هنگام گرفتار شدن زیر آوار چگونه جان خود را حفظ کنیم؟
بسیاری از مصدومان در حین گرفتار شدن زیر آوار با اقدامات درست توانستهاند ساعتها دوام بیاورند. آگاهی از چند دستورالعمل ساده میتواند زمان زندهماندن را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
با عنایت به آخرین اخبار داخلی، در لحظه وقوع حوادث و فرو ریختن سازهها، دانستن اصول ایمنی و واکنشهای درست نقش تعیینکنندهای در سرنوشت افراد دارد. تجربه امدادگران نشان میدهد بسیاری از آسیبدیدگان با بهکارگیری چند اقدام ساده توانستهاند ساعتها زیر آوار دوام بیاورند. رعایت همین نکات ابتدایی میتواند فرصت نجات را بهطور قابلتوجهی بالا ببرد.
واکنشهای حیاتی پس از گرفتار شدن زیر آوار
مدیریت انرژی و کاهش حرکات غیرضروری
پس از حفظ آرامش، اولویت مهم بعدی مدیریت انرژی و پرهیز از حرکتهای بیمورد است. اگر مسیر خروج ایمن وجود ندارد یا آوار اطراف ناپایدار به نظر میرسد، بهترین تصمیم باقیماندن در همان وضعیت نسبتاً پایدار و صرفهجویی در انرژی است. تلاش برای حرکت، کندن آوار یا جابهجایی بدون آگاهی و تجهیزات میتواند باعث ریزش بیشتر سازه، تشدید جراحات پنهان و حتی قطع مسیرهای احتمالی نجات شود. سکون نسبی در چنین شرایطی نهتنها از خطرات بیشتر جلوگیری میکند بلکه اکسیژن و انرژی محدود فرد را برای مدت بیشتری حفظ مینماید.
محافظت از راههای تنفسی در محیط غبارآلود
اجتناب از خطرات محیطی و ارزیابی ایمنی اطراف
خطرات پنهان بسیاری در محیط زیر آوار وجود دارد و کابلهای برق آسیبدیده، لولههای گاز ترکخورده، مایعات قابلاشتعال، قطعات فلزی تیز، یا مصالح شکننده هر یک میتوانند حادثهای ثانویه ایجاد کنند. پرهیز از تماس با این منابع خطر، حفظ فاصله ایمن از نقاط مشکوک و جلوگیری از فشار آوردن به بخشهایی که احتمال ریزش بیشتر دارند، اهمیت حیاتی دارد. گاهی حتی یک حرکت کوچک میتواند تعادل بخشهایی از آوار را برهم بزند.
جلب توجه امدادگران و ارسال سیگنال کمک
برای اعلام حضور به نیروهای امدادی، استفاده از روشهای کمانرژی و مؤثر بهترین گزینه است. ضربهزدن آرام، منظم و با ریتم مشخص به لولهها، قطعات فلزی یا بخشهای سخت سازه میتواند صدا را به لایههای بالاتر منتقل کند و توجه جستجوگران را جلب نماید. این روش، مصرف انرژی کمی دارد و خطر ایجاد ریزش مجدد را کاهش میدهد.
در صورت دسترسی به تلفن همراه، باید سریعاً از طریق تماس یا پیامک با شمارههای اضطراری مانند ۱۱۵ برای اورژانس، ۱۱۰ برای پلیس و ۱۲۵ برای آتشنشانی ارتباط برقرار کرد و در صورت فعال بودن GPS، موقعیت مکانی دقیق را ارسال نمود. حتی چراغ تلفن، ارسال پیام بیصدا یا استفاده از زنگ هشدار نیز میتواند راهی مؤثر برای اعلام حضور باشد.
ارتباط با تیم نجات و پیروی از دستورالعملها
هنگامی که تیمهای امداد و نجات به محل میرسند، ارتباط مؤثر و دقیق با آنها نقشی اساسی در تسریع عملیات نجات دارد. صحبت باید کوتاه، کنترلشده و بدون فریاد باشد تا هم انرژی حفظ شود و هم امدادگران بتوانند جهت دقیق صدا را تشخیص دهند. اعلام وضعیت سلامتی، میزان جراحت، محل تقریبی گرفتارشدن و هر نشانهای از حیات راهنمای مهمی برای نجاتدهندگان است. افراد باید با دقت کامل به دستورهای تیم امداد گوش دهند و از هرگونه اقدام خودسرانه مانند جابهجا کردن قطعات سنگین، تلاش برای خروج بدون هدایت، یا ایجاد فشار اضافی بر بخشهای ناپایدار آوار خودداری کنند.
وجود تلفن همراه در چنین موقعیتهایی به ابزاری حیاتی تبدیل میشود. تماس با شمارههای امدادی، ارسال پیامک، ارسال لوکیشن، یا حتی برقراری تماس کوتاه برای اعلام حیات میتواند روند نجات را سرعت بخشد. رعایت تمامی توصیههای ایمنی، پیروی از دستورهای مأموران نجات و حفظ حداکثری آرامش، همگی عواملی هستند که شانس بقا و خروج امن از زیر آوار را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهند.
