المیادین:
آمریکا به رغم لحن تند علنی علیه ایران، در پشت صحنه با احتیاط بیشتری عمل میکند
همزمان با پیگیری مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن، نگاهها به تفاوتهای این گفتوگوها با دورههای پیشین دوخته شده است؛ تفاوتهایی که بهویژه پس از جنگ اخیر، معادلات قدرت، سطح اعتماد و چارچوب مذاکره را دستخوش تغییر کرده و آینده این مسیر دیپلماتیک را در هالهای از ابهام قرار داده است.
شبکه المیادین در یادداشتی گزارش داد: در شرایطی که جهان در انتظار نتایج مذاکرات غیرمستقیم میان آمریکا و ایران است، پرسش اصلی این است که چه تحولاتی میان مذاکرات پیش از جنگ و پس از آن رخ داده است. برخلاف انتظارات واشنگتن و رژیم صهیونیستی، ایران وارد این مذاکرات شده و همچنان بر حقوق مشروع خود پافشاری میکند؛ تا جایی که حتی رسانههای عبری نیز اذعان کردهاند که ایران پس از جنگ همچنان پابرجا است، شروط خود را تحمیل میکند و این امر جایگاه منطقهای آن را تقویت کرده است.
آمریکا تلاش داشت موضوع توان موشکی ایران و حمایت تهران از متحدان منطقهای خود را به دستور کار مذاکرات اضافه کند، اما جمهوری اسلامی این رویکرد را قاطعانه رد و تأکید کرد که گفتوگوها باید صرفاً به پرونده هستهای محدود بماند. از نگاه تهران، اگر هدف اصلی غرب جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است، دستیابی به توافق امکانپذیر و حتی در زمانی کوتاه خواهد بود.
ایران پیش از آغاز دور جدید مذاکرات، از زبان سید «عباس عراقچی» وزیر امور خارجه خود، بر تمرکز بر موضوعات عملی و استفاده از فرصت دستیابی به توافقی عادلانه تأکید کرد. همزمان، تهران پیامی بازدارنده نیز ارسال کرد و با رونمایی از یکی از پیشرفتهترین موشکهای بالستیک فراصوت خود با نام «خرمشهر-۴»، بهصراحت اعلام کرد که توانمندیهای دفاعی و تهاجمیاش قابل مذاکره یا معامله نیست و هرگونه تهدید با پاسخ قاطع روبهرو خواهد شد.
جمهوری اسلامی ایران با همان رویکرد همیشگیِ مبتنی بر صبر راهبردی، مدیریت هدفمند و تعیین شفاف خطوط قرمز وارد مذاکرات شده است، اما اینبار با مؤلفههای جدیدی از قدرت و با سطحی بالاتر از بیاعتمادی.
به باور کارشناسان، ایران پس از جنگ موفق شده است معادلات بازدارندگی را چه از طریق عبور از بحرانهای امنیتی داخلی و چه از رهگذر ایستادگی متحدانش در محور مقاومت در برابر فشارهای سنگین آمریکا و اسرائیل، تثبیت کند.
مقامات ایرانی بارها تأکید کردهاند که تهران همزمان برای دیپلماسی و دفاع آماده است. هشدارهای علنی درباره هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا در منطقه در صورت هرگونه تجاوز و نیز تهدید به گسترش دامنه پاسخها به سرزمینهای اشغالی، نشان میدهد که در صورت بروز درگیری، جنگ محدود نخواهد ماند. در همین راستا، سرلشکر «عبدالرحیم موسوی» رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران هشدار داده است که هر اقدام نظامی علیه ایران، هزینههای سنگین و جبرانناپذیری برای دشمنان در پی خواهد داشت.
از سوی دیگر، تحلیلگران معتقدند عملکرد ایران در جنگ اخیر، واشنگتن را غافلگیر کرده است. در همین راستا، «عماد آبشناس» تحلیلگر سیاسی ایرانی در گفتوگو با المیادین عنوان کرد: دیپلماتهای ایران با پشتوانه توان نظامی و میدانی وارد مذاکرات شدهاند و جنگ ۱۲روزه اعتمادبهنفس بیشتری به تهران بخشیده است.
او همچنین اشاره میکند که برخلاف گذشته، بسیاری از کشورهای منطقه امروز در کنار ایران قرار دارند.
در مقابل، آمریکا با وجود لحن تند علنی، در پشت صحنه با احتیاط بیشتری عمل میکند. نگرانی از تبعات یک جنگ جدید، شرایط شکننده داخلی، انتخابات میاندورهای کنگره در سال ۲۰۲۶ و شکافهای فزاینده با اروپا بر سر پروندههایی مانند ناتو، اوکراین و گرینلند، همگی عواملی هستند که دست واشنگتن را بستهتر کردهاند. به همین دلیل، نقش اروپا در مذاکرات کنونی نیز پس از فعالسازی «مکانیسم ماشه» در سال ۲۰۲۵ عملاً کمرنگ شده است.
در این میان، رژیم صهیونیستی نیز خود را در حاشیه امن نمیبیند. تحلیلگران هشدار میدهند که در صورت بروز جنگ، هزاران موشک بهسوی سرزمینهای اشغالی شلیک خواهد شد. نگرانی تلآویو تا آنجا پیش رفته که بنیامین نتانیاهو خواستار تسریع دیدار خود با دونالد ترامپ برای گفتوگو درباره مذاکرات ایران شده است. او بر گنجاندن موضوع موشکهای بالستیک و قطع حمایت ایران از متحدان منطقهایاش در هر توافقی اصرار دارد؛ موضوعی که تاکنون در مذاکرات جایی نداشته است.
در خصوص آینده مذاکرات، تحلیلها متفاوت است. آبشناس معتقد است که به نفع ترامپ است به توافق دست یابد؛، چراکه جنگ برای هیچیک از طرفین سودمند نخواهد بود. با این حال، بیاعتمادی عمیق تهران نسبت به واشنگتن، تجربه نقض توافقهای پیشین و نوسانات رفتاری دولت آمریکا، سبب شده ایران شرط دریافت تضمینهای جدی برای عدم تجاوز مجدد را مطرح کند.
اگرچه دو طرف از «فضای مثبت» آغاز مذاکرات سخن گفتهاند و ترامپ نیز از برگزاری نشستهای بعدی خبر داده است، اما سرنوشت گفتوگوهای ایران و آمریکا همچنان نامعلوم باقی مانده است. تداوم این مسیر بیش از هر چیز به میزان پایبندی طرفین به تعهدات، پرهیز از فشار و تهدید و توان دیپلماسی در مهار منطق زور در منطقهای بهشدت شکننده بستگی دارد.
