برق و گاز؛ فشار مضاعف بر صنعت جنوب؛
فولاد خوزستان در چرخه پایانناپذیر محدودیتها
متاسفانه باید گفت محدودیت انرژی برای صنعت فولاد در ماههای اخیر، به وضعیتی دائمی تبدیل شده که برنامهریزی تولید را مختل کرده است. فولادسازان هنوز از خسارتهای سنگین محدودیت برق در ششماهه نخست سال خارج نشده بودند که حالا همزمان با زمستان، با محدودیت گاز و حتی کاهش شدید برق روبهرو شدهاند.
این فشار دوگانه، عملاً تولید پایدار را ناممکن میکند و صنعت را در وضعیت «واکنشی» نگه میدارد؛ یعنی تصمیمها، بلکه بر اساس جدول قطعیها گرفته میشود.
نمونه روشن این وضعیت، اعمال محدودیت ۴۰درصدی برق برای فولاد خوزستان از ابتدای دیماه است؛ واحدی که از بزرگترین فولادسازان کشور و ستون صنعت جنوب محسوب میشود. این محدودیت، کاهش تولید و افزایش هزینه را بهدنبال داشته و تکرار همان الگویی است که طی پنج سال گذشته بارها تجربه شده است. در هر موج گرما یا سرما، بهجای اصلاح ساختار تولید و مصرف برق، فشار به صنایع منتقل شده؛ در حالی که مصرف برق بخش صنعت تغییر معناداری نداشته و ظرفیت تولید برق متناسب با رشد مصرف توسعه نیافته است.
آمارهای رسمی وزارت نیرو خود گویای یک تناقض جدیاند. حداقل ۳۵ هزار مگاوات، معادل حدود ۴۵ درصد پیک مصرف برق کشور، مربوط به سیستمهای سرمایشی است. اوج مصرف برق در سال ۱۴۰۴ به ۷۷ هزار و ۵۰۰ مگاوات رسیده، اما در مهرماه پیک مصرف به ۵۵ هزار مگاوات کاهش یافته؛ یعنی بیش از ۲۲ هزار مگاوات افت مصرف. با وجود چنین فاصلهای، باز هم صنایع—بهویژه فولاد—در فهرست اول محدودیت قرار گرفتهاند. پرسش اساسی اینجاست که چرا سهم صنایع از بار ناترازی، همواره بیش از سهم واقعی آنها در مصرف برق و گاز است؟
پیامد این رویکرد فراتر از یک واحد یا یک استان است. وقتی هم برق و هم گاز محدود میشود، تولید کاهش مییابد، صادرات عقب مینشیند و درآمد بنگاه افت میکند؛ نتیجه نهایی آن کاهش اشتغال، تضعیف زنجیرههای پاییندستی و کند شدن رشد اقتصادی است. صنعتی که باید در نیمه دوم سال عقبماندگی تولید را جبران کند، ناچار میشود ظرفیت خود را خالی نگه دارد. فشار همزمان برق و گاز به فولاد، در نهایت فشار به اقتصاد ملی است؛ و البته خوزستان را گرفتار فشارهای مضاعفی می کند. در این میان جای این پرسش باقیست که چرا شرکت های برق و گاز در استان این همه برای ایجاد محدودیت در استان پیشقدم می شوند و تنها در فکر ارائه بیلان کار ایجاد محدودیت ها به مرکز دسپاچینگ هستند!
