آمریکا خواسته‌های حداکثری مطرح کرده و اعزام ناوها برای پذیرش این خواسته هاست/ شاید ایالات متحده استراتژی «قایق های توپ دار» را برگزیده اما نمی توان مطمئن بود/ شرط عادی‌سازی روابط ایران با اسرائیل جزو شروط چهارگانه ترامپ است

قاسم محبعلی با اشاره به اعزام ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و چند ناوشکن آمریکایی به خاورمیانه، اظهار کرد: علاوه بر این مورد، پروازهای هواپیماهای اروپایی به منطقه نیز قطع شده و روس‌ها نیز از شهروندان خود خواسته‌اند به ایران سفر نکنند. لذا شرایط بسیار خطرناک و غیر قابل پیش‌بینی است و نشان می‌دهد که آمریکایی‌ها در حال آماده‌سازی خود برای جنگ هستند‌. شرایط داخلی کشور نیز به گونه‌ای است که بسیاری در صدد ایجاد چنین جنگی هستند. بنابراین، حاکمیت ایران باید تمام تلاش خود را برای جلوگیری از بروز درگیری نظامی به کار گیرد، زیرا جنگ دوباره، می‌تواند هم ایران و هم منطقه را به آتش بکشد.

وی با بیان اینکه شاید هدف آمریکا، استفاده از دیپلماسی قایق‌های توپ‌دار یا ناوهای هواپیمابر باشد، افزود: در جریان جنگ سرد، قدرت‌های بزرگ وقتی می‌خواستند کشوری را تحت فشار قرار دهند، کشتی‌های بزرگ و قایق‌های توپ‌دار را به کنار مرزهای آن اعزام و تهدیدش می‌کردند که در صورت عدم تمکین از خواسته‌های آن‌ها، اقدام به گلوله‌باران آن کشور می‌کنند. ممکن است اکنون نیز ایالات متحده با استقرار ناوهای خود در اطراف ایران، بخواهد مجددا از همان استراتژی بهره گیرد، اما نمی‌توان امیدوار بود که آمریکایی‌ها صرفا به دنبال اعمال فشار برای امتیازگیری و کشاندن ایران به سر میز مذاکره باشند‌. بنابراین، شرایط اصلا مساعد نیست و هر اقدام کوچکی، می‌تواند منطقه را به آتش بکشاند. لذا مقامات کشور باید در حرف‌زدن بسیار مراقبت کنند و اظهارات تحریک‌کننده نداشته باشند و از ابزار دیپلماسی بهره گیرند.

مدیرکل اسبق اداره خاورمیانه وزارت خارجه در خصوص اینکه چرا آمریکا یکی، دو هفته قبل که شرایط داخلی ایران آشفته بود، به کشورمان حمله نکرد، گفت: آن زمان هم اسرائیل آمادگی چنین حمله‌ای را نداشت و هم اعراب مخالف بودند‌. ضمن اینکه ترامپ فکر می‌کرد تنها با یک عملیات می‌تواند به اهداف خود در ایران برسد، اما مشاورانش و کشورهای عربی به او اطلاع دادند که شرایط ایران مانند ونزوئلا نیست و در صورت آغاز درگیری نظامی، جنگی گسترده در پیش خواهد بود و آمریکا باید برای آن آمادگی کامل داشته باشد. لذا در این مدت، هم آمریکا ناوهای خود را به منطقه اعزام کرد و هم انگلیس هواپیماهای خود را به قطر آورد و شرایط را در عراق و سوریه هم تغییر دادند و تا خود با برای آغاز یک جنگ بزرگ آماده کنند.

محبعلی با اشاره به مخالفت‌های اعراب و ترکیه با حمله آمریکا به ایران، بیان کرد: باید بین سیاست‌های اعلامی کشورها و صحبت‌های احتمالی‌شان در گفت‌وگو با آمریکا، تفاوت قائل شویم. یعنی شاید کشورهای منطقه برای اینکه از خود رفع مسئولیت کنند و احتمال واکنش ایران علیه خودشان را کاهش دهند، چنین موضع‌گیری‌هایی دارند. ضمن اینکه اگرچه به طور طبیعی کشورها از جنگ استقبال نمی‌کنند، اما سیاست واحدی هم در قبال ایران ندارند‌؛ مثلا اگرچه پاکستان، عربستان و ترکیه با حمله ایران مخالفت می‌کنند، اما احتمالا جمهوری آذربایجان، اسرائیل، امارات و کردهای منطقه چنین نیستند و منتظر فرصتی برای ضربه زدن به ایران اند. لذا این طور نیست که وقتی کشورهای منطقه با مقامات آمریکایی تماس می‌گیرند، همه خواهان خویشتنداری ایالات متحده از حمله به ایران باشند.

وی با اشاره به ادعاهای اخیر ترامپ مبنی بر اعلام آمادگی ایران برای مذاکره با آمریکا و ابراز تمایل ایالات متحده برای انجام این مذاکرات، افزود: آمریکا خواسته‌های حداکثری خود از جمله تعطیلی کامل برنامه هسته‌ای ایران، کاهش برد موشک‌ها، عدم حمایت از گروه‌های مقاومت و عادی‌سازی روابط ایران با اسرائیل را مطرح کرده و حال بر اساس همان استراتژی قایق‌های توپ‌دار، ناوهای خود را به خاورمیانه اعزام کرده تا ایران را برای پذیرش این خواسته‌ها تحت فشار قرار دهد و به جمهوری اسلامی بگوید در صورت عدم موافقت با این شروط، باید منتظر شلیک موشک‌ها باشد.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل با انتقاد از آنچه که «فرصت‌سوزی‌ها در سیاست خارجی ایران» خواند،  عنوان کرد: تا دو، سه سال قبل، ایران می‌توانست مانند دوران برجام، مجددا به حق محدودی برای انجام غنی‌سازی دست یابد‌. حتی تا قبل از حمله خردادماه امسال نیز ایران می‌توانست از توان هسته‌ای خود به عنوان ابزاری برای چانه‌زنی با آمریکا استفاده کند و از این کشور امتیاز بگیرد. اکنون اما مراکز هسته‌ای ما بمباران شده و ایران دیگر آن اهرم فشار را در اختیار ندارد. ضمن اینکه از گزینه نظامی هم علیه ایران استفاده شده و لذا شرایط خیلی تغییر کرده است‌. زمانی ایران در سوریه، لبنان و یمن فعالیت می‌کرد و حتی تا پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳، کنار اسرائیل حضور نظامی داشت. اما اکنون هیچ کدام از این امتیازات را ندارد. ایران باید متناسب با شرایط جدید، تصمیمات جدید بگیرد‌. اگر بخواهیم همچنان بر سر برخی خطوط قرمز مقاومت کنیم، باید آماده باشیم که آمریکا نیز از گزینه نظامی علیه‌ کشورمان استفاده کند.