آمریکا به دنبال الگوی مکدونالد برای ساخت موشک است | پشت پرده کارخانه مخفی موشکهای ارزان آمریکا
ساختمانی کوتاه و ساده در شمال شرقی ایالت ویرجینیا، در نگاه اول هیچ نشانی از یک مرکز راهبردی نظامی ندارد؛ اما درون آن، ردیفهایی از موشکها روی میزهای کار قرار گرفتهاند تا تکنسینهای جوان آنها را برای جنگ احتمالی بعدی آمریکا آماده کنند.
به گزارش خبرفوری به نقل از فایننشیال تایمز، داگ دِنی، مدیر شرکت دفاعی «کو اسپایر» که این انبار را اجاره کرده است، میگوید: «تمام این مجموعه برای روزی طراحی شده که مجبور شویم با سرعت بسیار بالا تولید کنیم.» او در حالی از کنار ایستگاههای کاری عبور میکند که قرار است کلاهکها درون موشکهای آماده مونتاژ نصب شوند.
هدف این کارگاه، حل یک مشکل اساسی است؛ آمریکا به اندازه کافی موشک تولید نمیکند و موشکهایی که میسازد نیز بسیار گرانقیمت هستند. کاهش ذخایر مهمات این کشور در جریان درگیری با ایران، پنتاگون را بیش از گذشته به فکر تولید سریع، ارزان و انبوه تسلیحات انداخته است.
بیشتر بخوانید:
خرابکاری ۲۰ میلیارد دلاری با پوشش ساختن «فیلم پورن» | ماجرای عجیب انفجار نورد استریم
چرا نتانیاهو در اتاق جرد کوشنر میخوابید | ماجرای اتاق خوابی که خبرساز شد
چقدر طول میکشد تا یک موشک پاتریوت از کارخانه به خط مقدم برسد؟
حتی اگر صنایع دفاعی آمریکا با حداکثر ظرفیت فعالیت کنند، جایگزینی موشکهایی که در جنگ با ایران مصرف شدهاند، سالها زمان خواهد برد. آمریکا سالانه تنها حدود ۶۰۰ موشک تاماهاوک تولید میکند که قیمت هر فروند آن به حدود ۲.۶ میلیون دلار میرسد. موشکهای PrSM و JASSM نیز به ترتیب حدود ۱.۶ و ۱.۹ میلیون دلار قیمت دارند.
مایکل هوروویتز، مقام پیشین پنتاگون در حوزه نوآوری دفاعی، میگوید: «زرادخانه آمریکا تقریبا به طور کامل بر پایه تسلیحات بسیار پیچیده، گران و دشوار برای تولید بنا شده است. اما اکنون وارد عصر جدیدی از جنگ شدهایم و آمریکا باید خود را با این واقعیت تطبیق دهد.»
نشانههای این تغییر از هماکنون دیده میشود. نیروی هوایی آمریکا طی پنج سال آینده درخواست بودجهای حدود ۱۲ میلیارد دلار برای خرید ۲۸ هزار موشک ارائه کرده و پنتاگون نیز برنامهای را آغاز کرده که بر اساس آن قرار است طی سه سال آینده ۱۰ هزار موشک زمینپرتاب خریداری شود.
برخی از این موشکها به گونهای طراحی شدهاند که بتوان آنها را با هزینهای اندک و در مراکز تولیدی موقتی که در زمان جنگ در سراسر آمریکا ایجاد میشوند، به صورت انبوه ساخت. دنی میگوید حتی میتوان چنین خط تولیدی را در یک سالن ورزشی دبیرستان برپا کرد.
او مدل تولید شرکت خود را به رستورانهای زنجیرهای مکدونالد تشبیه میکند؛ در این کارخانه خبری از ماشینآلات پیچیده نیست و هر موشک آنقدر ساده طراحی شده که یک مکانیک تازهکار با چند ابزار دستی و یک دفترچه راهنما بتواند ظرف یک ماه مونتاژ آن را یاد بگیرد. تنها چند چاپگر سهبعدی بهطور شبانهروزی قطعات مورد نیاز را تولید میکنند.
