جنون کودککُشی | تحقیق الجزیره: چرا حمله به مدرسه میناب نمیتواند «تصادفی» باشد؟
صبح اولین روز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، یک مدرسه ابتدایی دخترانه در شهر میناب هدف حمله موشکی قرار گرفت؛ حملهای که به مرگ ۱۶۵ دانشآموز و عضو کادر آموزشی انجامید و به مرگبارترین حمله منفرد علیه غیرنظامیان در جریان این جنگ بدل شد.
به گزارش خبرفوری، اکنون یک تحقیق مفصل از الجزیره، روایت رسمی طرفهای مهاجم را با تردیدهای جدی مواجه کرده و ثابت میکند این مدرسه مورد «هدفگیری عامدانه» دشمنان بوده است.
صبحی عادی که به فاجعه انجامید
در ساعات ابتدایی آن روز، زندگی در میناب تقریبا به صورت عادی جریان داشت. دانشآموزان به مدرسه رفتند و خیابانهای اطراف مملو از تردد معمول صبحگاهی بود. مدرسه «شجره طیبه» نیز مانند هر روز، میزبان دهها دختر ۷ تا ۱۲ ساله بود که کلاسهای خود را آغاز کرده بودند.
اندکی بعد، موشکها فرود آمدند. ساختمان مدرسه بهطور کامل ویران شد و سقف آن بر سر کودکان و معلمان فرو ریخت. تصاویر منتشرشده از محل حادثه، پیکرهای زیر آوارمانده و تلاش بیوقفه نیروهای امدادی، بهسرعت در شبکههای اجتماعی دستبهدست شد و موجی از خشم و شوک عمومی را برانگیخت.
خلاصه این گزارش را در ویدئوی زیر ببینید:
انکار اولیه و روایتهای متناقض
پس از انتشار این تصاویر، مقامهای آمریکا و اسرائیل اعلام کردند که از هدف قرار گرفتن یک مدرسه «اطلاع نداشتهاند». همزمان، حسابهای کاربری و وبسایتهایی نزدیک به اسرائیل مدعی شدند که ساختمان مورد اصابت، بخشی از یک پایگاه نظامی وابسته به سپاه پاسداران بوده است.
این روایتها، خیلی زود به محور اصلی جدل رسانهای تبدیل شد. اما بررسیهای مستقل، بهویژه تحقیق واحد تحقیقات دیجیتال الجزیره، این ادعاها را زیر سؤال برد.
بیشتر بخوانید:
هزینه توهمات ترامپ! | چرا فشار نظامی علیه ایران نتیجه نداد؟
چین با هیجان «تخلیه ذخایر موشکی آمریکا» تماشا میکند
مدرسهای که سالهاست غیرنظامی است
بر اساس تحلیل تصاویر ماهوارهای از سال ۲۰۱۳ تا پیش از حمله ۲۰۲۶، ساختمان مدرسه شجره طیبه دستکم از سال ۲۰۱۶ بهطور کامل از مجموعه نظامی مجاور جدا شده است. در آن سال، دیوارهای مستقل، ورودیهای جداگانه و دسترسی مستقیم به خیابان عمومی برای مدرسه ایجاد شد؛ تغییری که عملا کاربری نظامی را از این بخش سلب کرد.
تصاویر سالهای بعد نشانههای روشنی از فعالیت کاملا غیرنظامی را نشان میدهد: زمین بازی کودکان، نقاشیهای دیواری رنگارنگ، و صف خودروهای والدین در ساعات آغاز و پایان کلاسها. این شواهد، به گفته محققان الجزیره، تردیدی باقی نمیگذارد که این مکان سالها پیش از حمله، به یک مدرسه ابتدایی فعال تبدیل شده بود.
الگوی حمله چه میگوید؟
تحلیل زمانبندی و محل اصابت موشکها، یکی از کلیدیترین بخشهای این تحقیق است. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که ساختمان مدرسه تا ساعت ۱۰:۲۳ صبح سالم بوده و حدود ۲۰ دقیقه بعد، بهطور مستقیم هدف یک موشک هدایتشونده قرار گرفته است.
ویدئوهایی که دقایقی پس از حمله ضبط شدهاند، دو ستون دود مجزا را نشان میدهند: یکی از داخل پایگاه نظامی و دیگری دقیقا از محل مدرسه. فاصله این دو، مطابق با فاصله ثبتشده در تصاویر ماهوارهای است و این موضوع فرضیه اصابت ترکش یا انفجار غیرمستقیم را عملا رد میکند.
درمانگاهی که هدف قرار نگرفت
نکتهای که پرسشها را جدیتر میکند، سرنوشت یک مرکز درمانی غیرنظامی در همان مجموعه است. این درمانگاه که تنها یک سال پیش از حمله افتتاح شده بود، در نزدیکی مدرسه و پایگاه نظامی قرار دارد، اما در حملات اخیر هیچ آسیبی ندیده است.
تحقیق الجزیره تأکید میکند که تفکیک دقیق اهداف – حمله به پایگاه نظامی و مدرسه، و در عین حال، اجتناب کامل از اصابت به درمانگاه – نشان میدهد که مهاجمان به نقشهها و مختصات بهروزشده و دقیق دسترسی داشتهاند. این موضوع، ادعای «خطای ناشی از ناآگاهی» را رد میکند.
دو سناریوی نگرانکننده
بر اساس جمعبندی این تحقیق، تنها دو احتمال باقی میماند: یا حمله به مدرسه نتیجه استفاده از اطلاعاتی بسیار قدیمی و نادیده گرفتن تغییرات اساسی در کاربری این مکان بوده است؛ سناریویی که نشاندهنده سهلانگاری فاحش و بیتوجهی به جان غیرنظامیان است. یا آنکه مدرسه، آگاهانه و با علم به ماهیت غیرنظامی آن، هدف قرار گرفته است.
هر دو سناریو، پیامدهای حقوقی و اخلاقی سنگینی دارند و میتوانند مصداق نقض جدی حقوق بینالملل بشردوستانه باشند؛ حقوقی که کودکان و مراکز آموزشی را در زمره «افراد و اماکن تحت حفاظت ویژه» قرار میدهد.
میناب در یک الگوی تاریخی
تحقیق الجزیره در پایان یادآور میشود که حادثه میناب، یک استثنا در تاریخ درگیریهای نظامی نیست. از بمباران مدارس و پناهگاهها در دهههای گذشته تا حملات اخیر به مراکز آموزشی در مناطق مختلف جنگی، الگویی تکرارشونده دیده میشود: هدف قرار گرفتن غیرنظامیان، انکار اولیه، و سپس افشای واقعیتها در تحقیقات مستقل.
در این چارچوب، فاجعه مدرسه دخترانه میناب نهفقط یک رویداد تراژیک، بلکه آزمونی جدی برای صداقت روایتهای رسمی، کارآمدی سازوکارهای پاسخگویی بینالمللی و معنای واقعی «حفاظت از غیرنظامیان» در جنگهای معاصر است.
