آیا دونالد ترامپ میتواند تنگه هرمز را بازگشایی کند؟ | سه گزینه پیش روی ترامپ، سه راه بنبست
مقاله اکونومیست بررسی میکند که آیا ترامپ واقعا میتواند تنگه هرمز را بازگشایی کند یا نه؛ گذرگاهی که یکی از حیاتیترین مسیرهای انرژی جهان است و بسته شدن آن اقتصاد جهانی را به شدت تحت فشار قرار داده است.
به گزارش خبرفوری به نقل از اکونومیست، تنگه هرمز شاهراهی است که حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و بخش بزرگی از گاز طبیعی مایع از آن عبور میکند. بسته شدن آن (در پی جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران) باعث یکی از بزرگترین اختلالات عرضه انرژی در تاریخ شده است.
این بحران نهتنها قیمت نفت را افزایش داده، بلکه خطر رکود جهانی و بیثباتی اقتصادی را نیز بالا برده است.
راهبرد ترامپ: فشار متقابل
راهبرد ترامپ بر این اصل استوار است که اگر کشتیهای بیطرف نتوانند آزادانه عبور کنند، صادرات ایران نیز نباید انجام شود. به همین دلیل، آمریکا نوعی «محاصره متقابل» علیه ایران اعمال کرده است. هدف این سیاست، وادار کردن ایران به عقبنشینی از برنامه هستهای و باز کردن مسیر کشتیرانی بود.
این رسانه مدعی است از نظر نظامی، آمریکا توانایی اجرای چنین طرحی را دارد. نیروی دریایی این کشور میتواند کشتیها را اسکورت کند یا مانع صادرات ایران شود. اما مشکل اصلی نه توان نظامی، بلکه پیامدهای سیاسی و واکنش ایران است.
بیشتر بخوانید:
کشورهای خلیج فارس چه جایگزینهایی برای تنگه هرمز دارند؟ هیچ!
حقیقت شبهای بیخوابی وحشتناک ترامپ فاش شد | یکی گوشی را از او بگیرد!
قدرت بازدارندگی ایران
ایران برای بستن تنگه نیازی به برتری نظامی کلاسیک ندارد. این کشور از ابزارهای نامتقارن مانند مینهای دریایی، پهپادها و قایقهای تندرو استفاده میکند. همین ابزارهای نسبتا ارزان، عبور کشتیها را بسیار خطرناک کردهاند.
حتی اگر آمریکا بتواند برخی مسیرها را ایمن کند، تضمین امنیت کامل تقریباً غیرممکن است. یک حمله موفق هر چند محدود میتواند شرکتهای کشتیرانی و بیمهگران را از بازگشت به منطقه منصرف کند.
نبود راهحل سریع
مقاله تأکید میکند که بازگشایی تنگه صرفا یک مسئله نظامی نیست. حتی اگر مسیر موقتاً باز شود، بازگشت تجارت به حالت عادی زمانبر خواهد بود. شرکتها، سرمایهگذاران و بیمهگران نیاز به اطمینان بلندمدت دارند.
در عین حال، ایران نیز انگیزهای قوی برای ادامه فشار دارد. این کشور میداند که تنگه هرمز اهرم اصلی آن در برابر غرب است. بنابراین، بهسادگی از این ابزار صرفنظر نخواهد کرد.
اختلال در تنگه هرمز اثرات گستردهای دارد. از افزایش شدید قیمت انرژی گرفته تا فشار تورمی در اقتصادهای بزرگ و
آسیب به زنجیره تأمین جهانی. این بحران بهقدری بزرگ است که برخی آن را بدترین شوک عرضه نفت در تاریخ مدرن میدانند.
گزینههای محدود ترامپ
ترامپ چند گزینه پیش رو دارد، اما هیچکدام بیهزینه نیست. اولین گزینه تشدید نظامی است که در ادبیات و ذهنیت ترامپ حمله مستقیم به زیرساختهای ایران است. این کار ریسک جنگ گسترده منطقهای را افزایش میدهد.
دوم ادامه فشار اقتصادی و دریایی است که گزینهای زمانبر است و تضمینی هم برای موفقیت ندارد و دیگری گزینه مذاکره است که مستلزم امتیازدهی متقابل است، که از نظر سیاسی برای ترامپ دشوار است.
بنبست راهبردی
اکونومیست نتیجه میگیرد که وضعیت فعلی یک بنبست برای آمریکا است. آمریکا نمیتواند بهراحتی ایران را مجبور به عقبنشینی کند، و ایران نیز احتمالا قادر نیست بدون هزینه، تنگه را برای مدت طولانی کاملا ببندد. در چنین شرایطی، هر دو طرف درگیر نوعی «جنگ فرسایشی» شدهاند که بیشترین آسیب را به اقتصاد جهانی وارد میکند. پاسخ کوتاه به این پرسش که آیا ترامپ میتواند تنگه هرمز را باز کند، این است: بهسادگی نه.
بازگشایی پایدار این مسیر نیازمند توافق سیاسی است، نه صرفا قدرت نظامی. تا زمانی که اختلافات اصلی (بهویژه بر سر برنامه هستهای ایران) حل نشود، هرگونه تلاش برای باز کردن تنگه موقتی و شکننده خواهد بود.
