سفر در زمان؛ گزارشی عجیب از یک تفریح زیرزمینی در تهران دهه پنجاه

شاید باور نکنید اما آن‌چه دیده می‌شد حقیقت داشت؛ چند استاد دانشگاه، مهندس، دکتر و صاحبان مشاغل مختلف در میان خروس‌بازها دیده می‌شدند و با کنجکاوی و علاقه خاص جریان مسابقه را دنبال می‌کردند، در عین حال هم مواظب بودند تا هنگام عکس‌برداری در عکس نیفتند!

حدود نیم قرن پیش، زمانی که هنوز خبری از ماهواره، شبکه‌های اجتماعی و گوشی‌های هوشمند نبود، مردم برای پر کردن اوقات فراغت خود به سرگرمی‌های متفاوتی روی می‌آوردند. یکی از این سرگرمی‌ها که با وجود ممنوعیت، طرفداران پرشماری داشت «خروس‌بازی» یا همان مسابقه جنگ خروس بود؛ تفریحی پرهیجان که در دهه پنجاه شمسی در بسیاری از شهرهای ایران رواج داشت و حتی در تهران هزاران علاقه‌مند را دور هم جمع می‌کرد.

گزارشی میدانی که فروردین ۱۳۵۲ در مجله «سپید و سیاه» منتشر شد، تصویری زنده از این فضای کمتر دیده‌شده ارائه می‌دهد. خبرنگار مجله صبح جمعه‌ای در حوالی خیابان سی‌متری تهران با مردانی روبه‌رو می‌شود که هرکدام ساک دستی مشابهی در دست دارند. در نگاه اول ممکن است تصور شود آن‌ها راهی حمام هستند، اما درون ساک‌ها راز دیگری پنهان است: خروس‌های جنگی که یک هفته با رژیم غذایی و تمرین‌های خاص آماده شده‌اند تا در میدان رقابت با هم بجنگند.

محل برگزاری مسابقه معمولا گاراژها یا فضاهای دور از چشم بود، چراکه برگزارکنندگان نگران دخالت پلیس بودند. وقتی خبرنگار و عکاس به محل می‌رسند، جمعی از خروس‌بازها در میان هیاهوی بانگ خروس‌ها و گفت‌وگوهای پرشور گرد آمده‌اند. خروس‌ها یکی‌یکی از ساک‌ها بیرون آورده می‌شوند، بال می‌زنند و آماده نبرد می‌شوند؛ در حالی که صاحبانشان با دقت و محبت از آن‌ها مراقبت می‌کنند، گویی با موجودی بسیار ارزشمند روبه‌رو هستند.

در این میان، شرط‌بندی نیز بخش مهمی از ماجراست. اسکناس‌های پنجاه و صد تومانی دست‌به‌دست می‌شود و گاهی مجموع شرط‌ها به چند هزار تومان می‌رسد. جالب آن‌که در میان تماشاگران تنها کارگران یا دست‌فروشان دیده نمی‌شوند؛ بلکه استاد دانشگاه، پزشک، مهندس و حتی چند زن نیز حضور دارند، هرچند بسیاری از آن‌ها ترجیح می‌دهند در عکس‌ها دیده نشوند.

خروس‌های جنگی اغلب از نژادهای وارداتی، به‌ویژه از افغانستان، انتخاب می‌شدند و برای تقویت آن‌ها رژیم غذایی ویژه‌ای شامل گوشت، بادام، پسته و انواع ویتامین در نظر می‌گرفتند. این خروس‌ها از حدود هشت‌ماهگی وارد میدان می‌شدند و گاهی تا چند سال در مسابقات شرکت می‌کردند.

این گزارش تصویری از گوشه‌ای کمتر روایت‌شده از زندگی اجتماعی آن سال‌هاست؛ جایی که افراد با پیشینه‌ها و موقعیت‌های کاملا متفاوت، در یک گاراژ متروک گرد هم می‌آمدند تا هیجان رقابتی عجیب را تجربه کنند؛ تفریحی که برای برخی تنها سرگرمی بود و برای برخی دیگر، «عشقی» جدی.