مردمی که شادترین تابوتهای جهان را دارند
در جنوب غنا، مراسم خاکسپاری فقط یک آیین سوگواری ساده نیست؛ بلکه نوعی زبان بصری و اجتماعی زنده به شمار میرود.
انسانشناس و عکاس سوئیسی رگولا تشومی بیش از بیست سال است که فرهنگ تدفین قوم گا-آدانگمه را مطالعه میکند. او در کتاب خود با عنوان Buried in Style نشان میدهد که چگونه تابوتهای خاص، اشیای آیینی و مراسم مختلف، غم از دست دادن را به رنگ، شکل و نماد تبدیل میکنند. به گفته او، آنچه در ابتدا فقط یک پدیده عجیب و دیدنی به نظر میرسید، در واقع بخشی از یک نظام پیچیده از باورها، نمادها و قواعد اجتماعی است.
یکی از معروفترین ویژگیهای این فرهنگ، تابوتهای نمادین و غیرمعمول است. این تابوتها میتوانند شکل ماهی، کفش، کامیون، یا حتی بطری نوشابه داشته باشند. اما این ظاهر عجیب تصادفی نیست. در خانوادههای سنتی، شکل تابوت معمولاً به نمادهای خانوادگی یا حیوانات مقدس مربوط میشود؛ نمادهایی که نوعی توتم محافظ خانواده محسوب میشوند.
در مقابل، خانوادههای مسیحی که اجازه استفاده از نمادهای اشرافی یا مذهبی خاص را ندارند، از شکلهای خلاقانهتر و گاهی طنزآمیز استفاده میکنند. به همین دلیل، هر تابوت در واقع داستانی درباره هویت، باورها و جایگاه اجتماعی فرد درگذشته روایت میکند.
مراسم خاکسپاری در این فرهنگ اغلب رویدادی عمومی و اجتماعی است که ممکن است چند روز طول بکشد. موسیقی، رقص، تزئینات و حتی نمایشهای خاص میتوانند بخشی از آن باشند، هرچند شکل دقیق مراسم به خانواده، محل برگزاری و توان مالی بستگی دارد.
در سالهای اخیر حتی گروههایی از حاملان تابوت رقصنده نیز در برخی مراسم دیده میشوند که گاهی جنبهای نمایشی به مراسم میدهند، اما همه مردم با این کار موافق نیستند. تشومی تأکید میکند که با وجود شهرت جهانی این تصاویر در اینترنت، این مراسم همچنان یک سنت خانوادگی و خصوصی است و نباید صرفاً به یک جاذبه گردشگری یا سرگرمی آنلاین تبدیل شود. از نظر او، مهمترین نکته این است که این هنر و سنت همچنان زنده، پویا و در حال تغییر است و نسل جدید سازندگان تابوت نیز نقش مهمی در ادامه و تحول آن دارند.
