مصرف این ویتامین ابتلا به پارکینسون را کاهش میدهد
متخصص مغز و اعصاب و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با بیان اینکه بیماری پارکینسون یکی از شایعترین اختلالات نورودژنراتیو دوران سالمندی است که با لرزش، کندی حرکات و اختلال تعادل شناخته میشود. گفت: این بیماری به دلیل ماهیت پیشرونده و علائم پنهان، ممکن است سالها با اختلالات دیگر اشتباه گرفته شود.
امیر قهرمانی به تشریح آخرین یافتههای علمی درباره ماهیت این بیماری، علائم، عوامل زمینهساز، شیوع و راههای کنترل و مدیریت آن پرداخت.
وی پارکینسون را اختلال در مسیر تولید دوپامین مغز ذکر کرد و افزود: این بیماری با طیفی از علائم حرکتی و غیرحرکتی همراه است.
وی در توضیح علائم حرکتی این بیماری گفت: لرزش بهویژه در حالت استراحت، کندی حرکات (برادیکینزی)، سفتی اندامها، اختلال تعادل و تغییر حالت بدن از شایعترین نشانهها هستند.
قهرمانی همچنین افزود: در کنار علائم حرکتی، پارکینسون علائم غیرحرکتی مهمی نیز دارد که گاهی سالها پیش از لرزش بروز میکنند. از جمله کاهش حس بویایی، یبوست مزمن، اختلال خواب – بهخصوص حرکات غیرطبیعی در خواب REM – افسردگی، اضطراب، افت فشار خون وضعیتی و اختلالات شناختی در مراحل پیشرفته.
به گفته این متخصص مغز و اعصاب، پارکینسون در بسیاری از موارد با اختلالات دیگری اشتباه گرفته میشود. از جمله ترمور ضروری (لرزش هنگام فعالیت)، سکتههای کوچک مغزی، عوارض برخی داروها مانند داروهای ضدروانپریشی، و همچنین برخی بیماریهای پارکینسونی آتیپیک مانند PSP و MSA.
وی تأکید کرد که در موارد پیچیده، استفاده از تصویربرداری پیشرفته مانند اسکن دوپامین (DAT-SCAN) کمککننده است.
در توضیح گروههای در معرض خطر، دکتر قهرمانی اعلام کرد: این بیماری بیشتر در افراد بالای ۶۰ سال دیده میشود و مردان کمی بیش از زنان در معرض ابتلا قرار دارند. وی تماس با سموم محیطی، سابقه خانوادگی، ژنتیک، آسیبهای مکرر سر و افزایش سن را از عوامل موثر بر بروز بیماری دانست.
این متخصص با اشاره به نبود درمان قطعی برای پارکینسون گفت: هرچند درمان ریشهای وجود ندارد، اما خوشبختانه علائم را میتوان با داروهای افزایشدهنده دوپامین مانند لوودوپا/کاربیدوپا، داروهای محرک گیرنده دوپامین، فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی و در موارد پیشرفته با روشهایی مانند تحریک عمقی مغز (DBS)، به خوبی کنترل کرد.
وی تأکید کرد: درمانهای جدیدتر با هدف کند کردن روند بیماری در دست بررسی و تحقیق هستند.
قهرمانی درباره راههای پیشگیری یا کاهش خطر بروز این بیماری گفت: هیچ راه قطعی برای پیشگیری وجود ندارد، اما شواهد نشان میدهد فعالیت بدنی منظم، رژیم غذایی سالم مانند رژیم مدیترانهای، خواب کافی، کنترل استرس، مصرف کافی ویتامین D و اجتناب از تماس با آفتکشها میتواند خطر را کاهش دهد.
وی نقش بیمار در مدیریت بیماری را بسیار تعیینکننده دانست و تأکید کرد: ورزش روزانه، مصرف منظم داروها، پیگیری مداوم با متخصص، تغذیه مناسب، تنظیم خواب، خودمراقبتی و مدیریت مشکلات خلقی از عناصر اصلی کنترل بیماری هستند.
قهرمانی همچنین با اشاره به اهمیت حضور خانواده گفت: پارکینسون با توجه به محدودیت های جسمی و ذهنی نه تنها بر خود شخص تاثیر بسزا دارد بلکه بر خانواده و افرادی که از فرد مراقبت می کنند نیز فشار روحی و اجتماعی وارد می کند که نیازمند مشاوره و برنامه های حمایتی توسط دولت به منظور کمک به این شرایط است.
وی خاطرنشان کرد: پارکینسون با وجود ماهیت پیشرونده، در صورت تشخیص زودهنگام و مراقبت صحیح، قابل کنترل بوده و بیماران میتوانند سالها زندگی باکیفیت داشته باشند.
