جنگ ساخت مرقد سیدحسن نصرالله را به تأخیر انداخت

کمیته نظارت و طرح جامع مرقد شهید سید حسن نصرالله طی ماه‌های گذشته مطالعات مهندسی و معماری این پروژه را دنبال کرده و طرح‌هایی را برای توسعه تدریجی مجموعه و ایجاد بخش‌های فرهنگی، پژوهشی و آموزشی تهیه کرده است؛ با این حال، اجرای کامل طرح جامع هنوز آغاز نشده است.

بر اساس طرح‌های تهیه ‌شده، مرقد قرار است فراتر از یک مکان زیارتی باشد و در قالب مجموعه‌ای فرهنگی و پژوهشی، بخشی از میراث شخصی و فکری سید حسن نصرالله را در خود جای دهد.

یکی از عوامل اصلی تعویق توسعه مرقد، علاوه بر مسایل مالی و شرایط امنیتی، به دیدگاه خانواده سید حسن نصرالله درباره اولویت‌های کنونی لبنان بازمی‌گردد.

جواد نصرالله فرزند دبیرکل شهید حزب‌الله، با اشاره به این موضوع گفته است تا زمانی که خانه‌های مردم در جنوب لبنان، ضاحیه جنوبی بیروت و منطقه البقاع بازسازی نشده‌اند، توسعه گسترده مرقد در اولویت خانواده قرار نخواهد گرفت. بر اساس رویکرد خانواده شهید نصرالله، مرقد باید متناسب با شرایط مردم باشد و توسعه یک بنای بزرگ و پرهزینه در شرایطی که شماری از خانواده‌ها همچنان با پیامدهای تخریب و جنگ مواجه‌اند، در اولویت قرار نگیرد.

زمین اختصاص‌یافته به این مجموعه حدود ۱۴ هزار متر مربع مساحت دارد. شیخ علی ضاهر، مسئول پیگیری امور مرقد در کمیته نظارت، اعلام کرده است که محل دفن با نگاهی بلندمدت انتخاب شده تا در آینده امکان توسعه مجموعه و ایجاد بخش‌های مختلف فرهنگی و خدماتی وجود داشته باشد.

پس از فروکش کردن موج نخست حضور زائران و عزاداران، تدوین طرح جامع مرقد با جدیت بیشتری دنبال شد؛ طرحی که هدف آن فراهم کردن فضایی برای معرفی شخصیت، آثار و میراث سید حسن نصرالله است.

یکی از بخش‌های اصلی طرح جامع، ایجاد موزه‌ای برای نگهداری و نمایش وسایل شخصی سید حسن نصرالله است. لباس، عبا، لباس نظامی، انگشتر، عینک، تسبیح و دیگر وسایل شخصی وی از جمله آثاری هستند که برای این موزه در نظر گرفته شده‌اند.

راه‌اندازی «مؤسسه حفظ و انتشار میراث سید» از دیگر بخش‌های طرح جامع است. این مؤسسه قرار است به گردآوری و حفظ سخنرانی‌ها، پژوهش‌ها، مصاحبه‌ها و خاطرات مرتبط با شهید سید حسن نصرالله بپردازد.

ثبت خاطرات شفاهی نیز در این طرح پیش‌بینی شده است؛ خاطراتی که قرار است از شخصیت‌های سیاسی، رؤسای دولت‌ها، اعضای خانواده، همکاران و افرادی که طی سال‌های مختلف با وی دیدار داشته‌اند، گردآوری شود.

این مجموعه می‌تواند به عنوان آرشیوی برای استفاده پژوهشگران، نویسندگان، مستندسازان و فعالان حوزه فرهنگ و رسانه مورد استفاده قرار گیرد.

ایجاد دارالقرآن نیز در طرح جامع مرقد مورد بررسی قرار گرفته است. این بخش برای آموزش قرآن و تجوید پیش‌بینی شده و قرار است در کنار سایر بخش‌های آموزشی و فرهنگی مجموعه قرار گیرد.

کتابخانه عمومی و تخصصی نیز از دیگر بخش‌های پیشنهادی است که قرار است منابع چاپی و الکترونیکی را در اختیار گروه‌های مختلف سنی قرار دهد.

همچنین احداث سالن‌هایی برای برگزاری نشست‌ها، همایش‌ها و برنامه‌های فرهنگی و پژوهشی در طرح جامع مجموعه پیش‌بینی شده است.

اگرچه اجرای کامل طرح جامع هنوز آغاز نشده، اما تغییرات محدود و تدریجی در فضای فعلی مرقد در حال انجام است.

به گفته شیخ علی ظاهر، یک کمیته مهندسی متشکل از شماری از مهندسان لبنانی، طرح‌های مختلف معماری را بررسی کرده و همزمان تغییرات جزئی در فضای مرقد انجام می‌شود.

بر اساس این طرح‌ها، فضای محصور مرقد از حدود یک هزار و ۱۰۰ متر مربع به نزدیک دو هزار متر مربع افزایش یافته و اقداماتی از جمله کاشی‌کاری، بهبود دکوراسیون داخلی، نصب سیستم تهویه مطبوع مرکزی و توسعه فضای سبز در دستور کار قرار گرفته است.

ظاهر درباره منابع مالی این پروژه گفته است که هزینه‌های مرقد از طریق کمک‌های مردمی تأمین می‌شود؛ کمک‌هایی که از داخل و خارج لبنان و به صورت نقدی و غیرنقدی دریافت می‌شود.

بخشی از کمک‌های غیرنقدی نیز شامل اقلام مورد نیاز مرقد مانند فرش، صندلی و گل برای برگزاری مراسم و برنامه‌های مختلف است.

به گفته وی، حتی تغییرات کوچک در فضای مرقد نیز با دقت انجام می‌شود و در انتخاب عناصر تزئینی، کاشی‌کاری و فضای سبز تلاش می‌شود هماهنگی آنها با فضای مجموعه و میراث سید حسن نصرالله حفظ شود.

در مجموع، طرح جامع مرقد شهید سید حسن نصرالله مجموعه‌ای فراتر از یک مکان زیارتی را ترسیم می‌کند؛ مجموعه‌ای که قرار است در کنار فضای زیارت، موزه، آرشیو، کتابخانه، دارالقرآن و فضاهای فرهنگی و پژوهشی را نیز دربرگیرد.

با این حال، اجرای بخش اصلی این طرح همچنان به آینده موکول شده است؛ تصمیمی که خانواده شهید سید حسن نصرالله آن را با شرایط مردم و ضرورت بازسازی مناطق و خانه‌های آسیب‌دیده از جنگ مرتبط می‌داند.