منطق ترامپ: جنگ با چیزی که وجود ندارد! | روایت جدید ترامپ از تهدید به جنگ
دونالد ترامپ در سخنرانی سالانه خود در کنگره در فوریه ۲۰۲۶ اعلام کرد که آمریکا «برنامه هستهای ایران را نابود کرده» است، اما بلافاصله افزود که جمهوری اسلامی اکنون در آستانه بازسازی آن قرار دارد!
به گزارش خبرفوری به نقل از میدل ایست آی، نماینده ویژه ترامپ، استیو ویتکوف، نیز در مصاحبه با فاکسنیوز صریحتر گفت که ایران «احتمالا تنها یک هفته با دسترسی به مواد سلاح هستهای صنعتی فاصله دارد.»
کارشناسان میگویند ترامپ در موقعیتی غیرعادی قرار دارد: برای توجیه جنگ جدید با ایران، دولت او عملا با همان موفقیت نظامی که ادعا میکند متناقض عمل میکند. به باور آنها «ادعاهای دولت ترامپ نمیتواند همزمان درست باشد؛ ترامپ نمیتواند هم برنامه هستهای ایران را نابود کرده باشد و هم اکنون تهدیدی برای آمریکا باشد.»
بیشتر بخوانید:
روایت سازی برای توجیه حمله | آیا ترامپ در آخرین لحظه عقب میکشد؟
نقش اسرائیل و فشارهای لابی
در ژوئن ۲۰۲۵، آمریکا در کنار حمله اسرائیل به سه مرکز هستهای ایران حمله کرد که به عملیات «چکش نیمهشب» معروف شد. ترامپ آن زمان گفت این حمله پایان پرونده هستهای ایران است و قصد ندارد مذاکرات جدیدی آغاز کند. با این حال، ارزیابیها نشان داد آمریکا تنها برنامه هستهای ایران را تا دو سال به عقب انداخت و آثار اورانیوم غنیشده هنوز نامشخص است.
با این حال، ترامپ دوباره پرونده هستهای ایران را در دسامبر ۲۰۲۵ باز کرد، همزمان با دیدار بنیامین نتانیاهو، از کاخ سفید. ترامپ اعلام کرد که اگر ایران تلاش کند سایتهای هستهای خود را بازسازی کند، آمریکا مجددا حمله خواهد کرد و دلیل جدیدی هم برای جنگ ارائه داد: سامانه موشکی بالستیک ایران.
کارشناسان معتقدند این فشار به ویژه ناشی از لابی اسرائیل است. داگ بندو، پژوهشگر ارشد در مؤسسه کاتو، گفت: «این که نتانیاهو برای تشدید تنشها به آمریکا سفر کرد، بسیار معنادار است.»
موشکها، تهدیدها و درسهای ژوئن
در حملات ژوئن، اسرائیل سامانههای پدافند هوایی ایران را هدف قرار داد و با هواپیماهای اف35، سایتهای موشکی را بمباران کرد. ایران هم اکنون با کمک چین در حال بازسازی پدافند هوایی و موجودی موشکهای بالستیک خود است.
موشکهای بالستیک برای ایران مهمترین عنصر دفاع داخلی است. اسرائیلیها میخواهند آمریکا مشکل را حل کند و ایران را به وضعیتی تبدیل کند که بتوانند بدون عواقب به آن حمله کنند.
ترامپ در سخنرانی خود به موشکهای بینقارهای ایران (ICBM) اشاره کرد، هرچند طبق گزارش آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا، ایران تا سال ۲۰۳۵ ممکن است قادر به تولید ICBM عملیاتی باشد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، هم از عدم تمایل ایران به مذاکره درباره موشکها به عنوان «مشکل بزرگ» یاد کرده است.
منطق شخصی ترامپ
کارشناسان میگویند تصمیم ترامپ برای حمله تا حد زیادی شخصی و مرتبط با تصویر او از قدرت و پیروزی است. آرون دیوید میلر، مذاکرهکننده پیشین وزارت خارجه، میگوید: «ترامپ با انبوه نیروهای نظامی در منطقه خود را در گوشه رینگ قرار داده است.»
کارشناسان معتقدند این انباشت نظامی و نمایش قدرت، فشار اسرائیل و مشاوران تندرو را برای استفاده از نیروهای آمریکا تشدید کرده است. ترامپ نیز به شدت به «دیدگاه خود» و کنترل روایت اهمیت میدهد؛ او تمایل دارد اقداماتش را شخصا مدیریت و موفقیتها را به خود نسبت دهد.
تجربههای پیشین و وسوسه مداخله
ترامپ در دورههای پیشین خود، اقدامات گستردهای علیه ایران انجام داده است: خروج از توافق هستهای در ۲۰۱۸، اعمال تحریمهای اقتصادی شدید و ترور سردار شهید قاسم سلیمانی. در ژوئن ۲۰۲۵ نیز عملیات «چکش نیمهشب» علیه تأسیسات هستهای ایران انجام شد، که البته با پاسخ ایران همراه بود.
کارشناسان معتقدند ترامپ به موفقیتهای مشابه در ونزوئلا چشم دارد؛ ربودن شبانه رئیسجمهور ونزوئلا و کنترل بر نفت این کشور، اعتماد ترامپ را برای ریسکپذیری بیشتر بالا برده است.
جنگ یا مذاکره؟
تحلیلگران میگویند ترامپ احتمالا ترجیح میدهد به توافق با ایران برسد، اما شروط او آنقدر سختگیرانه است که ایران را تحت فشار شدید قرار میدهد. ویتکوف و جرد کوشنر، داماد ترامپ، در مذاکرات شرکت دارند و ترامپ نگران است چرا ایران در برابر انباشت نظامی تسلیم نشده است.
به گفته کارشناسان، اسرائیل ممکن است ترامپ را به جنگ سوق دهد تا خود کنترل ماجرا را حفظ کند. در نهایت، به جای فشار به ایران برای توافق، ترامپ ممکن است ناخواسته جنگی را که اسرائیل و تندروهای واشنگتن میخواهند، آغاز کند.
