اینکه ایده‌هایی از طرف برخی میانجی‌ها به ما واصل شده، تایید می‌شود/ دیپلمات‌ها به خاطر ترس از فریبکار بودن دشمن، صحنه را ترک نمی‌کنند/ قائل به تحریم هوایی یمن نیستیم/ آمریکا تبعات حمله به خارک را خواهد دید

نشست هفتگی سخنگوی وزارت خارجه ایران با حضور خبرنگاران داخلی و خارجی در روز دوشنبه ۲۹ تیرماه در محل وزارت خارجه برگزار شد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران با محکومیت حملات آمریکا به مناطق جنوبی ایران اظهار کرد: حملات آمریکا به زیرساخت‌ها، مراکز درمانی و آنچه که مردم برای ادامه زندگی به آن اتکا دارند حمله به چند نقطه بر روی نقشه نیست، بلکه حمله به زندگی و کرامت انسانی است.

وی با احترام ویژه به مردم جنوب کشور و ارسال سلام و درود به آنها گفت: جنوب خود ایران است و ایران همه یک پیکر است.

بازی اسپانیا و آرژانتین سیاسی‌ترین رویداد ورزشی در سطح جهان بود

سخنگوی وزارت خارجه ایران در این نشست در پاسخ به سوالی در ارتباط با قهرمانی اسپانیا در جام جهانی و حمایت‌های افرادی مانند ترامپ از تیم آرژانتین و و مسائل سیاسی که حول این بازی ایجاد شده بود ضمن تبریک به تیم ملی اسپانیا به خاطر این پیروزی و قهرمانی گفت: امسال جام جهانی فوتبال شاید سیاسی‌ترین رویداد ورزشی در سطح جهان بود و این بازی هم یکی از سیاسی‌ترین مسابقات بود در راستای سیاسی کردن ورزش که متاسفانه ما از میزبان این مسابقات «آمریکا» شاهد بودیم.

وی در این زمینه به نحوه رفتار آمریکا با تیم ملی ایران اشاره کرد و گفت: برای ما ایرانی‌ها که قهرمانی را در پهلوانی و جوانمردی می‌بینیم رفتار تیم ملی اسپانیا و رفتار این کشور در طول یک سال گذشته در مخالفت با تجاوزگری، اشغال و ظلم ارزشمند بود و یکی از دلایل اصلی که مردم ایران و مردم جهان این مسابقات را دنبال می‌کردند و در دل دوست داشتند که اسپانیا قهرمان شود، همین بود.

سخنگوی وزارت خارجه خاطرنشان کرد: البته ما هیچ مشکلی با مردم آرژانتین نداریم؛ امروز در مسیر یکی از دیپلمات‌های سابق آرژانتین به من پیام داده بود که «تیم ما بازنده شد، ما از این موضوع ناراحت هستیم و فکر می‌کنم یکی از دلایل اصلی که تیم ما باخت انرژی منفی جمعی بود که دست‌شان به خون مردم لبنان، غزه و ایران آلوده است.»

بقایی همچنین در پاسخ به سوالی در ارتباط با اظهارات رئیس جمهور آمریکا مبنی بر اینکه تصاویر مربوط به جنایت میناب با هوش مصنوعی ساخته شده است، گفت: من فکر می‌کنم که مقامات امریکایی در اطلاعات و گزارش‌هایی که می‌دهند و و دریافت می‌کنند باید تجدید نظر کنند. به نظر می‌رسد که به این مقامات اخباری که دوست ندارند به عنوان خبر فیک، منتقل می‌شود چنانکه آنها تصاویر مراسم تشییع با شکوه رهبر شهید انقلاب را نیز هوش مصنوعی عنوان کرده‌اند.

وی در ادامه به جنایت آمریکا در حمله به مدرسه شجره طیبه اشاره کرد و با بیان اینکه شکی وجود ندارد که جنایت میناب عامدانه و توسط آمریکا انجام شده است، اظهار کرد: جنایت میناب تنها یکی از هزاران جنایت جنگی است که آمریکا در طول یک سال گذشته علیه مردم ایران انجام داده است‌ و ما با جدیت به مستندسازی این جنایت‌ها ادامه می‌دهیم و آمریکا باید به خاطر این جنایت‌ها پاسخگو باشد.

اصرار بر دوگانه دیپلماسی یا جنگ برای کشور ما مفید نیست 

سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به سوالی درباره اینکه برخی می‌گویند «مذاکرات فریب بوده» بنابراین اگر مجددا ترامپ درخواست مذاکره کرد، پاسخ ایران چه خواهد بود، آیا می‌توان به یادداشت‌تفاهم بازگشت یا اینکه به نقطه قبل؟ گفت: من فکر می‌کنم اصرار بر دوگانه دیپلماسی و مذاکره یا جنگ برای کشور ما مفید نیست. اینکه فکر کنیم دیپلماسی نافی دفاع است یا اینکه دفاع با دیپلماسی سازگاری ندارد، به هیچ عنوان منطق صحیحی نیست.

وی افزود: باید در نظر داشته باشیم که کاری که «سید عباس» در حال انجام است، با کاری که «سید مجید» انجام می‌دهد با یک هدف است. مذاکره و جنگ طریقیت دارد؛ نباید هدف را گم کنیم، هدف صیانت از منافع ملی ایران است؛ گاهی با ابزار دفاع، گاهی دیپلماسی و گاهی همزمان هر دو.

