راز بزرگترین عملیات نظامی ایران علیه اسرائیل/ این موشک ایرانی سرنوشت جنگ را تعیین می کند

به گزارش خبر فوری، حملات سپیده‌دم روز دهم جنگ از ایران به اراضی اشغالی و پایگاه های آمریکا در منطقه، به گفته برخی منابع، سهمگین ترین حملات ایران از ابتدای جنگ تا کنون بوده است. طبق برخی تصاویر و گزارش ها، در این‌حملات، ایران از بمب های خوشه ای خود استفاده کرده است. بسیاری معتقدند علت افزایش تعداد اصابت ها و تلفات دشمن نیز بهره گیری از این نوع موشک ها بوده است.

اما موشک های خوشه ای چیستند؟ چه ویژگی هایی دارند و چرا مقابله با آنها اینقدر سخت است؟

موشک‌ های خوشه‌ ای؛ تاکتیک آفندی ایران و مشکل دفاعی اسرائیل

موشک‌های خوشه‌ ای یکی از بحث‌برانگیزترین و در عین حال مؤثرترین تسلیحات در میدان‌ های نبرد مدرن هستند. این موشک‌ ها به جای یک کلاهک بزرگ، حامل صدها مهمات کوچک (زیرمهمات) هستند که در ارتفاع مشخصی از موشک اصلی جدا شده و بر روی منطقه وسیعی پخش می‌ شوند. این موشک ها به عنوان یک ابزار راهبردی در زرادخانه بسیاری از کشورها، از جمله ایران، حفظ و استفاده شده و می شوند و بسیاری آن ها را یکی از کاربردی ترین سلاح ها و موشک های ایران در جنگ با ائتلاف اسرائیل و آمریکا می دانند چرا که مقابله با آنها و رهگیری‌شان به این سادگی ها نیست.

طریقه عملکرد

موشک خوشه‌ای در سه مرحله اصلی عمل می‌کند:

1. پرتاب و هدایت: موشک تا نزدیکی هدف توسط سامانه هدایت (اینرسی، جی‌پی‌اس یا اپتیکی) هدایت می‌ شود.

2. جدا شدن کلاهک خوشه‌ای: در نقطه‌ ای از پیش تعیین‌شده بالای هدف (معمولاً چند صد متری زمین)، موشک محفظه اصلی را باز کرده و زیرمهمات (Munititions) را پراکنده می‌ کند.

3. پوشش منطقه: زیرمهمات به صورت تصادفی یا برنامه‌ریزی‌شده روی یک منطقه وسیع (بر اساس ارتفاع پرتاب) پخش شده و یا در برخورد با زمین منفجر می‌ شوند و یا اینکه در هوا منفجر شده (ضد نفر) و ترکش پرتاب می‌ کنند.

مهم ترین ویژگی‌ های موشک های خوشه ای

۱. افزایش قدرت منطقه‌ای (Area Denial): توانایی پوشش چندین زمین فوتبال با یک موشک. این مساله سبب افزایش قدرت میدانی یک ارتش می شود.

۲. کارایی ضد استحکامات: برخی زیرمهمات‌ها قادر به نفوذ در زره نفربر‌ها یا خودروهای سبک هستند.

۳. اثر روانی: صدای انفجارهای پیاپی و ترس از برخورد با مهمات عمل‌نکرده تأثیر شدیدی بر روحیه سربازان دارد.

۴. سخت بودن رهگیری: رهگیری صدها موشک کوچک که ناگهان در یک محوطه وسیع پخش می شوند به شدت سخت یا حتی غیر ممکن است.

موشک‌های خوشه‌ ای انواع و اقسامی دارند. بر اساس حامل و ابزار شلیک، به انواع توپخانه‌ ای (شلیک از هویتزر)، راکتی و موشک‌ های بالستیک و کروز تقسیم می‌ شوند.

بر اساس برد نیز به انواع زیر قابل تقسیم هستند:

  · کوتاه‌برد: (زیر ۱۰۰ کیلومتر) برای پشتیبانی نزدیک.

  · میان‌برد: (۱۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر) برای اهداف تاکتیکی و استراتژیک منطقه‌ ای.

  · برد بلند: (بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر) برای اهداف استراتژیک دوربرد.

چرا اسرائیل نمی‌ تواند با این موشک‌ ها مقابله کند؟

رژیم اسرائیل با وجود داشتن پیشرفته‌ ترین سامانه‌ های پدافندی مانند گنبد آهنین، فلاخن داوود و پیکان، در برابر حجم عظیم موشک‌ های خوشه‌ ای ایران با چالش‌ های جدی مواجه است. علل این مساله بدین شرح است:

۱. اشباع پدافند (Saturation):

گنبد آهنین برای مقابله با ده‌ها راکت و موشک طراحی شده،نه صدها یا هزاران فروند موشک‌ های خوشه‌ ای. اگر چه خود موشک یک کلاهک است، اما تهدید اصلی زیرمهمات‌ هایی است که پس از انفجار موشک اصلی، پراکنده می‌ شوند. سامانه‌ های پدافندی برای رهگیری صدها کلاهک کوچک که به صورت ناگهانی از یک هدف جدا می‌ شوند، طراحی نشده‌ اند. اگر یک موشک بالستیک ایران در آسمان اسرائیل منهدم شود، خودِ این انهدام می‌تواند باعث پراکنده شدن زیرمهمات‌ ها و ایجاد خسارت در سطح وسیع شود.

۲. زمان واکنش کوتاه:

موشک‌ های بالستیک ایران با سرعت چند ماخ حرکت می‌ کنند. فاصله ایران تا اسرائیل حدود ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ کیلومتر است و موشک‌ ها این مسیر را در کمتر از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طی می‌ کنند. در این زمان کوتاه، تشخیص نوع کلاهک (خوشه‌ای یا معمولی) و واکنش مؤثر بسیار دشوار است.

۳. تنوع در مسیر و ارتفاع:

موشک‌ های کروز ایرانی با پرواز در ارتفاع بسیار پایین می توانند از دید رادارها پنهان بمانند. اگر این موشک‌ ها کلاهک خوشه‌ای حمل کنند و به مناطق شلوغ یا پایگاه‌ های هوایی برسند، خسارت آنها چندین برابر خواهد بود.

۴. غیرقابل پیش‌بینی بودن منطقه اصابت:

پس از جداشدن زیرمهمات‌ها، آنها بر روی یک منطقه بیضوی وسیع پخش می‌ شوند. پیش‌بینی نقطه اصابت تک‌تک آنها غیرممکن است. به همین دلیل، پدافند نقطه ای (مثل گنبد آهنین) که برای محافظت از یک منطقه کوچک طراحی شده، در برابر چنین تهاجم منطقه‌ ای کارایی خود را تا حد زیادی از دست می‌دهد.

۵. تاکتیک "تیر خلاص" (Coup de Grâce):

بسیاری از زیرمهمات‌ ها پس از برخورد به زمین منفجر نمی‌ شوند و به عنوان مین عمل می‌ کنند. در یک حمله گسترده موشکی خوشه‌ ای به فرودگاه‌ ها یا پایگاه‌ های نظامی اسرائیل، هزاران مهمات عمل‌نکرده روی باندها و تأسیسات پخش می‌ شود. این مسئله روند بازسازی و پاک سازی را برای ساعات و روزها مختل می‌ کند و عملاً پایگاه را از کار می‌ اندازد.