«سنگ دیوار طویله» اثر باستانی 3 هزارساله از آب درآمد
شواهد نشان میدهد این قالب خاص به شدت استفاده شده است. الگوهای سایش حاکی از آن است که دهها سرنیزه احتمالاً از آن ریختهگری شدهاند.
سنگی که سالها به عنوان بخشی از پی یک طویله قدیمی در جنوب موراویا در جمهوری چک نادیده گرفته شده بود، اکنون به عنوان یک قالب ریختهگری نادر از عصر برنز شناسایی شده است.
داستان از سال ۲۰۰۷ در روستای مورکوفکی در جنوب شرقی موراویا آغاز شد. صاحبخانهای متوجه سنگی مستطیلشکل شد که کمی از خاک باغچهاش بیرون زده بود. سالها این سنگ به نظر صرفاً یکی از مصالح ساختمانی قدیمی به کار رفته در پی طویله میآمد. اما بررسی دقیقتر متخصصان مؤسسه باستانشناسی موزه موراویا همه چیز را تغییر داد. کارشناسان تشخیص دادند که این شیء نه یک سنگ معمولی، بلکه یک قالب ریختهگری (به اصطلاح فنی: ماتریس) برای تولید سرنیزههای برنزی در عصر برنز بوده است.
در یک روی سنگ، باستانشناسان فرورفتگی منفی دقیقاً به شکل تیغه سرنیزه را شناسایی کردند که با ظرافت حکاکی شده بود. جزئیات و حفظشدگی حفره نشاندهنده استفاده مکرر و ماهرانه از آن است.این قالب به اواخر عصر برنز تعلق دارد؛ دورهای که متالورژی برنز در اروپای مرکزی به اوج پیشرفت خود رسیده بود. اهمیت ویژه این شیء نه تنها در کیفیت ساخت آن، بلکه در شواهدی است که از تولید سازمانیافته و احتمالاً سریالی سلاح ارائه میدهد.
عصر برنز در قلمرو جمهوری چک امروزی تقریباً از ۲۳۰۰ تا ۸۰۰ پیش از میلاد ادامه داشت. در این دوره، جوامع از جوامع کوچک کشاورزی به ساختارهای سلسلهمراتبیتر با نخبگان نوظهور گذار کردند. کنترل منابع فلزی و تولید سلاح احتمالاً نقش کلیدی در تعیین جایگاه اجتماعی و قدرت داشت.موراویا به ویژه تحت تأثیر گروههای فرهنگی مانند فرهنگ میدان خاکستر (Urnfield) بود که به خاکسپاری سوزاندنی و سنتهای گسترده فلزکاری شهرت داشت.
آثار برنزی این دوره شامل شمشیر، تبر، داس، جواهرات، کلاهخود، ساقبند و سرنیزه میشود.سرنیزههای تولیدشده با قالب مورکوفکی دارای دندههایی در امتداد تیغه و برآمدگی برجسته روی سوکت بودند؛ ویژگیهایی معمول در سبک سلاحهای کارپاتی. این طراحی استحکام ساختاری را افزایش میداد و همزمان لبه تیز و نافذ را حفظ میکرد. چنین سلاحهایی هم ابزارهای عملی جنگ و هم نمادهای پرستیژ بودند.