بقایی در ادامه گفت: نکته دیگر اینکه گفته می‌شود مذاکره به عنوان «فریب» مطرح می‌شود؛ آیا دیپلمات‌های شما فریب خوردند و تحت فشار و ارعاب قرار گرفتند؟ کدام طرف بود که از یادداشت‌تفاهم خروج کرد؟ آیا از یادداشت‌تفاهم به خاطر منفعت ایران خارج شد یا اینکه احساس می‌کرد این سندی است که تامین‌کننده منافع ایران بوده و به نوعی خود را مغمون احساس می‌کرد؟

دیپلمات‌ها به خاطر ترس از فریبکار بودن دشمن، صحنه را ترک نمی‌کنند

وی افزود: من برخی از نکات را تردید داشتم که بگویم اما به خاطر مباحث این روزها باید این را گفت. اگر شما انتظار دارید دیپلمات‌های شما به خاطر ترس از فریبکار بودن دشمن، صحنه را ترک کنند، حتما این کار را نمی‌کنند.‌ بله،‌ دشمن فریبکار است و وحشی اما مثل این است که بگوییم کسانی که در پای لانچر نشسته‌اند و از ایران دفاع می‌کنند، به خاطر اینکه دشمن از تکنولوژی بالاتری برخوردار است، سنگر را ترک کنند. با وجود اینکه ما در یک جنگ نابرابر قرار داریم و همانطور که نیروهای نظامی ما مصمم و موظف برای دفاع از ایران هستند، دیپلمات‌های شما هم موظف هستند که با وجود شیطنت دشمن بایستند و از منافع ملی ایران دفاع کنند.

بقایی با بیان اینکه «دیپلماسی و دفاع دو بال هستند و اگر هر کدام از آن‌ها نتواند به هر دلیلی به وظیفه خود در دفاع از کیان ایران و صیانت از منافع ملی انجام دهد، قطعا وظیفه حکمرانی ما به درستی انجام نمی‌شود»، گفت: نتیجه اینکه به همان میزان که به مدافعان میهن در پای لانچرها افتخار می‌کنید و از آن‌ها دفاع و حمایت می‌کنید، دیپلمات‌ها هم به همان اندازه شایسته حمایت و دفاع هستند، چراکه دیپلمات‌ها در کنار مدافعان وطن برای یک هدف می‌جنگند.

سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به این سوال که آیا تفاهم‌نامه اسلام آباد به حالت تعلیق درآمده است و اینکه آیا همه گزینه‌ها روی میز است؟ خطاب به خبرنگار پرسش‌کننده گفت: من نمی‌دانم که منظور شما از اینکه همه گزینه‌ها روی میز است چیست؟ چرا که گزینه‌ها در حال حاضر در حال اعمال شدن هستند.

وی تاکید کرد که یکی از اصول اصلی یادداشت تفاهم اسلام آباد تعهد در برابر تعهد است و تا زمانی که طرف مقابل به تعهدات خود پایبند بود ما نیز به تعهدات خود عمل می‌کردیم. ما هیچ‌گاه پیشگام در نقض عهدی نبوده‌ایم و این مبنای اصولی رفتار ایران است و زمانی که طرف مقابل تعهدات خود را نقض کرد ما هم تهدید کردیم که تعهدات خود را اجرا نمی‌کنیم. بنابراین صورت مسئله روشن است و یک تفاهم‌نامه زمانی ارزشمند است که طرف‌های آن به تعهدات خود متعهد باشند وگرنه در غیر این صورت یک نوشته روی کاغذ است.

ما قائل به تحریم هوایی علیه یمن نیستیم

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به سوال ایسنا در ارتباط با پرواز اخیر هواپیمای ماهان به یمن و شکستن تحریم هوایی یمن از سوی ایران و حملات عربستان به فرودگاه صنعا در هنگام پرواز این هواپیما گفت: ما قائل به وجود تحریم هوایی علیه یمن نیستیم و چنین برداشتی از قطعنامه شورای امنیت، برداشت صحیحی نیست و به طور کلی اصل تحریم کردن یک کشور و یک ملت را امری ناصواب و ظالمانه می‌دانیم.

وی ادامه داد: این هواپیما برای انتقال هیات یمنی که برای شرکت در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب به ایران آمده بودند و مهمان ما بودند و جمعی از مجروحان یمنی که در ایران مداوا شده بودند و لازم بود که به کشورشان برگردند، به صنعا پرواز کرده بود.

بقایی همچنین با محکوم کردن حمله به فرودگاه صنعا ادامه داد: وزارت خارجه طی بیانیه‌ای این حملات را محکوم کرد و مواضع خودمان را نیز بیان کردیم.

حملات به ایران به خاطر اختلاف در فهم متن یادداشت تفاهم از سر گرفته نشده است

وی در ادامه در مورد تحلیل‌ها پیرامون اینکه ابهامات در متن توافق باعث شده یادداشت تفاهم به شکست منجر شود؟ گفت: مطلقاً درست نیست؛ من وارد نیت کسانی که چنین تحلیلی ارائه می‌کنند نمی‌شوم، اما در عمل این نوع تحلیل در جهت توجیه بدعهدی آمریکا است. متن یادداشت تفاهم، متنی کوتاه با ۱۴ بند است. لطفاً متن را مطالعه کنید؛ کدام بند آن ابهام دارد؟ دقیقا در کدام بند 5 یادداشت تفاهم، تفسیری متفاوت از آنچه ما از ابتدا گفته‌ایم یعنی مسئولیت ایران برای تدبیر و مدیریت آینده تنگه هرمز با مشورت عمان و گفت‌وگو با کشورهای منطقه را القا می‌کند؟ متن کاملاً روشن است و هیچ بهانه‌ای برای پیمان‌شکنی آمریکا وجود ندارد. ما هیچ‌جا ندیدیم بگویند به دلیل اختلاف در فهم یا تفسیر متن، حملات علیه ایران را از سر گرفته‌اند.

