دنیای مرموز پرورش ارکیده | پشت پرده یک تجارت خوشبو | قمار روی گُل
در پشت پرده صنعت پرزرقوبرق پرورش ارکیده، جهانی پنهان و بسیار سودآور وجود دارد؛ صنعتی که ارزش آن در بازار جهانی به صدها میلیون دلار میرسد. اما تولید یک گونه جدید و جذاب از این گل زیبا، فرآیندی طولانی، پرهزینه و گاه تا ۱۰ سال زمانبر است.
به گزارش خبرفوری، در این رقابت نفسگیر، آزمایشگاهها به همان اندازه گلخانهها اهمیت دارند. شرکت هلندی فلورکالچرا یکی از بزرگترین پرورشدهندگان ارکیده در جهان است. این شرکت در شهر هیمسکرک فعالیت میکند و صدها گونه ارکیده را توسعه میدهد. به گفته پژوهشگران این شرکت، قرنها اصلاح نژاد و تکثیر انتخابی باعث شده ساختار ژنتیکی بسیاری از ارکیدههای تجاری بهقدری پیچیده شود که پیشبینی ویژگیهای نسل جدید تقریباً غیرممکن باشد.
برای حل این مشکل، دانشمندان از «نشانگرهای ژنتیکی» استفاده میکنند. این نشانگرها به آنها کمک میکنند صفاتی مانند رنگ، شکل گل، مقاومت در برابر بیماری و مدت زمان گلدهی را در مراحل اولیه شناسایی کنند. در گذشته، پرورشدهندگان مجبور بودند سه سال صبر کنند تا گیاه شکوفه دهد و مشخص شود ارزش نگهداری دارد یا نه. اما اکنون با آزمایش دی ان ای میتوان هزاران گیاهچه را در همان ابتدا غربال کرد و نمونههای نامطلوب را کنار گذاشت.
بیشتر بخوانید:
قارچی که «آدم کوتولهها» را به بشقاب غذا میآورد
ترند تازه در فضای مجازی | درخت را در آغوش بگیر!
سوسکها؛ حیوانات خانگی محبوب ژاپنیها
وارت فان زونِوِلد، مدیر تحقیق و توسعه شرکت، میگوید اگر هزاران دورگه در آزمایشگاه تولید شود، تنها گیاهانی که نشانگر ژنتیکی مورد نظر را دارند انتخاب میشوند. این روش هزینه و زمان را بهطور قابلتوجهی کاهش میدهد.
با این حال، تکنیکهای اصلاح نژاد جدید از اسرار تجاری شرکتها محسوب میشوند. هر شرکت نشانگرها و روشهای اختصاصی خود را توسعه میدهد و آنها را محرمانه نگه میدارد. پل آرنس، پژوهشگر اصلاح نباتات دانشگاه وگینگتون میگوید اساس کار همچنان همان روش سنتی است: انتخاب دو گیاه مناسب و گردهافشانی آنها. تفاوت در این است که امروز دانشمندان با روپوش سفید و ابزارهای ژنومی کار میکنند.
پس از انتخاب اولیه، گیاهان منتخب بهجای تکثیر از طریق بذر، بهصورت کلون تولید میشوند. این کار با استفاده از سلولهای مریستم انجام میشود؛ سلولهایی که مسئول رشد مداوم گیاه هستند. استفان کویپر، مدیر اصلاح نژاد فلورکالچرا، توضیح میدهد که شرکتش سالها پیش استفاده از این فناوری را در صنعت ارکیده گسترش داد.
این گیاهان سپس برای ارزیابی به کشورهای مختلف فرستاده میشوند؛ از جمله لهستان و هند، تا عملکرد آنها در شرایط آبوهوایی متفاوت سنجیده شود. در نهایت، نمونهها به مجموعه اصلی شرکت در هیمسکرک بازمیگردند؛ جایی که بیش از هفت هکتار گلخانه برای تحقیق و تولید وجود دارد.
کشت ارکیده بسیار پرمصرف است و به گرما، نور، آب و مواد مغذی فراوان نیاز دارد. فلورکالچرا برای کاهش اثرات زیستمحیطی، آب باران را از سقف گلخانهها جمعآوری و بازیافت میکند و از یک چاه زمینگرمایی سه کیلومتری برای تأمین انرژی استفاده میکند. آب این چاه با دمای ۱۰۲ درجه سانتیگراد بالا میآید و آنقدر انرژی تولید میکند که شرکت در حال بررسی تأمین گرمایش منطقهای برای شهر است.
با وجود تمام پیشرفتهای علمی، تصمیم نهایی همچنان به چشم انسان وابسته است. پس از حدود ۹ سال کار، استفان کویپر و همکارانش شخصا تعیین میکنند کدام گونه وارد کاتالوگ فروش شود. یک گیاه ممکن است از نظر ژنتیکی بینقص باشد، اما اگر از نظر بصری زیبا نباشد، شانسی برای موفقیت در بازار ندارد.
کویپر میگوید: «اصلاح نژاد تا حدی شبیه قمار است.» و فعلا این عنصر انسانی، مهمترین بخش این صنعت پیچیده و سودآور باقی مانده است.