شرکت کو اسپایر تنها یکی از استارتآپهای دفاعی آمریکاست که تلاش میکنند روند توسعه تسلیحات را متحول کنند. این شرکت توانست نخستین موشک خود برای پنتاگون را تنها در چهار ماه طراحی و تکمیل کند و انتظار دارد پروژه دوم نیز ظرف پنج ماه به پایان برسد.
در همین حال، استارتآپ سهساله «کاستلیون» نیز قراردادی برای تولید بیش از ۱۲ هزار موشک هایپرسونیک طی پنج سال امضا کرده است. این شرکت اعلام کرده پس از رسیدن کارخانه خود در نیومکزیکو به ظرفیت کامل، قادر خواهد بود سالانه ۶ هزار موشک با قیمت تقریبی ۴۰۰ هزار دلار برای هر فروند تولید کند؛ رقمی که فاصله زیادی با قیمت موشکهای فعلی دارد.
به گفته اندرو کرایتز، همبنیانگذار کاستلیون و مدیر سابق اسپیسایکس، موفقیت در این مسیر به استفاده از قطعاتی بستگی دارد که از قبل در صنایع دیگر بهصورت انبوه تولید میشوند. او میگوید: «از همان ابتدا باید محصولی طراحی کنید که ساخت آن ساده و کمهزینه باشد و این اصل باید در تمام تصمیمهای مهندسی رعایت شود.»
به همین دلیل، کو-اسپایر در موشک جدید خود از موتورهایی استفاده کرده که در اصل برای هواپیماهای مدل و کنترل از راه دور ساخته شده بودند و کاستلیون نیز بسیاری از قطعات مورد نیاز خود را از صنعت خودروسازی تأمین میکند.
کارشناسان معتقدند این شرکتها حتی در دوران صلح نیز میتوانند سالانه هزاران موشک تولید کنند و در صورت آغاز جنگ، با افزایش سرمایهگذاری، ظرفیت تولید به دهها هزار فروند در ماه خواهد رسید.
تجربه جنگ اوکراین و همچنین درگیری اخیر با ایران، نگاه پنتاگون را به ماهیت جنگهای آینده تغییر داده است. اگر در گذشته تمرکز بر سلاحهای فوقپیشرفته بود، اکنون مشخص شده که در جنگهای فرسایشی، تعداد تسلیحات به اندازه دقت آنها اهمیت دارد. تحلیلگران پیش از جنگ ایران نیز هشدار داده بودند که در صورت وقوع درگیری با چین، برخی ذخایر موشکی آمریکا تنها ظرف چند هفته به پایان خواهد رسید.
همزمان، آمریکا تولید پهپادهای انتحاری را نیز افزایش داده است. پهپاد «لوکاس» که بر اساس نمونه ایرانی شاهد-۱۳۶ مهندسی معکوس شده، نخستین بار در ماه فوریه در عملیات رزمی به کار گرفته شد و پنتاگون قصد دارد آن را به تولید انبوه برساند. بودجه مربوط به پهپادها و فناوریهای مرتبط نیز قرار است سال آینده به بیش از ۷۴ میلیارد دلار افزایش یابد.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند حرکت به سمت تولید انبوه، هزینههایی نیز دارد. تام کاراکو از مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی میگوید پنتاگون باید بپذیرد که موشکهای ارزانتر، به اندازه نمونههای گرانقیمت گذشته دقیق یا قابل اعتماد نخواهند بود. او تأکید میکند تا زمانی که ارتش در خواستههای خود انعطاف نشان ندهد، صنایع دفاعی نیز قادر به افزایش ظرفیت تولید نخواهند بود.
در مقابل، موشکهای سادهتر یک مزیت مهم دارند؛ آموزش استفاده از آنها برای نیروهای تازهوارد بسیار آسانتر است. جان فراری، فرمانده پیشین میدان آزمایش موشکی وایتسندز، میگوید: «نرمافزار این تسلیحات باید آنقدر ساده طراحی شود که سربازان بتوانند همانطور که از آیفون استفاده میکنند، با آنها نیز کار کنند.»
