فراتحلیل اندیشکدههای آمریکایی: ۷۵ درصد سناریوی جنگ با ایران را «بدبینانه» و به زیان واشنگتن میدانند
نتایج یک فراتحلیل از گزارشهای ۱۲ اندیشکده معتبر آمریکایی که در بازه زمانی ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۶ فروردین ۱۴۰۵ انجام شده، نشان میدهد که ۷۵ درصد از این مراکز، سناریوی ادامه جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را بدبینانه و به ضرر منافع ایالات متحده ارزیابی کردهاند.
براساس این تحلیل که وضعیت آینده جنگ را مورد بررسی قرار داده، اندیشکدهها هشدار دادهاند که آمریکا به جای دستیابی به یک «ضربه نهایی» سریع، با چشماندازی از درگیری فرسایشی و پرهزینه مشابه جنگهای عراق و افغانستان، بیثباتی بلندمدت در تنگه هرمز و شوک اقتصادی به بازارهای جهانی مواجه خواهد بود.
توزیع بدبینی در اردوگاههای فکری آمریکا
یافتهها حاکی از آن است که این بدبینی به دو طیف اصلی فکری در آمریکا نیز تسری یافته است. در میان اندیشکدههای همسو با سیاست «فشار حداکثری» و رویکرد تهاجمی ترامپ، وحدت نظر وجود ندارد. به طوری که نیمی از این مراکز از جمله بنیاد هریتج، بنیاد دفاع از دموکراسیها (FDD) و موسسه امریکن اینترپرایز (AEI) به آینده مطلوب جنگ امیدوارند، اما نیمی دیگر نظیر شورای آتلانتیک، موسسه رند (RAND) و مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS) جنگ را فرسایشی، پرهزینه و همراه با تبعات منفی ارزیابی میکنند.
این شکاف نشان میدهد که حتی در میان حامیان گزینه نظامی نیز اجماعی بر امکان موفقیت سریع وجود ندارد و تردیدهای جدی نسبت به پیامدهای آن شکل گرفته است.
پیشبینی «باتلاقی» بدون استراتژی خروج
در سوی دیگر، اندیشکدههای غیرهمسو با حمله ترامپ تصویری تیرهتر ترسیم کردهاند. در این طیف که شامل مرکز امنیت نوین آمریکا (CNAS)، شورای روابط خارجی (CFR)، بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی (CEIP)، موسسه کاتو (Cato Institute)، مرکز بلفر، موسسه بروکینگز میشود، سهم سناریوی خوشبینانه برای آمریکا عملاً صفر است.
به گفتۀ تحلیلگران، هر چه از فضای سیاسی-تبلیغاتی فاصله گرفته و به محاسبات راهبردی نزدیک میشویم، احتمال موفقیت سریع و کمهزینه آمریکا کمرنگتر شده و برآوردها بر گرفتاری در باتلاقی مشابه عراق و افغانستان متمرکز میشود. در این دیدگاه، مسئله اصلی نه فقط چگونگی آغاز جنگ، بلکه ناتوانی کاخ سفید در کنترل پایان آن است.
شکاف میان اراده و توانایی
نتیجۀ این فراتحلیل نشان میدهد که در محافل راهبردی آمریکا، اگرچه «رؤیای ضربه نهایی» همچنان خواستنی است، اما شدنی تلقی نمیشود. کارشناسان این وضعیت را ناشی از شکاف میان «اراده» و «امکان» میدانند؛ به عبارت دیگر، مسئله اصلی در واشنگتن کمبود اراده برای جنگ نیست، بلکه فقدان اطمینان به موفقیت و جدایی «تصمیم به جنگ» از «توان اداره جنگ» است.
روششناسی
این تحلیل با استفاده از روش فراتحلیل و بر اساس گزارشهای ۱۲ اندیشکده برتر در حوزه روابط خارجی و امور بینالملل (بر اساس رتبهبندی Global Go To Think Tank) در بازه زمانی ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۶ فروردین ۱۴۰۵ توسط موسسه شناختیک انجام شده است.
