پشت پرده تنش واشنگتن و ریاض | ریاض مانع عملیات آمریکا در هرمز شد؟ | چرخش عجیب بن سلمان به سوی دیپلماسی
گزارش نیویورکتایمز نشان میدهد که جنگ ایران و اسرائیل به یکی از جدیترین اختلافات میان دولت دونالد ترامپ و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، منجر شد.
به گزارش خبرفوری در حالی که عربستان پیش از آغاز جنگ از فشار بر ایران حمایت میکرد، ادامه درگیریها و بهویژه بسته شدن تنگه هرمز باعث شد ریاض به این نتیجه برسد که تشدید جنگ بیش از هر چیز امنیت و اقتصاد کشورهای خلیج فارس را تهدید میکند. نقطه اوج اختلاف زمانی بود که آمریکا بدون هماهنگی قبلی قصد داشت از حریم هوایی عربستان برای اجرای عملیات حفاظت از کشتیهای تجاری در تنگه هرمز استفاده کند، اما ریاض مخالفت کرد. با وجود تماسهای مکرر ترامپ، جیدی ونس، استیو ویتکاف، جرد کوشنر و مارکو روبیو با ولیعهد سعودی، او بر مخالفت خود پافشاری کرد و در نتیجه آمریکا مجبور شد این عملیات را کمتر از ۴۸ ساعت پس از آغاز متوقف کند.
به نوشته این روزنامه، جنگ باعث شد بیاعتمادی عربستان نسبت به آمریکا عمیقتر شود. مقامهای سعودی معتقدند تصمیمهای غیرقابل پیشبینی واشنگتن ممکن است کشورهای عرب خلیج فارس را در معرض حملات ایران قرار دهد، بدون آنکه آمریکا تضمین قابل اتکایی برای دفاع از آنها ارائه کند. از همین رو، ریاض ضمن حفظ همکاری امنیتی با واشنگتن، همزمان روابط خود با تهران را نیز تقویت کرده و درباره موضوعاتی مانند تنگه هرمز، برنامه موشکی ایران و گروههای نیابتی مستقیما با مقامات ایرانی گفتوگو میکند. این رویکرد ادامه سیاست تنشزدایی میان عربستان و ایران پس از توافق سال ۲۰۲۳ با میانجیگری چین است.
گزارش همچنین به تغییر موضع محمد بن سلمان در طول جنگ اشاره میکند. به گفته منابع آمریکایی، او پیش از آغاز جنگ درباره خطرات درگیری به ترامپ هشدار داده بود، اما در مقطعی نیز از رئیسجمهور آمریکا خواست جنگ را ادامه دهد تا حکومت ایران سرنگون شود؛ ادعایی که عربستان آن را رد کرده است. با این حال، پس از آنکه ایران توانست توان بازدارندگی خود را حفظ کند و تنگه هرمز را به اهرم فشار تبدیل کند، ولیعهد سعودی از آتشبس و راهحل سیاسی حمایت کرد. به باور نیویورکتایمز، اکنون اولویت اصلی ریاض نه تغییر رژیم در ایران، بلکه جلوگیری از آغاز دوباره جنگ، حفظ ثبات منطقه و کاهش آسیبپذیری کشورهای خلیج فارس در برابر هرگونه درگیری جدید است. با وجود این اختلافات، همکاریهای راهبردی عربستان و آمریکا در حوزه فروش تسلیحات، برنامه هستهای غیرنظامی و پروژههای زیرساختی همچنان ادامه دارد.