در اجلاس وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان شرکت می‌کنیم

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین اعلام کرد که اجلاس وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای روزهای پنجشنبه و جمعه در قرقیزستان برگزار خواهد شد و برنامه ما این است که در این اجلاس شرکت کنیم. این نشست دستور کارهای مشخصی در حوزه اقتصادی، امنیتی و مقابله با تروریسم دارد و فرصتی است برای رایزنی وزیر خارجه با همتایان خود که در این نشست شرکت می‌کنند. 

هیات عراقی پنجشنبه به تهران می‌آید

وی ادامه داد: البته ما پنجشنبه میزبان هیات عراقی نیز خواهیم بود و بنای ما این است که بعد از دیدار با هیات عراقی عازم قرقیزستان شویم.

بقایی در پاسخ به سوالی درخصوص‌ تنگه هرمز گفت: فارغ از بند 5 تفاهم‌نامه، ما به‌عنوان دولت ساحلی تنگه هرمز حقوقی داریم. از تجربه‌ تعرض‌های نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی و متاسفانه از همکاری برخی کشورهای منطقه با آنها، درس‌های مهمی گرفته‌ایم. نباید اجازه بدهیم این آبراه بار دیگر مورد سوءاستفاده قرار گیرد و به ابزاری برای تهدید امنیت و منافع ملی ایران تبدیل شود. کشورهای ساحلی تنگه هرمز مشخص‌اند: ایران و عمان. ما نیز مصمم هستیم تدابیر لازم را برای اعمال حاکمیت خود و اطمینان از جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده از این تنگه برای آسیب‌زدن به منافع‌مان اتخاذ کنیم.

وی افزود: از مدت‌ها قبل یعنی از همان روزهای نخست برقراری آتش‌بس در نوزدهم و بیستم فروردین، با عمان در ارتباط و مشورت بوده‌ایم. تلاش ما این بوده که با همکاری عمان، به‌عنوان دو دولت ساحلی، ساز و کارهای لازم را تدوین و تدابیر ضروری را اتخاذ کنیم.

آمریکا تبعات حمله به خارک را خواهد دید

بقایی در پاسخ به تهدیدات ترامپ برای اشغال جزیره خارک نیز گفت: تبعات آن را خواهند دید؛ به‌گمانم در همان مناطق، کسانی هستند، و تعدادشان هم کم نیست که لحظه‌شماری می‌کنند برای خوش‌آمدگویی به این افراد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران در واکنش به اظهارات وزیر خارجه آمریکا درخصوص‌ آمادگی برای پیشبرد دیپلماسی با ایران گفت: آمادگی‌شان را بارها دیده‌ایم و امتحان کرده‌ایم. وقتی آمریکا از دیپلماسی سخن می‌گوید، منظورش تحمیل ارعاب، تهدید و تحریم است. قطعاً تا زمانی که در چنین فضایی بمانند و به‌دنبال تحمیل خواسته‌های خود بر ملت ایران باشند، پاسخ ما نیز دفاع متقابل از کرامت و حاکمیت ملی ایران خواهد بود.

وی در پاسخ به این سوال که این تصور که در ایران یک عده جنگ‌طلب و یک عده صلح‌طلب هستند، چقدر واقعی است و دوگانه‌سازی را در این شرایط چقدر به نفع منافع ملی می‌دانید؟ گفت: هیچ نفعی ندارد. من در بین ایرانیان کسی را به جنگ‌طلبی نمی‌شناسم. مردمان ما به صلح‌طلبی و صلح‌دوستی مشهور هستند. مگر ما بودیم که جنگ را آغاز کردیم؟ مگر ما نبودیم که تا آخرین لحظات برای پیشبرد دیپلماسی تلاش کردیم؟ ما این واقعیت‌ها را نباید از نظر دور بداریم.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی افزود: هیچ آدم سلیم‌العقل و سلیم‌النفسی نیست که از جنگ استقبال کند مگر کسانی که نه سلیم‌النفس هستند و نه سلیم‌العقل و این جنگ نتیجه کار آن‌ها بود.

صلح را در سینی مرصع به شما تقدیم نمی‌کنند

بقایی تأکید کرد: صلح یک کالای لوکس نیست که در طاقچه روابط بین‌الملل گذاشته باشند و به شما تقدیم کنند. صلح را در سینی مرصع به شما تقدیم نمی‌کنند. برای صلح باید جنگید، صلح خصوصا در منطقه ما که جنگ را ارزان و عادی کرده‌اند، کالای فوق‌العاده گرانی است. باید بدانیم که برای ایجاد صلح ما هزینه‌های فوق‌العاده‌ای دادیم و بزرگترین انسان‌های خود را تقدیم کرده‌ایم. این‌ها برای جنگ نبوده بلکه برای صلح پایدار برای ملت ایران بوده است.

