پارکینسون، بیماری پیشروندهای که دیر تشخیص داده میشود
یک متخصص مغز و اعصاب با بیان اینکه بیماری پارکینسون یکی از شایعترین اختلالات نورودژنراتیو دوران سالمندی است که با لرزش، کندی حرکات و اختلال تعادل شناخته میشود.
به نقل از وبدا، امیر قهرمانی به تشریح آخرین یافتههای علمی درباره ماهیت این بیماری، علائم، عوامل زمینهساز، شیوع و راههای کنترل و مدیریت آن پرداخت و گفت: پارکینسون اختلال در مسیر تولید دوپامین مغز و با طیفی از علائم حرکتی و غیرحرکتی همراه است.
این متخصص مغز و اعصاب در توضیح علائم حرکتی این بیماری گفت: لرزش بهویژه در حالت استراحت، کندی حرکات (برادیکینزی)، سفتی اندامها، اختلال تعادل و تغییر حالت بدن از شایعترین نشانهها هستند.
قهرمانی افزود: در کنار علائم حرکتی، پارکینسون علائم غیرحرکتی مهمی نیز دارد که گاهی سالها پیش از لرزش بروز میکنند. از جمله کاهش حس بویایی، یبوست مزمن، اختلال خواب – بهخصوص حرکات غیرطبیعی در خواب REM – افسردگی، اضطراب، افت فشار خون وضعیتی و اختلالات شناختی در مراحل پیشرفته.
به گفته این متخصص مغز و اعصاب، پارکینسون در بسیاری از موارد با اختلالات دیگری اشتباه گرفته میشود. از جمله ترمور ضروری (لرزش هنگام فعالیت)، سکتههای کوچک مغزی، عوارض برخی داروها مانند داروهای ضدروانپریشی همچنین برخی بیماریهای پارکینسونی آتیپیک مانند PSP و MSA.
وی تأکید کرد که در موارد پیچیده، استفاده از تصویربرداری پیشرفته مانند اسکن دوپامین (DAT-SCAN) کمککننده است.
قهرمانی در توضیح گروههای در معرض خطر اظهار کرد: این بیماری بیشتر در افراد بالای ۶۰ سال دیده میشود و مردان کمی بیش از زنان در معرض ابتلا قرار دارند.
وی تماس با سموم محیطی، سابقه خانوادگی، ژنتیک، آسیبهای مکرر سر و افزایش سن را از عوامل موثر بر بروز بیماری دانست.
این متخصص مغز و اعصاب با اشاره به نبود درمان قطعی برای پارکینسون گفت: هرچند درمان ریشهای وجود ندارد اما خوشبختانه علائم را میتوان با داروهای افزایشدهنده دوپامین مانند لوودوپا/کاربیدوپا، داروهای محرک گیرنده دوپامین، فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی و در موارد پیشرفته با روشهایی مانند تحریک عمقی مغز (DBS) بهخوبی کنترل کرد. درمانهای جدیدتر با هدف کند کردن روند بیماری در دست بررسی و تحقیق هستند.
قهرمانی درباره راههای پیشگیری یا کاهش خطر بروز این بیماری گفت: هیچ راه قطعی برای پیشگیری وجود ندارد اما شواهد نشان میدهد فعالیت بدنی منظم، رژیم غذایی سالم مانند رژیم مدیترانهای، خواب کافی، کنترل استرس، مصرف کافی ویتامین D و اجتناب از تماس با آفتکشها میتواند خطر را کاهش دهد.
وی نقش بیمار در مدیریت بیماری را بسیار تعیینکننده دانست و تأکید کرد: ورزش روزانه، مصرف منظم داروها، پیگیری مداوم با متخصص، تغذیه مناسب، تنظیم خواب، خودمراقبتی و مدیریت مشکلات خلقی از عناصر اصلی کنترل بیماری هستند.
قهرمانی همچنین با اشاره به اهمیت حضور خانواده گفت: پارکینسون با توجه به محدودیتهای جسمی و ذهنی نه تنها بر خود شخص تاثیر بهسزا دارد بلکه بر خانواده و افرادی که از فرد مراقبت می کنند نیز فشار روحی و اجتماعی وارد می کند که نیازمند مشاوره و برنامههای حمایتی توسط دولت به منظور کمک به این شرایط است.
وی خاطرنشان کرد: پارکینسون با وجود ماهیت پیشرونده، در صورت تشخیص زودهنگام و مراقبت صحیح، قابل کنترل است و بیماران میتوانند سالها زندگی باکیفیت داشته باشند.
