رشیدی کوچی: تفاهم ایران و آمریکا از تصمیمات شجاعانه پزشکیان بود/ به دولت آقای پزشکیان نمره بالای ۱۶ یا ۱۷ می‌دهم

بسیاری از برخی از وعده‌های انتخاباتی پزشکیان همچنان محقق نشده و دولت در حوزه‌هایی مانند رفع فیلترینگ، اصلاحات اقتصادی و برخی تغییرات مورد انتظار، نتوانسته آن‌گونه که حامیانش انتظار داشتند پیش برود. در حوزه سیاست خارجی نیز اگرچه دولت بر کاهش تنش و گفت‌وگو تأکید داشت، اما در عمل کشور در دو سال گذشته با بحران‌های امنیتی و نظامی کم‌سابقه‌ای مواجه شد؛ از ترور اسماعیل هنیه در تهران، تنها چند ساعت پس از آغاز به کار رسمی دولت، تا درگیری‌های نظامی و جنگ‌های متعدد در منطقه.

با این حال، در ارزیابی عملکرد دولت چهاردهم نمی‌توان شرایط ویژه‌ای را که از همان روزهای نخست بر آن تحمیل شد نادیده گرفت. دولتی که هنوز استقرار کامل پیدا نکرده بود، با مجموعه‌ای از بحران‌های سیاسی، امنیتی و نظامی مواجه شد؛ شرایطی که به اعتقاد برخی ناظران، یکی از دشوارترین دوره‌های فعالیت دولت‌ها پس از انقلاب را رقم زد.

در چنین شرایطی این پرسش مطرح است که دولت پزشکیان تا چه اندازه توانسته کشور را از این بحران‌ها عبور دهد؟ آیا توانسته وعده‌های خود را در حد انتظار محقق کند؟ و عملکرد آن در مواجهه با این حجم از فشارهای داخلی و خارجی چگونه باید ارزیابی شود؟

در همین رابطه با جلال رشیدی کوچی، نماینده پیشین مجلس، گفت‌وگویی انجام شده است.

رشیدی کوچی در این گفت‌وگو ضمن اشاره به شرایط دشواری که دولت پزشکیان از ابتدای آغاز به کار با آن مواجه شد، معتقد است این دولت در یکی از سخت‌ترین مقاطع اداره کشور قرار گرفته و توانسته با حفظ تعامل میان نهادهای مختلف، کشور را از یک دوره بحرانی عبور دهد. او در عین حال تأکید می‌کند که دولت در برخی حوزه‌ها می‌توانست عملکرد بهتری داشته باشد و برخی وعده‌ها با سرعت بیشتری پیگیری شوند.

مشروح این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید؛

****

* دو سالی که از دولت مسعود پزشکیان می گذرد را چطور ارزیابی می کنید؟

با توجه به شناختی که از آقای پزشکیان دارم، باید بگویم نگاه ایشان به مسائل و مشکلات کشور، نگاهی روشن و برخاسته از عمق جامعه است. ایشان سال‌ها به عنوان نماینده مجلس با مردم در ارتباط بودند و شخصیتی دلسوز، مهربان و دغدغه‌مند دارند. ما در مجلس بارها شاهد بودیم که اگر موضوعی را پیگیری می‌کردند، هدفشان این بود که بخشی از مشکلات مردم حل شود.

من شخصاً با آمدن آقای پزشکیان امیدوار بودم که روندی جدید در کشور شکل بگیرد و اتفاقات مثبتی رخ دهد. البته بخشی از این اتفاقات هم افتاد. برای مثال، موضوع واردات خودرو یکی از مطالبات جدی مردم بود. درست است که قانون آن در دوره مجلس تصویب شده بود، اما در اجرا اتفاقی که باید رخ می‌داد، نیفتاده بود. در دولت آقای پزشکیان دیدیم که این موضوع وارد مرحله عملیاتی شد.

دولت از همان ابتدا با بحران‌هایی مواجه شد که در تاریخ جمهوری اسلامی کم‌سابقه بود

یا درباره ساماندهی وضعیت نیروهای شرکتی و تبدیل قراردادها به شکل مستقیم با دولت، سال‌ها مطالبه وجود داشت و حتی در مجلس هم قانون آن تصویب شده بود، اما در اجرا با مشکلاتی مواجه بود. در دوره آقای پزشکیان این موضوع هم به مرحله اجرا رسید.

