از تولید موتورهای کم مصرف تا اختصاص 2 همت برای توسعه تولید موتورهای پربازده BLDC نیان

شرکت نیان الکترونیک که فعالیت خود را بر توسعه فناوری‌های حوزه انرژی، مخابرات و تجهیزات الکترونیکی متمرکز کرده است، در سال‌های اخیر بومی‌سازی و تجاری‌سازی موتورهای کم‌مصرف BLDC را در دستور کار قرار داده است؛ محصولی که با هدف کاهش مصرف انرژی و جایگزینی موتورهای پرمصرف در تجهیزات مختلف توسعه یافته است.

بر همین اساس، جمعه ۱۰ مهرماه، آیین رونمایی از بزرگترین خط تولید موتورهای پربازده BLDC گروه صنعتی و پژوهشی نیان، با حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی و با حضور جمعی از مسئولان کشوری و استانی در شهرک صنعتی چناران برگزار شد.

محمدعلی چمنیان، مدیر ارشد گروه صنعتی و پژوهشی نیان در حاشیه این مراسم و در جریان بازدید از خط تولید، ضمن تشریح فعالیت‌های این مجموعه اظهار کرد: نیان الکترونیک نزدیک به سه دهه است در حوزه انرژی و شبکه‌های BTS تلفن همراه فعالیت می‌کند و بخش قابل‌توجهی از محصولات آن از مرحله طراحی تا تولید، در داخل این مجموعه انجام می‌شود.

وی با اشاره به سابقه این شرکت در حوزه تجهیزات مخابراتی افزود: محصولات نیان الکترونیک تاکنون به ۶ کشور صادر شده و این مجموعه طی چندین دوره به‌عنوان صادرکننده نمونه ملی در بخش محصولات دانش‌بنیان و فناورانه انتخاب شده است. به گفته وی، بخش چشمگیری از تجهیزات مورد نیاز اپراتورهای MTS، Beeline و Megafon روسیه و همچنین برخی اپراتورها در افغانستان و سایر کشورها توسط این شرکت تأمین شده است.

چمنیان با اشاره به ورود نیان به حوزه انرژی در سال‌های اخیر گفت: توسعه محصولات دانش‌بنیان پرمصرف، پاسخی به نیاز امروز کشور در بخش انرژی است. موتورهای BLDC مغناطیس دائم تولیدی این مجموعه، با بهره‌گیری از فناوری روز، در مقایسه با موتورهای متداول، مصرف انرژی به ‌مراتب کمتری دارند و به همین دلیل می‌توانند در جایگزینی موتورهای پرمصرف و به تبع آن کاهش بار شبکه برق کشور نقشی مؤثر ایفا کنند. وی تأکید کرد: حرکت به سمت تولید این محصولات، گامی در مسیر رفع ناترازی انرژی کشور است.

محمدعلی چمنیان در ادامه به سابقه تولید موتورهای نسل جدید در این شرکت اشاره کرد و گفت: پروژه تولید موتورهای کم‌مصرف از سال ۱۳۹۵ و در قالب یک پروژه پژوهشی آغاز شد و هدف آن جایگزینی موتورهای موجود، کاهش مصرف انرژی و افزایش سرعت تولید بود. 

هدف‌گذاری کلان نیان الکترونیک برای کاهش مصرف

موتورهای BLDC تولیدی نیان با توان ۵۰۰ وات است که به گفته مهندس چمنیان، قابلیت توسعه تا توان‌های بالاتر، در کاربردهای متفاوت تا ظرفیت 20 کیلو وات را دارد. فناوری و فرآیند تولید این محصولات در نیان توسط متخصصان داخلی توسعه یافته و قابلیت استفاده در طیف متنوعی از تجهیزات خانگی و صنعتی را دارد.

اهمیت این فناوری برای صنعت انرژی از آنجا ناشی می‌شود که موتورهای پربازده می‌توانند با جایگزینی موتورهای قدیمی، مصرف برق تجهیزات موجود را در محل مصرف کاهش دهند. به این ترتیب، بخشی از ظرفیت مورد نیاز شبکه برق به جای آنکه از مسیر احداث نیروگاه جدید تامین شود، از طریق کاهش مصرف آزاد خواهد شد.

چمنیان با اشاره به ظرفیت این طرح در استان خراسان گفت: برآوردها از وجود حدود ۲ میلیون موتور در این استان حکایت دارد و در صورت اجرای کامل طرح، می تواند تا حدود هزار مگاوات از مصرف برق در زمان اوج بار استان بکاهد.

برنامه نیان برای توسعه این بازار تنها به راه‌اندازی خط تولید فعلی محدود نیست. مدیرعامل نیان الکترونیک از هدف‌گذاری تولید ۴۰۰ هزار موتور در سال آینده خبر داد که نیمی از آن برای اجرای طرح‌های خراسان رضوی و نیم دیگر از طریق طرح‌های مشارکتی در سایر استان‌ها اختصاص خواهد یافت.

در گام بعدی، ظرفیت تولید کارخانه قرار است به یک میلیون دستگاه در سال افزایش یابد. توسعه‌ای که علاوه بر افزایش ظرفیت صنعتی، تعداد اشتغال ایجادشده در مجموعه را نیز از حدود 5۰۰ نفر به نزدیک 7۰۰ نفر خواهد رساند.

