه مسئله در «عملکرد تولیدکننده» خلاصه شده است.
اما این روایت، تصویری ناقص از واقعیت اقتصاد استانهایی مانند خوزستان ارائه میدهد. بخشی از آنچه امروز بهعنوان ضعف تولید یا رکود اشتغال دیده میشود، نه ریشه در ناکارآمدی بنگاهها، بلکه حاصل تصمیمها و مدیریتهای نامناسب در حوزههایی است که مستقیماً اقتصادی تلقی نمیشوند؛ حوزههایی مانند برق و گاز که شریان حیاتی صنعتاند، اما اغلب بیرون از دایره پاسخگویی اقتصادی باقی میمانند.
ایجاد محدودیتهای گسترده و مکرر در تأمین انرژی، عملاً چرخ صنایع را از حرکت بازمیدارد. توقف یا کاهش تولید فقط به معنای افت چند عدد در ترازنامه شرکتها نیست؛ زنجیرهای از پیامدهای اجتماعی و اقتصادی را بهدنبال دارد: تعطیلی خطوط تولید، کاهش شیفتهای کاری، تعلیق پیمانکاران، و در نهایت از بین رفتن اشتغال مستقیم و غیرمستقیم. صنعتی مانند فولاد، که هزاران شغل وابسته در حملونقل، خدمات، تعمیرات و زنجیره تأمین دارد، با هر محدودیت انرژی، نهفقط تولید که «زیست اقتصادی» یک منطقه را از نفس میاندازد. در چنین شرایطی، چشم بستن بر نقش مدیریت انرژی و حواله دادن همه مشکلات به بخش صنعت، نوعی سادهسازی و لاپوشانی ضعف مدیریت ناترازی ها است.
مسئله مهمتر آن است که این محدودیتها اغلب بدون توجه به آثار منطقهای و بدون دفاع مؤثر از منافع استان اعمال میشوند. وقتی در استانهایی با نقش کلیدی در تولید ملی، تصمیمهای انرژی بهگونهای اتخاذ میشود که فشار آن مستقیماً بر صنایع مادر و صادراتمحور فرود میآید، باید پرسید سهم مدیریت استانی در این میان چیست؟ آیا وظیفه مدیران گاز و برق صرفاً اجرای دستورهاست، یا دفاع از اقتصاد محلی و جلوگیری از تحمیل هزینههای ناعادلانه به استان نیز بخشی از مأموریت آنهاست؟
در این نقطه، مسئولیت مدیران ارشد استان پررنگ میشود. اقتصاد و جامعه خوزستان بیش از این تاب فشارهای پنهان و آشکار را ندارد. محدودیتهای انرژی، اگر بدون تدبیر، چانهزنی و نگاه توسعهمحور اعمال شوند، عملاً به محدودیت علیه اقتصاد استان تبدیل میشوند؛ محدودیتی که آثار آن در بیکاری، فقر و نارضایتی اجتماعی بروز میکند. انتظار میرود مدیریت عالی استان با ورود جدی به این موضوع، اجازه ندهد تصمیمهای بخشی و غیرپاسخگو، هزینههای سنگینتری بر دوش تولید و جامعه خوزستان تحمیل کند. دفاع از صنعت، در اینجا دفاع از اشتغال، معیشت و آینده استان است.