سخنگوی وزارت خارجه ایران با بیان اینکه «باید از تصورات رمانتیک و فانتزی درباره جنگ و صلح دست برداریم»، افزود: جنگ یک امر واقعی است؛ ما به استقبال جنگ نرفتیم و به بهانه‌های مختلف جنگ را بر ما تحمیل کردند. در شروع جنگ و خردادماه گفتند برای از بین بردن خطر هسته‌ای ایران حمله کردیم و بعد گفتند به خاطر قریب‌الوقوع‌ بودن خطر از جانب ایران، بعد گفتند در راستای حمایت از اسرائیل. الان می‌گویند دو سه کشتی در تنگه هرمز آسیب دید. همه این‌ها بهانه است.

بقایی تأکید کرد: در این شرایط اگر کسی واقعا دنبال صلح است و دنبال ایجاد صلح شرافتمندانه است، باید با تمام توان از مدافعین کشور دفاع و حمایت کند و بدانیم هر گامی چه از طرف دستگاه دیپلماسی و چه نیروهای مسلح ایران برداشته می‌شود، در راستای دفاع از کشور و همچنین تحقق صلح شرافتمندانه‌ای است که حتما مطلوب همه ماست.

من فکر می‌کنم اصرار بر دوگانه دیپلماسی و مذاکره یا جنگ برای کشور ما مفید نیست. اینکه فکر کنیم دیپلماسی نافی دفاع است یا اینکه دفاع با دیپلماسی سازگاری ندارد، به هیچ عنوان منطق صحیحی نیست

هیچ زخمی باعث نخواهد شد ایران در دفاع از حاکمیت ملی و عزت مردمش مماشات کند

سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوالی درباره اینکه «حملات آمریکا چه تاثیری بر توان ایران برای مقابله با این حملات گذاشته است؟» گفت: هیچ زخمی باعث نخواهد شد ایران در دفاع از حاکمیت ملی و عزت مردمش مماشات کند. حملاتی که صورت گرفته، به بدترین شیوه‌ و با رفتاری که یادآور گروه‌های تروریستی مانند داعش است، از جمله هدف قرار دادن یک برج دیده‌بانی در چابهار و سپس افتخار کردن به آن و انتشار تصاویرش، یا تهدید صریح به زدن پل‌ها و نیروگاه‌های ایران، با هیچ‌یک از معیارهای حقوق بین‌الملل سازگار نیست؛ حتی با معیارهایی که خودشان برای انسان متمدن تعریف می‌کنند نیز همخوانی ندارد.

وی افزود: اما اینکه تصور کنند با ضربه زدن به زیرساخت‌های ما، با کشتن ایرانیان یا آسیب رساندن به بیمارستان‌های کشور می‌توانند در اراده و عزم ایران برای دفاع از خود کوچک‌ترین تردید یا سستی ایجاد کنند، قطعاً چنین نیست. همان‌طور که در این یک سال و نیم نشان داده‌ایم، هر زخمی که به ما وارد شود، ما را در دفاع از کیان ایران مصمم‌تر می‌کند.

ابتکارات و ایده‌هایی را از میانجی‌گرها دریافت کردیم

خبرنگاری از سخنگوی وزارت خارجه پرسید: وزیر امور خارجه اخیراً برای عرض تسلیت به مقامات قطری سفری به این کشور داشتند و به نظر می‌رسد که با وزیر امور خارجه این کشور نیز دیداری داشتند. برخی گزارش‌ها حکایت از آن دارد که در این دیدار، پیشنهادها و ابتکارات جدیدی برای احیای مذاکرات مطرح شده است. همچنین در ساعات گذشته، برخی گمانه‌زنی‌ها از طرح قطر برای آتش‌بس ۱۰ روزه بین ایران و آمریکا خبر داده‌اند. آیا اصل برگزاری این نشست‌ها و چنین ابتکاراتی را تأیید می‌کنید؟ اگر بله، محورهای این پیشنهادها چه بوده است؟ آیا جمهوری اسلامی ایران این پیشنهادها را در دست بررسی دارد و موضع خاصی نسبت به این موضوع دارد؟ که بقایی ضمن تایید دریافت ایده‌ها و ابتکاراتی از طرف میانجی‌ها پاسخ داد: در اصل موضوع که میانجی‌گرها فعالیت می‌کنند و تلاش می‌کنند از تشدید تنش جلوگیری کنند و از آن طرف، اینکه ما از هیچ اقدامی برای توقف جنایات آمریکا فروگذار نمی‌کنیم، همزمان که نیروهای مسلح ما با قوت و قدرت واکنش نشان می‌دهند و منشأ و مبدأ تجاوز آمریکا را در هم می‌کوبند، تردیدی نیست.

وی ادامه داد: دیپلماسی وظایف خود را به‌خوبی می‌شناسد و از هیچ تلاشی فروگذار نمی‌کند. باز هم تأکید می‌کنم، همراه و هم‌راستا با مدافعان وطن در نیروهای مسلح.

بقایی خاطرنشان کرد: پیشنهادهای مطرح‌ شده از طرف میانجی‌ها به ما اعلام شده است و ما آنها را دریافت کرده‌ایم، اما اجازه بدهید در حال حاضر درباره جزئیات آن ورود نکنم.

وی افزود: اصل موضوع این است که در این روزها هم دستگاه دیپلماسی فعال بوده و هم ایده‌هایی از طرف برخی از میانجی‌ها به ما واصل شده است، بله دریافت این ایده‌ها تأیید می‌شود.

