چهار سناریو برای ایران پس از جنگ | پیامدهای منطقهای برای آمریکا چیست؟ | پیروزی کوتاهمدت یا بحران بلندمدت؟
یک نکته در مورد جنگ مورد انتظار آمریکا علیه ایران قطعی است: اینکه اگر این جنگ رخ دهد، شامل اشغال کشور نخواهد بود!
به گزارش خبر فوری، پایگاه خبری فارین پالیسی نزدیک به وزارت امور خارجه آمریکا در یادداشتی تحلیلی نوشته است: واشنگتن به جای ارسال نیروهای زمینی، هواپیماهای حامل نیروی دریایی و تجهیزات پشتیبانی به خلیج فارس فرستاده است و هیچ نشانهای از برنامهریزی برای حضور طولانیمدت در ایران وجود ندارد. دونالد ترامپ، بارها بر ضرورت اجتناب از تجربه «اشغال عراق» تأکید کرده و آن را «اشتباه بزرگ و پرهزینه» خوانده است.
اگرچه اهداف دقیق آمریکا هنوز مشخص نیست، تحلیلگران میگویند واشنگتن نمیخواهد کنترل طولانیمدتی بر ایران داشته باشد.
آمادگی ایران و پیشبینی حمله
ایران نیز کاملا از تحرکات آمریکا آگاه است و بعید است غافلگیر شود. تهران به یاد دارد که ایالات متحده از مذاکرات به عنوان پردهای برای کاهش هشیاری ایران و حمله غافلگیرانه استفاده کرده است و این بار چنین اشتباهی را تکرار نخواهد کرد.
بیشتر بخوانید:
پیروزی بدون جنگ | آیا جنگ علیه ایران به سود چین است؟
خشم ترامپ از مخالفت بریتانیا با حمله به ایران
این نشریه ادعا کرده است که یک کمپین هوایی احتمالا شاما تخریب برخی تأسیسات هستهای، کاهش ظرفیت نظامی و حذف تعدادی از مقامها خواهد بود! به باور فارین پالیسی ارزیابی اطلاعاتی نشان میدهد چنین حملهای نهایتا برنامه هستهای ایران را تنها چند سال عقب میاندازد و تفاوتی با اقدامات گذشته نخواهد داشت. حتی اگر حمله موفق باشد، پیامدهای انسانی و اجتماعی طولانیمدت، به ویژه برای مردم ایران و منطقه، ادامه خواهد یافت.
اما فارین پالیسی برای این تحلیلهای خود سناریوهایی هم متصور است. اگرچه این سناریوها تنها به باور و توهم تحلیلگران وزارت امور خارجه آمریکا است و به نظر میرسد مبنایی واقعیی نداشته باشد. اما این نشریه در این خیال خام خود درباره تغییر نظام معتقد است که ایران با چهار سناریوی احتمالی روبهروست:
اول: ظهور یک جمهوری دموکراتیک، خواسته بسیاری از ایرانیان، که کمترین احتمال را دارد. حملات هوایی تنها ایران را با خلا نهادی، ویرانی اقتصادی و زیرساختی رها میکند و کمک خارجی برای تثبیت وضعیت وجود نخواهد داشت. ترامپ علاقهای به دموکراسی ندارد و برنامهای برای روز پس از حمله طراحی نکرده است.
دوم: به باور فارین پالیسی برخی تحلیلگران و لابیهای خارجی خواستار بازگشت رضا پهلوی هستند، اما محافظت از او به کمک نظامی خارجی گسترده نیاز دارد و اکثریت مردم ایران در داخل کشور تمایلی به آن ندارند. چنین طرحی در میان خرابیهای پس از جنگ محبوب نخواهد بود.
سوم: سناریوی محتملتر، فروپاشی دولت و جنگ داخلی است. اسرائیل ممکن است با یک ایران ضعیف و تقسیمشده مشکلی نداشته باشد، اما آمریکا و کشورهای خلیج فارس ترجیح میدهند ثبات حفظ شود تا بحرانهای انسانی و مهاجرت گسترده منطقه را تهدید نکند.
چهارم: محتملترین نتیجه، تصرف قدرت توسط نظامیان است. چنین نظمی احتمالا تحت تحریم باقی میماند، اما از خشم ملی علیه حمله آمریکا برای تثبیت استفاده خواهد کرد. سوال کلیدی این است که آیا آمریکا استراتژی هدفگیری خود را تغییر میدهد حتی به قیمت قربانی شدن معترضان؟
پیامدهای منطقهای
این نشریه در نهایت مدعی است هرگونه حمله هوایی آمریکا علیه ایران، چه موفق باشد چه نه، پیامدهای گستردهای برای ایران و منطقه خواهد داشت. بدون برنامهای برای مدیریت روز پس از حمله، خطر فروپاشی، جنگ داخلی و بیثباتی گسترده وجود دارد. حتی یک نظام جدید ملیگرا و مقتدر نیز میتواند نظم موجود در خاورمیانه را به چالش بکشد و واشنگتن را در موقعیتی دشوار قرار دهد.
ایران آماده است، پیامدهای انسانی و اقتصادی غیرقابل اجتناب هستند و تنها سناریوی پایدار، قدرت بیشتر نظامیان خواهد بود. در این میان، مردم ایران و کشورهای همسایه سالها باید با عواقب چنین جنگی زندگی کنند.
