تلفات نیروهای نظامی در جنگ روسیه و اوکراین از مرز ۲ میلیون نفر گذشت/ هر کدام چقدر کشته داشته اند؟

مجموع تلفات نظامی در جنگ روسیه و اوکراین از دو میلیون نفر گذشته و پس از چهار سال جنگ فرسایشی، به نقطه‌ای ویرانگر رسیده است.

بر اساس گزارش روز چهارشنبه «مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی» (CSIS) مستقر در واشینگتن، مسکو بخش اعظم این تلفات را متحمل شده است.

از زمان آغاز تهاجم روسیه در فوریه ۲۰۲۲، نیروهای روسیه حدود یک میلیون و چهارصد هزار نفر کشته یا زخمی داده‌اند.

تعداد کشته‌شدگان روسیه در نبردها حدود ۴۵۰ هزار نفر برآورد می‌شود. این رقم از مجموع کشته‌های نظامیان ایالات متحده در تمامی جنگ‌های پس از جنگ جهانی دوم نیز بیشتر است.

فرسایش نامتناسب نیروها

تلفات نظامی اوکراین بین ۵۲۵ هزار تا ۶۲۵ هزار نفر برآورد می‌شود که از این میان، شمار کشته‌شدگان عملیاتی تا ۱۵۰ هزار نفر می‌رسد.

با وجود آنکه اوکراین از نظر تعداد مطلق، تلفات کمتری نسبت به رقیب خود متحمل شده است، اما به دلیل کوچک‌تر بودن نیروهای مسلحش، سهم بیشتری از توان نظامی خود را از دست می‌دهد.

در حال حاضر، نیروهای روسیه در میدان نبرد از برتری سه برابری برخوردارند. مسکو حدود ۴۰۰ هزار نیروی نظامی در برابر ۲۵۰ هزار مدافع خط مقدم اوکراینی در اختیار دارد.

با این حال، گردآوری دقیق اطلاعات در طول این جنگ همچنان با دشواری‌های جدی همراه است.

پژوهشگران برای تهیه این آمار از برآوردهای دولت‌های ایالات متحده و بریتانیا استفاده کرده‌اند و یادآور شده‌اند که مسکو به طور معمول تلفات جنگی خود را پنهان می‌کند، در حالی که کی‌یف نیز درباره آمار رسمی تلفات، سکوت عملیاتی در پیش گرفته است.

تغییر هندسه میدان نبرد

با وجود تلفات سنگین انسانی، روسیه نتوانسته است به پیشروی سریع سرزمینی دست یابد. در برخی محورها، نیروهای پیشرو روسیه با سرعتی کمتر از ۱۶۵ فوت (حدود ۵۰ متر) در روز پیشروی می‌کنند.

هندسه راهبردی جنگ در اوایل سال ۲۰۲۶ به‌طور محسوسی تغییر کرد. نیروهای اوکراین در ماه فوریه حمله‌ای در جبهه جنوبی آغاز کردند و برای نخستین بار از سال ۲۰۲۳، به دستاورد خالص سرزمینی دست یافتند.

این شتاب عملیاتی زمانی به طور موقت تقویت شد که ایلان ماسک دسترسی ارتش روسیه به شبکه ماهواره‌ای استارلینک را محدود کرد.

این اختلال ارتباطی، تحرک عملیاتی نیروهای اوکراینی را افزایش داد و برای مدتی آن‌ها را در برابر حملات پهپادی دشمن محافظت کرد.

حضور سرزمینی روسیه در طول بهار ۲۰۲۶ همچنان کاهش یافت. نیروهای روسیه طی ماه‌های آوریل و مه حدود ۴۰۰ کیلومتر مربع از مناطق تحت کنترل خود را از دست دادند؛ این نخستین کاهش خالص ماهانه قلمرو آن‌ها از اوت ۲۰۲۴ به شمار می‌رود.

فشارهای انسانی و راهبردی

روسیه در تأمین نیروی جایگزین برای جبران تلفات میدان نبرد با مشکل روبه‌رو شده است. ارزیابی «مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی» نشان می‌دهد که نرخ کنونی تلفات ماهانه روسیه، یعنی بین ۳۰ تا ۳۴ هزار نفر، از تعداد حدود ۲۷ هزار نیروی تازه‌جذب‌شده در هر ماه بیشتر است.

کرملین برای حفظ شمار نیروهای خود به شیوه‌های غیرمتعارف جذب نیرو روی آورده است. مسکو محکومان کیفری را به خدمت گرفته، مشوق‌های مالی ارائه کرده، از پرونده‌های قضایی برای ترغیب افراد به ثبت‌نام در ارتش استفاده کرده و نخستین بسیج اجباری خود را از زمان جنگ جهانی دوم اجرا کرده است.

کمبود نیروی انسانی همچنین موجب شد که بین سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ بیش از ۱۰ هزار نظامی کره شمالی برای مقابله با نفوذ نیروهای اوکراینی به منطقه کورسک اعزام شوند.

در همین حال، کی‌یف در حال گسترش توانایی‌های خود برای حملات عمقی است. نیروهای اوکراینی با استفاده از سامانه‌های خودکار و موشک‌ها، کارزار هوایی گسترده‌ای را علیه مناطق داخلی روسیه، از جمله مسکو و شبه‌جزیره کریمه، آغاز کرده‌اند.

وزارت دفاع روسیه اخیراً اعلام کرد که سامانه‌های پدافند هوایی این کشور تنها در یک هفته عملیاتی، ۴۱۹ پهپاد مهاجم را رهگیری کرده‌اند.

ست جی. جونز، نویسنده گزارش «مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی»، اظهار داشت که شهروندان عادی روسیه بیش از پیش پیامدهای اقتصاد رو به ضعف و حملات مداوم پهپادی به شهرها را تحمل می‌کنند.

بازآرایی‌های دیپلماتیک

هم‌زمان با تغییر واقعیت‌های میدان نبرد، نقش دیپلماتیک ایالات متحده نیز به‌طور چشمگیری کاهش یافته است. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در نشست اخیر فرانسه، آشکارا واشینگتن را از این جنگ فاصله داد.

ترامپ با محدود کردن نقش آمریکا صرفاً به فروش تسلیحات، اعلام کرد که این جنگ هیچ تأثیر راهبردی برای واشینگتن ندارد.

او حجم بالای تلفات انسانی را مهم‌ترین دلیل خود برای تلاش جهت پایان فوری جنگ عنوان کرد.

این تغییر سریع رویکرد، دهه‌ها تضمین چتر امنیتی آمریکا برای متحدان اروپایی را تضعیف می‌کند.

حامیان این دیدگاه در کنگره آمریکا همچنان معتقدند که جلوگیری از پیشروی روسیه برای حفاظت از جناح شرقی ناتو حیاتی است.

انتظار می‌رود اعضای ائتلاف در نشست ناتو که روز سه‌شنبه در آنکارا، ترکیه برگزار می‌شود، درباره این تغییرات راهبردی گفت‌وگو کنند.

تحلیلگران هشدار می‌دهند که اگر فشار مستمر کشورهای غربی ادامه نیابد، کرملین با وجود افزایش تلفات، همچنان به ادامه جنگ و حفظ وضعیت جنگی خود ادامه خواهد داد.