در بحث فیلترینگ و برخی مطالبات اجتماعی دیگر نیز دولت می‌توانست اقدامات مهمی انجام دهد. اما از همان روز نخست آغاز به کار دولت، شرایط دشواری رقم خورد. بعد از مراسم تحلیف اسماعیل هنیه در تهران ترور شد. یعنی دولت از همان ابتدا با بحران‌هایی مواجه شد که شاید در تاریخ جمهوری اسلامی کم‌سابقه باشد. البته در اوایل دهه ۶۰، با توجه به شرایط تازه پس از انقلاب، اتفاقات آن دوره قابل تحلیل بود، اما شرایط امروز متفاوت است. پس از آن هم جنگ ۱۲ روزه و اتفاقات دیگری رخ داد.

اینجا باید یک نکته را به مردم بگویم؛ انصاف نیست اگر این شرایط را نادیده بگیریم. یقین بدانید اگر هر فرد دیگری جای آقای پزشکیان بود و با چنین مجموعه‌ای از بحران‌ها مواجه می‌شد؛ از شهادت رهبر و فرماندهان نظامی گرفته تا حمله به جلسات دولت، کشور با مشکلات بسیار بزرگی روبه‌رو می‌شد.

به اعتقاد من، آقای پزشکیان در این مدت فداکاری بزرگی انجام داد. شاید نتوان همه جزئیات را بیان کرد، اما ایشان در مقاطع مهمی از خودگذشتگی نشان داد.

تفاهم ایران و آمریکا از تصمیمات شجاعانه پزشکیان بود

* منظورتان از این فداکاری در چه حوزه‌ای است؟

در مسائل کلان کشور. آقای پزشکیان با وجود همه فشارها، توهین‌ها و انتقادها، تلاش کرد تعامل کامل خود را با نیروهای نظامی، مجلس و قوه قضاییه حفظ کند. این تعامل باعث شد اتحاد قابل توجهی میان سران قوا شکل بگیرد و کشور بتواند از آن شرایط عبور کند.

من مطمئن هستم اگر فرد دیگری جای آقای پزشکیان بود، شاید چنین سطحی از تعامل شکل نمی‌گرفت. یکی از آخرین تصمیمات شجاعانه ایشان هم موضوع تفاهمی بود که در راستای احقاق حقوق مردم دنبال شد و همان رویکردی بود که در زمان انتخابات وعده داده بود.

امیدوارم دو سال باقی‌مانده دولت برخلاف دو سال گذشته، همراه با آرامش و اتفاقات مثبت باشد. من کاری به حملات جریان‌های تندرو ندارم؛ به نظر می‌رسد برخی از آنها بیش از آنکه دغدغه مسائل کشور را داشته باشند، دغدغه انتخابات آینده را دارند و به هدفشان هم نخواهند رسید.

به نظرم دشمن هم به این نتیجه رسیده بود که با حضور آقای پزشکیان ممکن است اتفاقات مثبتی در مسیر تعامل و کاهش تنش رخ دهد، اما حملاتی که به کشور شد، فرصتی را که برای صلح و تفاهم ایجاد شده بود، از بین برد. امیدوارم این فرصت دوباره ایجاد شود.

پزشکیان اقدامی برای افزایش تنش انجام نداد

* شما به تنش‌ها و بحران‌های خارجی اشاره کردید. برخی از کسانی که به آقای پزشکیان رأی دادند، معتقدند انتظارشان این بود که دولت او مسیر تنش‌زدایی را دنبال کند، اما در نهایت شاهد چند درگیری و جنگ بودیم. شما چه پاسخی به این مطلب دارید؟

این موضوع نیازمند یک تحلیل مفصل است، اما نکته نخست این است که باید واقعیت را بپذیریم؛ آقای پزشکیان از ابتدا بر تنش‌زدایی تأکید داشتند و بارها اعلام کردند که ایران به دنبال جنگ و درگیری نیست.

چه کسانی که به ایشان رأی دادند و چه کسانی که رأی ندادند، باید این واقعیت را در نظر بگیرند که دولت پزشکیان اقدامی برای افزایش تنش انجام نداد. برعکس، تمام تلاش دولت در مسیر کاهش تنش و ایجاد گفت‌وگو بود.