ایشان همچنین تاکید کرد که هدف این مجموعه صرفاً تولید موتور نیست و توسعه یک زنجیره تامین و بازار برای جایگزینی تجهیزات پرمصرف در دستور کار قرار دارد. بر اساس برنامه مطرح‌شده، اجرای طرح جایگزینی ۲ میلیون موتور در خراسان رضوی تا سال 1410 می‌تواند تا هزار مگاوات از مصرف برق استان در دوره‌های اوج بار بکاهد.

یکی از تفاوت‌های این روش با توسعه ظرفیت نیروگاهی، محل وقوع صرفه‌جویی است. در حالی که برق تولیدشده در نیروگاه‌های متمرکز برای رسیدن به مصرف‌کننده نیازمند شبکه انتقال و توزیع است، کاهش مصرف ناشی از موتور پربازده در همان نقطه مصرف اتفاق می‌افتد.

حمایت 2 همتی صندوق نوآوری و شکوفایی، گامی در راستای فناوری، تولید داخل و کاهش ناترازی شبکه انرژی

اصغر نورالله‌زاده، رئیس هیات عامل صندوق نوآوری و شکوفایی که در این مراسم حضور داشت، تولید موتورهای پربازده را نمونه‌ای از حرکت صنعت کشور از تولیدات سنتی به سمت محصولات مبتنی بر فناوری دانست.

به گفته وی، اهمیت موتورهای پربازده تنها به کاهش مصرف برق محدود نمی‌شود و توسعه این فناوری می‌تواند زنجیره‌ای از فعالیت‌ها در حوزه‌های کنترل، نرم‌افزار، الکترونیک و ساخت ایجاد کند. به همین دلیل، صندوق نوآوری توسعه این بخش را در چارچوب سیاست حمایت از فناوری‌های پیشرفته دنبال می‌کند.

نورالله‌زاده در این مراسم از برنامه صندوق برای تامین مالی طرح توسعه نیان خبر داد و گفت: صندوق نوآوری و شکوفایی در قالب «اوراق توسعه فناوری» تا سقف ۲ هزار میلیارد تومان برای نیان الکترونیک ساماندهی خواهد کرد و رکن ضامن این اوراق را نیز بر عهده خواهد گرفت.

این ابزار تامین مالی می‌تواند بخشی از منابع مورد نیاز برای توسعه ظرفیت تولید و اجرای برنامه‌های فناورانه نیان را تامین کند؛ به‌ویژه آنکه توسعه تولید موتورهای پربازده، علاوه بر سرمایه‌گذاری صنعتی، نیازمند سرمایه در گردش متناسب با افزایش حجم تولید است.

رئیس هیات عامل صندوق نوآوری همچنین از برنامه ایجاد سازوکار سرمایه‌گذاری مشترک در قالب صندوق CVC با نیان الکترونیک خبر داد. بر اساس این برنامه، هسته‌های فناور جدید می‌توانند در حوزه‌های مرتبط با زنجیره ارزش نیان شکل بگیرند و در ادامه به شرکت‌های تخصصی تبدیل شوند.

احسان عظیمی‌راد، رئیس کمیته بهره وری و نظارت بر قانون جهش تولید دانش بنیان مجلس شورای اسلامی، نیز نیان الکترونیک را نمونه‌ای از تبدیل ایده و دانش به محصول و ثروت دانست و بر ظرفیت این مجموعه برای ایجاد اشتغال تخصصی تاکید کرد.

وی با اشاره به برنامه توسعه کارخانه در شهرک صنعتی چناران گفت: با تداوم حمایت‌ها، زمینه ایجاد حدود ۵۰۰ شغل جدید در این مجموعه فراهم خواهد شد که بخش قابل توجهی از نیروی انسانی مورد نیاز می‌تواند از ظرفیت شهرستان چناران تامین شود.

به گفته وی، توسعه واحدهای فناور و دانش‌بنیان در استان می‌تواند همزمان به تقویت تولید، ایجاد اشتغال تخصصی و توسعه فناوری منجر شود. از این منظر، توسعه نیان تنها یک پروژه در یک شهرک صنعتی نیست و می‌تواند بخشی از ظرفیت صنعتی و فناورانه استان را فعال کند.

سالار آتش‌پر، مدیرکل هماهنگی طرح‌های سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق، نیز در این مراسم به تشریح جایگاه طرح‌های بهینه‌سازی در برنامه مدیریت مصرف کشور پرداخت.

وی درباره ظرفیت خراسان رضوی گفت: از نظر تعداد کولر، ظرفیت استان بالاست و امکان تعریف طرح برای بیش از ۲ میلیون کولر وجود دارد؛ البته بخشی از کولرهای موجود جدید و استاندارد هستند و در اولویت جایگزینی قرار نمی‌گیرند.

آتش‌پر افزود: در سطح کشور برای حدود ۸۰۰ هزار کولر مصوبه وجود دارد و برای خراسان رضوی نیز مصوبات مشخصی از جمله طرح ۵۰ هزار دستگاهی و طرح هزار دستگاهی اجراشده در دانشگاه فردوسی وجود دارد. به گفته وی، امکان اختصاص سهم بیشتری از برنامه کشوری به استان نیز وجود دارد، مشروط بر آنکه تامین مالی و تامین تجهیزات با سرعت اجرای پروژه هماهنگ باشد.