مکزیک در دام حمایت‌گرایی آمریکا؛ هزینه همراهی با واشنگتن چیست؟

به گزارش خبرگزاری رویترز، لوئیس روزندو گوتیرز، معاون وزیر اقتصاد مکزیک در امور تجارت خارجی، روز چهارشنبه اعلام کرد که دولت این کشور با همکاری صنایع، اقدامات نظارتی و ردیابی را تشدید کرده است تا اطمینان حاصل کند فولاد چین و سایر کشورها با سوءاستفاده از امتیازات تجاری مکزیک، از طریق خاک این کشور به آمریکا منتقل نمی‌شود. در همین حال، مکزیک از واشنگتن می‌خواهد تعرفه‌های اعمال‌شده بر فولاد، آلومینیوم و خودروهای مکزیکی را کاهش دهد.

جیانگ شیک‌سو، استاد برجسته دانشگاه تربیت معلم هانگ‌جو، به روزنامه گلوبال تایمز گفت این اقدام مکزیک ریشه در شرایط اقتصادی این کشور و وابستگی شدید آن به ایالات متحده دارد. مکزیک که با فشار تعرفه‌ای آمریکا و ابهام درباره بازبینی توافق‌نامه تجاری آمریکا، مکزیک و کانادا (USMCA   روبه‌رو است، امیدوار است با همراهی واشنگتن در محدود کردن تجارت با چین، امتیازاتی از آمریکا دریافت کند.

از سال ۲۰۲۵، مکزیک بارها از سیاست‌های آمریکا پیروی کرده و از اعمال تعرفه بر واردات از چین و سایر کشورهایی که با آن‌ها توافق‌نامه تجارت آزاد ندارد، خبر داده است. به نظر می‌رسد مکزیک فعالانه نقش نماینده واشنگتن را در مسدود کردن مسیرهای تجاری بر عهده گرفته است. در حالی که ممکن است کشورهای دیگر برای حمایت از صنایع داخلی خود به ایجاد موانع تجاری نیاز داشته باشند، محدودیت‌های مکزیک ظاهراً در خدمت منافع یک طرف ثالث است. در واقع، این کشور در معرض خطر تبدیل شدن به دروازه‌بان سیاست‌های حمایت‌گرایانه واشنگتن قرار دارد.

این وضعیت می‌تواند به معامله‌ای فاوستی تبدیل شود؛ معامله‌ای که در آن مکزیک امیدوار است بخشی از همکاری‌های اقتصادی و تجاری خود با چین را در ازای دریافت امتیاز از آمریکا در زمینه تعرفه‌ها و تجارت قربانی کند، اما ممکن است در نهایت دریابد که هزینه‌های این تصمیم بسیار بیشتر از دستاوردهای آن است. از یک سو، بعید است واشنگتن از فشارهای تجاری خود علیه مکزیک دست بردارد و از سوی دیگر، مکزیک با خطر از دست دادن همکاری‌های صنعتی بلندمدت، تنوع‌بخشی به زنجیره تأمین و در نهایت استقلال اقتصادی خود روبه‌رو است.

به گفته گوتیرز، مکزیک تاکنون واردات فولاد و آلومینیوم از کشورهایی مانند چین، کره جنوبی و هند را حدود ۳۰ درصد کاهش داده است. جو می، پژوهشگر آکادمی تجارت بین‌الملل و همکاری‌های اقتصادی چین، خاطرنشان کرد که بخش تولید، ستون فقرات اقتصاد مکزیک است و فولاد و آلومینیوم از مواد اولیه ضروری برای صنایعی مانند خودروسازی و ماشین‌سازی به شمار می‌روند. کاهش واردات این مواد می‌تواند فشار بر تأمین مواد اولیه تولیدکنندگان مکزیکی را افزایش دهد، تولید را مختل کند و ثبات زنجیره تأمین را به خطر بیندازد.

وی افزود: مهم‌تر از این، اگر مکزیک بتواند تحت فشارهای خارجی به‌سادگی سیاست‌های تجاری خود را تغییر دهد، سایر کشورها ممکن است درباره ثبات و قابلیت پیش‌بینی فضای سرمایه‌گذاری و تجارت در این کشور دچار تردید شوند. از بین رفتن قابلیت پیش‌بینی سیاست‌ها می‌تواند هزینه‌هایی بسیار فراتر از پیامدهای مستقیم تعرفه‌ها بر مکزیک تحمیل کند.

یک روز پیش از انتشار این گزارش، کلودیا شین‌بام، رئیس‌جمهور مکزیک، تأکید کرد که احترام به حاکمیت ملی و همکاری بدون وابستگی و سلطه‌پذیری، از اصول غیرقابل‌مذاکره در روابط این کشور با ایالات متحده است. حاکمیت واقعی نباید صرفاً در حد شعارهای سیاسی باقی بماند، بلکه باید در توانایی یک کشور برای انتخاب مستقل شرکای تجاری، تخصیص منابع بر اساس نیازهای توسعه‌ای و تدوین سیاست‌های اقتصادی و تجاری متناسب با شرایط خود نمود پیدا کند.

در اقتصاد جهانی که روزبه‌روز به‌هم‌پیوسته‌تر می‌شود، برخورداری از شرکای بین‌المللی متنوع‌تر می‌تواند فضای مانور کشورها را در مواجهه با عدم‌قطعیت‌های خارجی افزایش دهد. کانادا نیز با وجود پیوندهای عمیق با نظام اقتصادی آمریکای شمالی، از تلاش برای متنوع‌سازی شرکای تجاری خود دست نکشیده و فعالانه در پی گسترش همکاری با چین و سایر اقتصادهاست تا وابستگی خود به آمریکا را کاهش دهد.

ایجاد دیوار تجاری، انتخاب خود آمریکاست و مکزیک دلیلی ندارد این دیوار را به مانعی بر سر راه توسعه خود تبدیل کند. آنچه مکزیک واقعاً به آن نیاز دارد، تبدیل شدن به آجری دیگر در دیوار حمایت‌گرایانه واشنگتن نیست، بلکه حفظ حاکمیت اقتصادی، صیانت از توانایی ارتباط با بازارهای جهانی و مشارکت در زنجیره‌های صنعتی بین‌المللی است. در غیر این صورت، مکزیک ممکن است در تلاش برای جلب رضایت واشنگتن، در نهایت ضربه‌ای جدی به منافع خود وارد کند.