حبابی به نام «توافق 30 روزه»/ به این دلایل توافق ایران و آمریکا سر نمی گیرد

به گزارش خبر فوری، بحث ها درباره توافق موقت ایران و آمریکا بسیار زیاد است. بر اساس ادعای خبرنگار الجزیره قرار است در یک توافق موقت 30 روزه، ایران و آمریکا روی مسائل زیر با هم توافق کنند:

- پایان جنگ در همه جبهه‌ها از جمله لبنان

- آزاد شدن میلیاردها دلار از دارایی‌های مسدود شده ایران

- لغو محاصره دریایی آمریکا و گشایش تنگه هرمز

- خروج نیروهای آمریکایی از مجاورت بلافصل ایران

و ...

پس از این، طرفین ۳۰ روز فرصت خواهند داشت تا درباره مسئله هسته ‌ای به توافق برسند (اینجا بخوانید).

ادعاها درباره مفاد توافق احتمالی ایران و آمریکا بسیار زیاد است. با این حال، تقریبا همه کارشناسان و رسانه ها توافق دارند که دو طرف روی 5 اصل بالا یعنی رفع 4 محدودیت از جانب آمریکا برای ایران و باز شدن تنگه هرمز و آغاز مذاکرات هسته ای در حال کار و جمع بندی هستند.

با این حال، آنطور که رسانه ها و تحلیلگران گفته اند، مساله به این سادگی ها هم نیست. آنطور که برخی رسانه های ایرانی گفته اند ادعای بازگشایی تنگه هرمز از جانب ایران (ادعایی که ترامپ آن را مطرح کرده است) درست نیست (گزارش فارس در این باره را اینجا بخوانید).

به جز این، برخی ابهامات دیگر نیز در رابطه با توافق 30 روزه احتمالی مطرح شده است. به نظر می رسد برخی مفاد مطرح شده در توافق احتمالی دارای ابهام هستند و تضمینی برای اجرای آنها وجود ندارد. مهم ترین این ابهامات و اشکالات مربوط به توافق 30 روزه به شرح زیر است:

الف. ارتباط برداشتن محاصره دریایی و برداشتن مین های دریایی

برخی رسانه ها مدعی شده اند که سرعت برداشتن محاصره دریایی از سوی آمریکا، به سرعت پاکسازی مین ها توسط ایران بستگی دارد اما سوال اینجا است که برداشتن مین ها چقدر طول می کشد؟ اگر برای مثال، ایران طی  یک ماه، خلیج فارس را مین زدایی کند، آمریکا محاصره دریایی را برمی دارد؟ از طرف دیگر، چه کسی تصمیم می گیرد که مین زدایی دریا تمام شده و چه کسی تضمین می دهد که در زمان مقرر، محاصره دریایی تمام و کمال انجام گیرد؟

ببینید: جلسه محرمانه ترامپ و نیروهایش درباره توافق یا جنگ با ایران

ب. مساله مذاکرات هسته ای طی یک ماه

رسانه ها مدعی شده اند ایران به عاصم منیر تضمین شفاهی داده که مذاکرات هسته ای انجام گیرد. اگر این درست باشد، سوال می شود که آیا تضمین شفاهی می تواند آمریکا را راضی کند؟ ثانیا، آیا بازه زمانی یک ماهه برای شروع مذاکرات هسته ای است یا پایان آن؟ اگر ملاک شروع مذاکرات باشد، ممکن است مذاکرات مدت ها طول بکشد و بعید است آمریکای عجول ترامپ، این مساله را تحمل کند. اگر پایان زمان مذاکرات «یک ماه» باشد، بسیار بعید است دو طرف بتوانند در طول یک ماه به جمع بندی نهایی برسند.

ج. آزاد شدن اموال بلوکه ایران

آمریکا بارها نشان داده که از این مساله سوءاستفاده می کند. او مدعی آزادسازی اموال ایران می شود اما آن را به بهانه مسائل بانکی به یک کشور ثالث (غالبا متحد خود) می دهد و سپس آن کشور ثالث از بازگرداندن اموال ایران خودداری می کند و یا پروسه بازگشت اموال را آنقدر کش می دهد که مساله از چهارچوب زمانی و اهمیت ذاتی خود خارج شود. آیا برای آزادشدن اموال بلوکه ایران و بازگرداندن آن به کشور، تدبیری اندیشیده شده است؟ آیا چهارچوب زمانی دقیق و ضمانت شده ای برای آن طراحی شده است؟ اینها مسائلی هستند که در صورت عدم پاسخ، می توانند برای توافق پیش رو مشکل ساز شوند.

د. مسائل منطقه ای

دو مساله «پایان جنگ در تمام جبهه» و «دور شدن آمریکا از مجاورت بلافصل ایران» نیز دارای برخی ابهامات است؛ ابهاماتی که می توانند در آینده، مساله توافق را دچار مشکلاتی کنند. اولا، اسرائیل بارها نشان داده که آتش بس در لبنان را نقض می کند و آن را به گردن حزب الله می اندازد. ثانیا، مساله دور شدن نیروهای آمریکایی از مجاورت بلافصل ایران نیز دارای ابهام است. این مجاورت دقیقا چیست و چه تعریفی دارد؟ آیا دو طرف روی این مساله به توافق رسیده اند یا نه؟

اینها همه مسائلی هستند که تا حل نشوند، توافق به ثمر نخواهد رسید؛ کمااینکه پیش از این نیز، بارها تلاشی برای توافق صورت گرفت اما به ثمر نرسید.