اما نباید فراموش کنیم که طرف مقابل، یعنی ترامپ و نتانیاهو، سال‌ها برای ایجاد چنین شرایطی برنامه‌ریزی کرده بودند. تصور آنها این بود که با یک عملیات کوتاه‌مدت و حذف برخی مسئولان عالی‌رتبه، می‌توانند کار جمهوری اسلامی را تمام کنند، اما با یک مانع بزرگ به نام ایران مواجه شدند و شکست خوردند.

ما جنگ را آغاز نکردیم. اتفاقاً تا آخرین لحظه تلاش کردیم از درگیری جلوگیری شود. به نظر من، بهترین اقدام دولت هم حرکت به سمت گفت‌وگو بود؛ اقدامی که به جهان نشان داد ایران به دنبال جنگ و تنش نیست.

اگر تفکر جبهه پایداری در دولت قرار می گرفت، تصویر ایران در جامعه جهانی متفاوت بود

* شما گفتید اگر فرد دیگری جای آقای پزشکیان بود، شرایط ممکن بود متفاوت باشد. اگر رقیب انتخاباتی ایشان، یعنی آقای جلیلی، رئیس‌جمهور می‌شد، آیا همین مسیر کاهش تنش و گفت‌وگو دنبال می‌شد؟

دقیقاً به همین دلیل این نکته را مطرح کردم. اگر تفکری که امروز در جبهه پایداری نمایندگی می‌شود، در دولت قرار می‌گرفت، مطمئن باشید تصویر ایران در جامعه جهانی متفاوت بود.

امروز دنیا می‌داند که ایران به دنبال جنگ نبود و تا آخرین لحظه تلاش کرد از درگیری جلوگیری کند. اما اگر آن تفکر در رأس قوه مجریه قرار می‌گرفت، احتمالاً مواضع، ادبیات و تصمیمات به گونه‌ای بود که به دنیا این پیام منتقل می‌شد که ایران به دنبال تنش و عدم توافق است.

امروز شرایط به گونه‌ای است که جهان پذیرفته ایران به دنبال توافق و کاهش تنش بوده است. اگر آقای جلیلی رئیس‌جمهور می‌شد، به احتمال زیاد این تصویر کاملاً برعکس شکل می‌گرفت.

* اگر بخواهید به عملکرد دولت در این دو سال نمره بدهید، چه نمره‌ای می‌دهید؟

اگر جنگ و شرایط بحرانی را کنار بگذاریم، نمره دولت پایین‌تر بود. واقعیت این است که برخی اقداماتی که انتظار داشتیم با سرعت بیشتری انجام شود، محقق نشد.

برای مثال، موضوع رفع فیلترینگ، کاهش تعرفه‌های واردات، برخی تصمیمات در شورای عالی فضای مجازی و مسائل دیگر، مواردی بود که انتظار می‌رفت سریع‌تر پیش برود.

دولت می‌توانست از افراد توانمندتری در حوزه سخنگویی و اطلاع‌رسانی استفاده کند

اما وقتی کشور وارد شرایط جنگی شد، ارزیابی باید متفاوت باشد. نمی‌دانم این شرایط برای دولت آقای پزشکیان فرصت بود یا تهدید، اما معتقدم با توجه به بحران‌هایی که به کشور تحمیل شد، باید عملکرد دولت را در همین چارچوب سنجید.

در این شرایط، من به دولت آقای پزشکیان نمره بالای ۱۶ یا ۱۷ می‌دهم.

البته معتقدم حتی در همین شرایط هم با برخی تغییرات می‌شد عملکرد دولت را بهتر کرد. برای مثال، دولت می‌توانست از افراد توانمندتری در حوزه سخنگویی و اطلاع‌رسانی استفاده کند. همچنین به نظرم برخی وزرا حتی در شرایط فعلی نیازمند تغییر بودند تا بتوانند به دولت و کشور کمک بیشتری کنند.

اما با در نظر گرفتن مجموع شرایط و بحران‌هایی که پشت سر گذاشتیم، عملکرد دولت را مثبت ارزیابی می‌کنم و نمره بالای ۱۶ یا ۱۷ به آن می‌دهم.