ایران هم‌چنان عضو ان پی تی است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه با توجه به تحولات جاری، آیا بحث خروج از ان.پی.تی یا تغییر در دکترین هسته‌ای ایران مطرح شده یا در دست بررسی است؟ گفت: بررسی گزینه‌های ایران در هر موضوعی، به‌ویژه موضوعاتی که به امنیت ملی یا به روابط و سیاست خارجی کشور مربوط می‌شود، یک روند مستمر و دائمی است. ما در همه‌ این موارد ارزیابی می‌کنیم، سود و زیان را می‌سنجیم. با این حال، در حال حاضر ایران همچنان عضو معاهده عدم اشاعه است؛ در این زمینه ما تعهدات خود را می‌شناسیم و انتظارات خود را نیز با صراحت بیان می‌کنیم.

وی افزود: حمله‌ اخیر به سایت در حال ساخت دارخوین، نقض فاحش همه اصول و قواعد حقوق بین‌الملل مرتبط با عدم اشاعه است و باید از سوی جامعه جهانی محکوم شود. ایران، به‌عنوان عضو معاهده ان‌پی‌تی، انتظار دارد شورای حکام آژانس و شخص مدیرکل آژانس که گاهی در موضوع هسته‌ای ایران بیانیه‌های سیاسی صادر می‌کند، در این مورد موضع خود را صریحاً اعلام و این جنایت آمریکا را محکوم کند.

هیچ زندانی با مشخصاتی که رئیس جمهور آمریکا گفت آزاد نشده است

بقایی در پاسخ به سوالی درباره ادعای ترامپ پیرامون آزادی یک شهروند آمریکایی از ایران گفت: قوه قضاییه تأکید کرده که هیچ زندانی آمریکایی با مشخصاتی که رئیس‌جمهور آمریکا مطرح کرده، از زندان‌های ایران آزاد نشده است. فردی که نام برده‌اند نه زندانی بوده و نه اتهام جاسوسی داشته است. بنابراین، در این زمینه شما را به موضع رسمی و تخصصی دستگاه قضایی ارجاع می‌دهم.

سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به این سوال که در صورتی که ایران و آمریکا بخواهند به یادداشت تفاهم اسلام آباد برگردند آیا ایران شروط جدیدی را به این یادداشت تفاهم برای تضمین در اجرا اضافه خواهد کرد؟ گفت: فکر می‌کنم که پاسخ این سوال روشن شده است، ضمانت اجرای هر پیمانی قدرت شماست و ما به خوبی و شفاف نشان دادیم که همان‌قدر که در ایفای تعهدات خود جدی هستیم در پیگیری حقوق خود نیز جدی و جدی‌تر هستیم. وی تاکید کرد: تدوین برای اجرای یک تعهد قدرت شماست و ما مصمم هستیم که این ابزارمان تقویت کنیم.

وی همچنین اعلام کرد که امروز وزیر کشور ایران در راستای انجام سفری دوجانبه و در پاسخ به سفر وزیر کشور پاکستان به ایران، به اسلام آباد سفر می‌کند.

بقایی درباره آخرین اقدامات حقوقی پیرامون خون‌خواهی رهبر شهید انقلاب گفت: جنایتی که علیه ایران رخ داد، به‌ویژه شهادت رهبر جمهوری اسلامی ایران و شمار زیادی از مقامات سیاسی و نظامی کشور، جنایتی بی‌سابقه و نابخشودنی است. پیگیری خون‌خواهی و مطالبه اجرای عدالت، یک امر ملی است؛ همه ارکان حاکمیت و تک‌تک ایرانیان خود را در این زمینه مسئول می‌دانند، همان‌طور که ملت‌های منطقه، مسلمانان و آزادگان جهان نیز در این اصل خود را سهیم می‌دانند.

وی تأکید کرد: دستگاه دیپلماسی از همه ابزارهای در دسترس خود استفاده خواهد کرد؛ چه در زمینه‌ مستندسازی جنایت، چه در استفاده از هر نهاد و مرجع بین‌المللی که صلاحیت پیگیری این موضوع را داشته باشد. هر سازوکار حقوقی و سیاسی که امکان طرح و پیگیری این جنایت را فراهم کند، مورد استفاده قرار خواهد گرفت. این جنایت فراتر از هر مرجع یا نهاد بین‌المللی است که بخواهد مبنا و مرجع پیگیری آن باشد. قوه قضاییه مسئولیت‌های روشن در این زمینه دارد و وزارت خارجه نیز، همان‌طور که تأکید شد، از هیچ اقدامی برای دفاع از حق ملت ایران و پیگیری این جنایت فروگذار نخواهد کرد.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این سوال که طبق اخبار منتشر شده نخست‌وزیر عراق قرار است در روز پنجشنبه در رأس هیاتی عالی‌رتبه به ایران سفر کند. این سفر بلافاصله پس از سفر آقای الزیدی به آمریکا و قطر انجام می‌شود و گفته می‌شود که پیامی نیز از جانب آمریکایی‌ها به ایران خواهد آورد؟ خاطر نشان کرد: این سفر دوجانبه است. همه شما می‌دانید که رابطه ما با عراق تا چه اندازه اهمیت دارد. ما همواره برای ثبات، رفاه، استقلال و حاکمیت عراق ارزش ویژه قائل بوده‌ایم و از هیچ اقدامی فروگذار نکرده‌ایم تا هم در سطح دوجانبه، روابط خود را ارتقا دهیم و هم به صیانت از حاکمیت و استقلال عراق، با احترام گذاشتن به روندهای داخلی این کشور، کمک کنیم.

