مردِ پشت پرده سلاحهای شیمیایی اسد بازداشت شد
تحقیقات در سوریه به دستگیری یکی از مسئولان سابق برنامه تسلیحات شیمیایی حکومت بشار اسد منجر شده است.
به گزارش خبرفوری، مقامهای جدید سوریه اعلام کردهاند که احمد حبیب علی، رئیس پیشین مرکز مطالعات و تحقیقات علمی سوریه، در غرب این کشور بازداشت شده است. او متهم است که نقش مهمی در برنامه تسلیحات شیمیایی سوریه داشته و در استفاده از گاز اعصاب بسیار سمی سارین علیه شهروندان سوری مسئولیت داشته است.
وزارت کشور سوریه اعلام کرد نیروهای امنیتی این کشور این مقام سابق را بازداشت کردهاند. طبق اعلام این وزارتخانه، تحقیقات اولیه نشان میدهد که احمد حبیب علی از جمله افسرانی بوده که بر روند تولید حدود ۲۰ بمب مجهز به گاز سارین نظارت داشته است. وزن هر یک از این بمبها حدود ۲۵۰ کیلوگرم اعلام شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، این بمبها بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ در حملات علیه شهرها و مناطق مختلف سوریه مورد استفاده قرار گرفتهاند. گازهای اعصاب مانند سارین از مرگبارترین مواد شیمیایی شناختهشده هستند و میتوانند در عرض چند ثانیه یا چند دقیقه باعث مرگ انسان شوند.
بازداشت این فرد در شرایطی انجام شده که ابعاد بیشتری از برنامه تسلیحات شیمیایی حکومت اسد در حال آشکار شدن است. سازمان منع گسترش سلاحهای شیمیایی در ماه مه گذشته اعلام کرد که تعداد زیادی از ذخایر تسلیحات شیمیایی اعلامنشده را در سوریه کشف کرده است.
بر اساس گزارش این سازمان مستقر در هلند، کارشناسان آن با همکاری مقامهای سوری در ماه مه دهها مورد از تجهیزات و مواد مرتبط با جنگافزارهای شیمیایی را در مناطقی مانند حمص، حماه و لاذقیه پیدا کردند.
پیشتر روزنامه نیویورکتایمز گزارش داده بود که احتمالا بیش از ۱۰۰ مرکز نگهداری تسلیحات شیمیایی از دوران حکومت اسد همچنان در سوریه وجود دارد؛ رقمی که بسیار بیشتر از برآوردهای قبلی است. گفته میشود این مراکز در سراسر کشور پراکندهاند و برخی از آنها در داخل غارها قرار دارند.
این پایگاهها علاوه بر استفاده برای تحقیقات علمی، برای تولید و ذخیرهسازی سلاحهای شیمیایی نیز مورد استفاده قرار میگرفتند. حکومت اسد برنامه تسلیحات شیمیایی خود را از دهه ۱۹۷۰ آغاز کرد. شماری از پژوهشگران سوری نیز دانش و تخصص خود را در دوران جمهوری دموکراتیک آلمان (آلمان شرقی سابق) به دست آورده بودند.
حکومت سوریه در دوران اسد به انواع مختلفی از سلاحهای شیمیایی، از جمله گاز سارین، کلر و گاز خردل، دسترسی داشت. استفاده از این تسلیحات در جریان جنگ داخلی سوریه بارها با اتهامهای بینالمللی مواجه شد و سازمانهای حقوق بشری و نهادهای بینالمللی، نیروهای وابسته به حکومت اسد را مسئول شماری از حملات شیمیایی دانستند.
پس از سقوط بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴، رهبران جدید سوریه وعده دادند که باقیمانده ذخایر تسلیحات شیمیایی را نابود کنند و افراد مسئول در تولید یا استفاده از این سلاحها را تحت پیگرد قرار دهند.
همزمان، اسرائیل نیز پس از سقوط حکومت اسد، حملات متعددی علیه برخی مراکز و انبارهای شناختهشده تسلیحات در سوریه انجام داد تا مانع انتقال یا استفاده دوباره از این تجهیزات شود.
اکنون با بازداشت یکی از چهرههای کلیدی برنامه شیمیایی حکومت پیشین، روند تحقیقات درباره شبکه تولید و استفاده از سلاحهای ممنوعه در سوریه وارد مرحله تازهای شده است؛ هرچند مقامهای سوری و نهادهای بینالمللی معتقدند هنوز بخش زیادی از این برنامه و عوامل دخیل در آن ناشناخته باقی ماندهاند.
