مروری بر بازیگران پرکار سال گذشته؛ فیلمها عوض میشوند اما چهرهها نه!
در سال گذشته حضور پرتکرار برخی از بازیگران در آثار سینمایی و به خصوص کمدیها بیش از همه جلب توجه کرد حضوری که در طولانی مدت علاوه بر پیش کشیدن مساله بیعدالتی، دلزدگی مخاطب را به همراه دارد.
سال ۱۴۰۴ مجموعا ۶۳ فیلم سینمایی در سالنهای سراسر کشور به نمایش درآمدند که در این میان، فیلمهای کمدی سهمی چشمگیر در جدول اکران و همچنین آمار فروش داشتند. اما نکتهای که در میان این حجم از تولیدات کمدی، بیش از هر چیز جلب توجه میکند، الگوی تکراری و چرخشیِ حضور گروهی خاص و محدود از بازیگران در این آثار است.
در ادامه، نگاهی داریم به فهرست بازیگران پرکار سال گذشته سینما و آثاری که در آنها ایفای نقش کردهاند. در میان بازیگران مرد، پژمان جمشیدی با ۶ فیلم «دایناسور»، «قسطنطنیه»، «کوکتل مولوتوف»، «ناجورها»، «خانه ارواح» و «جزایر قناری»، یکی از پرتکرارترین چهرهها است که فیلمهای کمدی او سال گذشته در مجموع نزدیک به ۴۰۰ میلیارد تومان فروش داشته اند.
بیژن بنفشهخواه نیز با حضور در چهار فیلم «قسطنطنیه»، «ناجورها»، «جزایر قناری» و «جهیزیه» در رده بعدی قرار میگیرد. رضا نیکخواه با فیلمهای «قسطنطنیه»، «جزایر قناری» و «آقای زالو»، امین حیایی با «آقای زالو»، «کوکتل مولوتوف» و «غریزه» و احمد مهرانفر با «کوکتل مولوتوف» و «طهران ۵۷» از دیگر چهرههایی هستند که سال گذشته در پروژههای مختلف دیده شدند.
از پژمان جمشیدی تا سیاوش چراغیپور با ۶ فیلم
همچنین مهران احمدی با سه فیلم «آقای زالو»، «جهیزیه» و «لیپار» و هادی کاظمی با «آقای زالو» و «عینک قرمز» حضور پررنگی داشتهاند. مهران غفوریان نیز در سه فیلم «کفایت مذاکرات»، «بیسر و صدا» و «زیبا صدایم کن» ایفای نقش کرده است.
محسن کیایی با چهار فیلم «کفایت مذاکرات»، «ناجورها»، «جیمزباند» و «بازی را بکش» یکی دیگر از بازیگرانی است که در چند ژانر متفاوت اما همچنان در چرخه اکرانهای پشتسرهم دیده میشود. اما در این میان باید از سیاوش چراغیپور یاد کرد که با حضور در ۶ فیلم «طهران ۵۷»، «صددام»، «کوکتل مولوتوف»، «دو روز دیرتر»، «دختر برقی» و «قرمز یواش» به همراه هومن برقنورد با ۶ فیلم «شاهنقش»، «صیاد»، «لاک پشت»، «لیپار» و «سینما متروپل» بیشترین تکرار را در میان بازیگران مرد سال ۱۴۰۴ داشتهاند.
از سوی دیگر، بازیگران زن سینما نیز از این قاعده مستثنی نبودهاند. ستاره پسیانی با فیلمهای «کوکتل مولوتوف»، «زیبا صدایم کن» و «خانه ارواح»، رویا میرعلمی با «جزایر قناری»، «کفایت مذاکرات» و «سینما شهر قصه»، آناهیتا درگاهی با «طهران ۵۷»، «سینما شهرقصه» و «های کپی» و همچنین نازنین بیاتی با «زعفرانه ۱۴ تیر»، «لاک پشت» و «خانه ارواح» نمونههای بارز این چرخه پرتکرار در میان بازیگران زن هستند.
وقتی سینمای کمدی در دام بازیگران تکراری گرفتار میشود
اگرچه جامعه بازیگری ایران از توانمندیهای فراوان و استعدادهای متنوعی برخوردار است، اما بسیاری از بازیگران توانمند این سالها عملا خانهنشین شدهاند یا برای یافتن یک نقش مناسب در سینما با دشواریهای زیادی روبهرو هستند. در مقابل، گروهی مشخص از بازیگران که اغلب چهرههای ثابت فیلمهای کمدی هستند، به نوعی در حال چرخش میان پروژههای مختلفاند؛ الگویی که پیشتر به وفور در شبکه نمایش خانگی دیده میشد و حالا دارد در سینما و فیلمهای کمدی هم تکرار میشود.
این رویه، هرچند تا حدی از منطق اقتصادی تولید سینما و ترجیح تهیهکنندگان برای همکاری با بازیگران بهاصطلاح «چهره» نشات میگیرد تا نام و تصویر آنها تضمینی برای جذب مخاطب به سالنهای سینما باشد، اما در درازمدت پرسشهایی جدی و اساسی درباره تنوع بازیگری، فرصتهای برابر برای همه استعدادها و سلامت اکوسیستم انتخاب بازیگر در سینمای ایران ایجاد میکند.
نکته دیگر آنکه اغلب این بازیگران پرکار، همزمان با اکران فیلمهایشان در سینماها، در تالکشوها و برنامههای مختلف شبکه نمایش خانگی نیز حضور پررنگی دارند. این همزمانی و تداوم حضور یکنواخت و بدون تنوع از سوی برخی افراد، مخاطب را به مرور زمان به سمت خستگی، دلزدگی و احساس یکنواختی سوق میدهد؛ اتفاقی که میتواند به مرور لطمههای جبرانناپذیری به پویایی و طراوت سینمای ایران وارد کند.