وی ادامه داد: البته این، رویه دیگران نبوده است. آمریکایی‌ها همواره در قبال کشورهای منطقه، از جمله عراق، مبنای خود را بر دخالت، ارعاب و تحمیل قرار داده‌اند.

بقایی خاطرنشان کرد: سفر آقای الزیدی نخست‌وزیر عراق، به ایران، سفری بسیار مهم است. ما پیشاپیش به ایشان و هیات همراهشان خوشامد می‌گوییم و اطمینان داریم که این سفر می‌تواند نقطه عطفی در روند رو به رشد روابط دو کشور مسلمان و همسایه باشد.

این دیپلمات ارشد وزارت امور خارجه ایران با بیان اینکه قرار است در این سفر درباره طیف گسترده‌ای از موضوعات اقتصادی، تجاری، همکاری در حوزه‌های مختلف مرزی و موضوعاتی که با امنیت مشترک دو کشور مرتبط می‌شود، بحث و گفت‌وگو شود، تصریح کرد: تصور می‌کنم که در جریان این سفر، چند سند و یادداشت تفاهم نیز به امضا برسد که جزئیات آن را بعداً خدمتتان عرض خواهم کرد.

درباره حضور مستشاران و پهپادهای ایران در کوبا دروغ می‌گویند

بقایی درخصوص‌ ادعاهای مقامات آمریکایی در مورد حضور مستشاران ایرانی در کوبا و همچنین وجود پهپادهای ایرانی در این کشور گفت: می‌دانید، می‌دانیم و می‌دانند که دروغ می‌گویند.

وی افزود: کوبا الان بیش از ۷۰ سال است که در معرض فشار، تحریم و ارعاب آمریکا قرار دارد. مردم کوبا، آزاده‌ و طالب استقلال و احترام به حاکمیت خود هستند. روندی که در دو سال گذشته در آمریکای لاتین شروع شده، بسیار خطرناک و تبلور یک‌جانبه‌گرایی ستیزه‌جویانه آمریکاست که دوست دارد همه کشورها را تابع خود کند.

بقایی با بیان اینکه «ما اعمال فشار و تحریم اقتصادی علیه کوبا را محکوم می‌کنیم و تأکید داریم همه بهانه‌هایی که در رابطه با ارتباط ایران و کوبا مطرح می‌شود، صرفا مستمسکی برای تجدید فشار علیه کوبا است»، گفت: ما روابط خوبی با کوبا داریم؛ روابطی کاملا مشروع و بر مبنای حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد و این روابط را ادامه خواهیم داد.

وی تأکید کرد: جامعه بین‌الملل باید به هوش باشد چراکه استمرار این روند تمام بنیان‌های حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد را رو به اضمحلال خواهد بود.

پیامی از پاکستان در رابطه با عربستان دریافت نکردیم 

بقایی در پاسخ به این سوال که «رویترز به نقل از مقامات پاکستانی مدعی شده این کشور حمله ایران به عربستان را خط قرمز خود می‌داند. آیا چنین چیزی رسماً به ایران اعلام شده است؟»، گفت: خیر.

سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوالی درباره حمله آمریکا به سایت دارخوین، سکوت آژانس و آینده روابط ایران و آژانس در پرتو این تحولات گفت: دو نکته را باید مورد توجه قرار داد. نخست اینکه این سکوت و بی‌تفاوتی آژانس، اعتماد ایران به این نهاد را تقویت نخواهد کرد. دوم اینکه عدم اعلام موضع از سوی آژانس، هیچ تغییری در اصل ماجرا ایجاد نمی‌کند؛ اصل موضوع این است که حمله به تأسیسات هسته‌ای صلح‌آمیز یک کشور، مطلقاً خلاف همه قواعد و اصول حقوق بین‌الملل است.

وی افزود: اما درباره حمله به این تأسیسات، نکته مهم دیگری وجود دارد که باید مورد توجه مردم قرار گیرد. این اقدام، به‌روشنی رسواکننده است و نشان می‌دهد ادعای آمریکا مبنی بر نگرانی از اشاعه هسته‌ای ایران تا چه اندازه دروغ و بی‌پایه است. تأسیسات هسته‌ای دارخوین زیر نظر آژانس و قرار بود برای تولید انرژی از آن استفاده شود؛ حمله به چنین مرکزی آشکارا نشان می‌دهد که مشکل آمریکا با صنعت، شکوفایی اقتصادی و رفاه مردم ایران است و همه ادعاهای دیگر صرفاً بهانه‌ است.

این مقام وزارت امور خارجه در پاسخ به این سوال که «با توجه به اینکه هیچ‌یک از دو طرف ایران و آمریکا به‌طور رسمی تمایلی برای خروج از این یادداشت تفاهم نشان نداده‌اند، آیا در صورت پایان درگیری‌ها و ازسرگیری گفت‌وگوها، همین یادداشت تفاهم مبنای مذاکرات خواهد بود یا اصلاحاتی بر آن اعمال خواهد شد؟» گفت: دو نکته اینجا مطرح است، فعلاً متمرکز بر دفاع از ایران هستیم و وظیفه ما این است که با تمام توان از مدافعان وطن حمایت کنیم. نکته دوم اینکه، ما وارد اتاقی نشدیم که بخواهیم از آن خارج شویم. ما درباره یک سند به تفاهم رسیدیم؛ سندی که با هر معیاری، تأمین‌کننده منافع ملی ما بوده و هر دو طرف نیز آگاهانه با آن موافقت کردند. ضمن اینکه نه‌تنها متن انگلیسی، بلکه متن فارسی نیز وجود داشت و تعهدات متقابل طرفین در آن به‌صورت خیلی شفاف دیده شده بود. اما طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکرد، نه‌تنها تعهداتش را اجرا نکرد، بلکه آن را نقض کرد و برخلاف متن و روح توافق رفتار کرد. ما نیز متقابلاً اعلام کردیم که تعهدات خود را اجرا نخواهیم کرد. بنابراین، موضوع کاملاً روشن است.

