عصب واگ چیست و چرا همه درباره آن صحبت می‌کنند؟

به گزارش خبرفوری، بسیاری آن را «کلید آرامش بدن» معرفی می‌کنند و برخی حتی ادعا می‌کنند فعال کردن آن می‌تواند تقریباً همه چیز، از اضطراب گرفته تا مشکلات گوارشی، را بهبود دهد. اما واقعیت علمی پیچیده‌تر و در عین حال جالب‌تر از این ادعاهای ساده است.

عصب واگ در واقع یک عصب منفرد ساده نیست، بلکه شبکه‌ای گسترده از حدود ۲۰۰ هزار رشته عصبی است که از مغز آغاز می‌شود، از دو سوی گردن پایین می‌آید و به اندام‌های مختلف بدن مانند قلب، ریه‌ها، روده، کبد و بخش‌های دیگر متصل می‌شود. این شبکه یکی از مهم‌ترین مسیرهای ارتباطی میان مغز و بدن محسوب می‌شود.

وظیفه اصلی آن حفظ تعادل در عملکردهای حیاتی بدن است؛ فرایندی که دانشمندان آن را «هموستاز» می‌نامند. بسیاری از عملکردهایی که انسان بدون فکر کردن انجام می‌دهد، مانند تنظیم ضربان قلب، تنفس، هضم غذا و بخشی از واکنش‌های سیستم ایمنی، تحت تأثیر این عصب قرار دارند.
بیشتر بخوانید:‌

چرا مردان در محل کار زنان را مورد آزار جنسی قرار می‌دهند؟ | علم دو توضیح ارائه می‌دهد

دانشمندان می‌گویند درست قبل از مرگ این خواب‌ها را می‌بینید

عجیب اما واقعی | تنها دوقلوهای جهان که از پدرانی متفاوت‌اند

متخصصان توضیح می‌دهند که بدن انسان معمولاً میان دو حالت جابه‌جا می‌شود؛ حالت «جنگ یا گریز» که در زمان استرس فعال می‌شود و حالت «استراحت و هضم» که به آرامش و بازیابی بدن کمک می‌کند. عصب واگ نقش ترمز را در این سیستم ایفا می‌کند. هنگامی که بدن در وضعیت استرس قرار می‌گیرد، این عصب می‌تواند به کاهش ضربان قلب، آرام شدن تنفس و پایین آمدن سطح تنش کمک کند.

یکی از ساده‌ترین روش‌هایی که ممکن است بر این سیستم تأثیر بگذارد، تنفس آهسته و عمیق است. بازدم‌های طولانی، مدیتیشن، آواز خواندن، تمرین‌های تنفسی و برخی فعالیت‌های آرامش‌بخش می‌توانند به بدن کمک کنند آسان‌تر از حالت تنش خارج شود. با این حال متخصصان تأکید می‌کنند که شبکه‌های اجتماعی اغلب در این زمینه اغراق می‌کنند و عصب واگ را به‌عنوان یک «دکمه جادویی» معرفی می‌کنند.

در دنیای پزشکی نیز تحریک عصب واگ موضوع تازه‌ای نیست. پزشکان سال‌هاست از دستگاه‌های ویژه تحریک عصب واگ برای درمان برخی بیماری‌ها مانند صرع مقاوم به درمان، افسردگی شدید و بعضی اختلالات دیگر استفاده می‌کنند. اما این روش‌ها معمولاً تحت نظارت پزشکی و در شرایط مشخص انجام می‌شوند.

کارشناسان هشدار می‌دهند بسیاری از دستگاه‌های خانگی که ادعا می‌کنند می‌توانند عصب واگ را فعال کنند، هنوز شواهد علمی کافی ندارند. به همین دلیل توصیه می‌شود افراد پیش از اعتماد به ادعاهای تجاری یا راه‌حل‌های سریع، به اطلاعات علمی و نظر پزشکان توجه کنند.