بقایی تصریح کرد: این توافق بر پایه تعهدات متقابل شکل گرفته بود و با نقض آن از سوی آمریکا، اجرای آن از سوی ایران عملاً ناممکن شد. خیلی موضوع روشن است. فارغ از هرگونه عبارت‌پردازی، وضعیت این سند در شرایط کنونی کاملاً روشن و مشخص است.

تنگه هرمز به حاشیه نخواهد رفت

وی در پاسخ به سوالی درباره تلاش‌های آمریکا برای دور زدن تنگه هرمز و احیای خط لوله انتقال نفت از عراق به سوریه گفت: ۷۰-۸۰ سال است که تلاش می‌کنند تنگه هرمز را به حاشیه ببرند. مطمئن باشید تنگه هرمز به حاشیه نخواهد رفت.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این سوال که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای از مردم و نیروهای نظامی اردن به دلیل ارائه اطلاعاتی که به هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه الازرق شد، تشکر کرده است. سؤال این است که آیا این هماهنگی به صورت رسمی با دولت اردن انجام شده بود یا اینکه این اطلاعات توسط افرادی در داخل نیروهای مسلح اردن در اختیار ایران قرار گرفته است؟ همچنین آیا ایران با هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکایی مستقر در کشورهای منطقه، نگران گسترش درگیری‌ها و تبدیل شدن این رویارویی به یک جنگ تمام‌ عیار نیست؟ خطاب به خبرنگار پرسش‌کننده گفت: در مورد بخش اول سؤال‌تان، از من انتظار ندارید که اعلام نظر کنم.

وی در مورد موضوع گسترش جنگ خاطرنشان کرد که گسترش جنگ منحصراً مسئولیتش بر دوش آمریکاست. آمریکا با اصرار بر استفاده از خاک کشورهای منطقه، با نقض حاکمیت این کشورها و با هتک حرمت سیادت این کشورها، حملات خودش را علیه ایران ادامه می‌دهد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت: ما بارها تأکید کردیم و باز هم تأکید می‌کنیم که هیچ خصومت و دشمنی با هیچ‌یک از کشورهای منطقه نداریم. ما همسایگان ابدی این کشورها هستیم، مشترکات و علقه‌های خودمان با آن‌ها را می‌شناسیم و به آن‌ها ارج می‌نهیم، در عین حال، بارها از آن‌ها خواسته‌ایم که در راستای تعهد به تکالیف‌شان طبق حقوق بین‌الملل و اصل حسن همجواری، مانع استفاده آمریکا از قلمرو و امکانات‌شان برای تعرض به یک کشور اسلامی شوند.

بقایی ادامه داد: ما کاری که انجام می‌دهیم، دفاع از خود به موجب حق ذاتی دفاع مشروع است و مادامی که این جنایات و تجاوزات نظامی علیه ایران ادامه داشته باشد، قاعدتاً نیروهای مسلح ما هم پاسخ خواهند داد.

وی در پاسخ به سوالی درباره ادعای وزارت خارجه آمریکا درباره اینکه آمریکا اهداف غیرنظامی را هدف قرار نمی‌دهد و ایران اهداف غیرنظامی را هدف می‌گیرد؟ گفت: چقدر باید آدم وقیح باشد که چنین دروغ‌هایی را بر زبان بیاورد. آمریکایی‌ها رسماً اعتراف کردند که به هیچ کدام از قوانین حقوق بشردوستانه وقعی نخواهند گذاشت. وزیر جنگ آمریکا در شروع جنگ گفت که «ما به قوانین احمقانه نبرد پایبند نخواهیم بود». ناو دنا را صرفا برای سرگرمی منفجر کردند. بارها اعلام کردند به پل‌ها و نیروگاه‌های ایران حمله خواهند کردند. این‌ها اعتراف به نیت آن‌ها به پایبند نبودن به قوانین حقوق بشردوستانه بین‌المللی است.‌ تکرار این جنایت بار آنها را سنگین‌تر خواهد کرد و قطعا دیر یا زود باید نزد محاکم صالحه بین‌المللی و داخلی کشورها پاسخگوی این جنایات جنگی باشند.

عراقچی سفری به پاکستان ندارد

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین در پاسخ به سوالی سفر امروز عراقچی به پاکستان را تکذیب کرد و گفت: وزیر کشور ایران به پاکستان سفر می‌کند.

بقایی در پاسخ به پرسشی درباره حملات ایران به اقلیم کردستان عراق گفت: ما به هیچ طرفی حمله نمی‌کنیم. ضربات دفاعی ایران یا علیه پایگاه‌ها و امکانات نظامی آمریکاست که از آن‌ها برای طراحی، تدارک و اقدامات نظامی علیه ایران استفاده می‌شود و یا درباره ضربات علیه مراکز تجمع و امکانات و پایگاه‌های نظامی و مورد استفاده گروه‌های ضدایرانی مستقر در خاک کشورهای همسایه صورت می‌گیرد،که این اقدامات در راستای دفاع از امنیت ایران و امنیت مشترک ایران و عراق است.

وی ادامه داد: ما یک توافق‌نامه امنیتی با عراق داریم و با دوستان خود در اقلیم مرتبا در ارتباط هستیم چراکه اطمینان حاصل کنیم از خاک عراق و اقلیم برای سازماندهی و طراحی و تدارک اقدامات ایذایی و مسلحانه علیه جمهوری اسلامی ایران استفاده نشود. انتظار داریم که روند همکاری‌ها بین دو کشور بر اساس توافق امنیتی به شیوه‌ای پیش برود که ما ناگزیر نباشیم برای دفاع از حاکمیت و تمامیت سرزمینی ایران و صیانت از مرزهای مشترک به چنین اقداماتی متوسل شویم.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی مبنی بر این که معاون رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده است که کارزاری با بودجه کلان در تلاش است مذاکرات را از مسیر خود خارج کرده و توافق را نابود کند و این کارزار نیز از سوی اسرائیل حمایت می‌شود. آیا این اظهارات نشان‌دهنده اختلاف میان آمریکا و اسرائیل بر سر مذاکره با ایران نیست؟ همچنین نقش اسرائیل را در نقض تعهدات آمریکا در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد چگونه ارزیابی می‌کنید؟ گفت: دعواها و مباحث داخلی آمریکا را به خودشان واگذار می‌کنیم. آنچه برای ما اهمیت دارد، عملکرد دولت آمریکا است که در این موضوع خاص، به هیچ عنوان نتوانست به تعهدات خود عمل کند. نکته دیگر اینکه در بدسگالی رژیم صهیونیستی هیچ تردیدی وجود ندارد. این رژیم از هیچ روندی که بتواند حتی کوچک‌ترین امیدی برای ایجاد ثبات و امنیت در منطقه ما ایجاد کند، نه‌تنها حمایت نکرده، بلکه همواره مترصد فرصتی برای تخریب روندهای دیپلماتیک بوده است. این واقعیتی است که هم کشورهای منطقه و هم افکار عمومی آمریکا از آن آگاه هستند.

بقایی با بیان اینکه اما این موضوع در اصل مسئله تفاوتی ایجاد نمی‌کند، تصریح کرد: هر دولتی مسئول رفتارهای خود است و باید از توان و اراده لازم برای اجرای تعهداتش، فارغ از نیروهایی که درصدد تخریب یک روند هستند، برخوردار باشد.

وی همچنین درباره پیام دیپلماتیک ایران به امارات و بحرین در خصوص تحولات اخیر گفت: کشورها تکلیف خود را به‌خوبی می‌دانند. بر اساس اصول مصرح حقوق بین‌الملل، سازمان ملل و اصل حسن همجواری هیچ کشوری نباید اجازه ندهد از خاک یا امکاناتش برای هرگونه اقدام ایذایی علیه کشور دیگری استفاده شود. نقض حاکمیت کشورهای منطقه، بیش از همه، توسط آمریکا صورت می‌گیرد، به خاطر اینکه در آنجاها امکانات و پایگاه‌هایی مستقر کرده و ظاهراً بدون توجه به حاکمیت آن‌ها، از این ظرفیت‌ها برای حمله به ایران استفاده می‌کند. کاری که ایران انجام می‌دهد، منطبق با اصل دفاع مشروع است. بنابراین ما در حال دفاع از از خودمان هستیم. خواسته ما از کشورهای منطقه نیز همین است که اجازه ندهند آمریکا از خاک کشورهای اسلامی برای تعرض به خاک یک کشور همسایه و مسلمان استفاده کند. این موضوع را بارها مطرح کرده‌ایم و بار دیگر نیز بر آن تأکید می‌کنیم. در عین حال، ما در دفاع از کشور خود جدی و مصمم خواهیم بود.

سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه این نشست در پاسخ به پرسشی، درباره ایجاد خط راه‌آهن میان ایران، روسیه و جمهوری آذربایجان، یعنی کریدور شمال ـ جنوب که می‌تواند در شرایط بی‌ثباتی جایگزینی برای تنگه هرمز باشد، گفت: رابطه ما با روسیه رابطه‌ای جامع و مبتنی بر توافقنامه مشارکت راهبردی است که ابعاد مختلفی را در بر می‌گیرد؛ از جمله همکاری در زمینه حمل‌ونقل، ترانزیت و سایر مسائل اقتصادی.

وی افزود: در رابطه با مباحث مرتبط با همکاری برای کریدورها و تقویت همکاری‌های ریلی، برنامه‌های مفصلی داریم و هر دو کشور بر این موضوع جدیت دارند که روند همکاری‌ها را تسریع و تقویت کنند.

 بقایی همچنین در پاسخ به سوالی درباره ضرورت حمایت از دستگاه دیپلماسی در شرایط کنونی و نحوه این حمایت خاطرنشان کرد: به نظرم یک راه آن، تبیین واقعیت‌ها است. نباید به دوگانه مذاکره و جنگ دامن زد. باید بدانیم که جمهوری اسلامی ایران در سامانه حکمرانی خود به هر دو ابزار نیاز دارد. هرگاه تشخیص دهد که از ابزار دفاع استفاده کند، حتماً این کار را خواهد کرد و هرگاه لازم باشد از دیپلماسی نیز استفاده خواهد کرد. همچنین در بسیاری از مواقع، هر دو ابزار باید همزمان به کار گرفته شوند تا از منافع ملی ایران صیانت شود.