بازی خطرناک بنزاید در زمین نتانیاهو با کارت ایران
در فاصله کمتر از یک ماه تا انتخابات اسرائیل، سفر نتانیاهو به ابوظبی و تمرکز مذاکرات او با محمد بنزاید بر ایران، در کنار روایت هاآرتص از هماهنگی انتخاباتی دو طرف، ابعاد تازهای پیدا کرده است؛ سناریویی که هم برای نتانیاهو و هم برای امارات با ریسک سیاسی و امنیتی همراه شده است.
در فاصله کمتر از یک ماه تا انتخابات ۲۷ اکتبر اسرائیل، مجموعهای از تحولات امنیتی، رسانهای و دیپلماتیک، تصویری را شکل داده که در مرکز آن بنیامین نتانیاهو، تهدید ایران و نقش ابوظبی قرار دارد؛ تصویری که بر اساس روایت منتشرشده از سوی یک خبرنگار ارشد رسانه اسراییلی هاآرتص، بخش مهمی از یک طرح انتخاباتی بسیار پیچیده است که طراحی و اجرای آن میان تیم نتانیاهو و بن زاید هماهنگ شده است.
بر اساس این روایت که این خبرنگار در گفتوگویی با خبرنگار والاستریت ژورنال مطرح کرده، وضعیت نامطلوب ائتلاف نتانیاهو در نظرسنجیهای انتخاباتی، تیم انتخاباتی نخستوزیر اسرائیل را به سمت طراحی سناریویی برای برجستهسازی تهدید امنیتی قریب الوقوع و معرفی او به عنوان تنها محافظ مقتدر اسراییل سوق داده است.
بنا بر اطلاعات اعلام شده از سوی خبرنگار هاارتص، این طرح در دو جلسه در تلآویو و دبی در روزهای ۲ و ۱۱ سپتامبر مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت به تأیید نتانیاهو و محمد بنزاید، رئیس امارات، رسیده است. زمانبندی رخدادهای بعدی از جمله سفر نتانیاهو به ابوظبی و محتوای پیامهای امنیتی اخیر نخستوزیر اسرائیل، نشان می دهد که روایت خبرنگار اسراییلی مبتنی بر اطلاعات مستندی است که کمپین انتخاباتی نتانیاهو بر اساس آن طراحی شده است.
انتخاباتی که نتانیاهو در آن با مشکل مواجه است نظرسنجیهای اخیر نشان میدهد رقابت انتخاباتی اسرائیل همچنان با بنبست همراه است و هیچ یک از اردوگاهها در بسیاری از سنجشها به اکثریت ۶۱ کرسی نمیرسند. در تازهترین نظرسنجی کان که ۲۸ سپتامبر منتشر شد، حزب «یشار» به رهبری گادی آیزنکوت ۲۳ کرسی و لیکود به رهبری نتانیاهو ۲۱ کرسی به دست آوردند و دو اردوگاه اصلی هر کدام با ۵۲ کرسی برآورد شدند.
در همین نظرسنجی، ۳۹ درصد نتانیاهو و ۳۸ درصد آیزنکوت را برای نخستوزیری ترجیح دادهاند. چند روز قبل نیز نظرسنجی معاریو، لیکود را در ۱۸ کرسی و یشار را در ۲۲ کرسی قرار داده بود و مجموع احزاب ائتلاف نتانیاهو را ۴۹ کرسی برآورد میکرد. رویترز نیز در تحلیل انتخاباتی خود در ۲۹ سپتامبر نوشت که نظرسنجیها عموماً از کاهش قابل توجه کرسیهای لیکود حکایت دارند و نتانیاهو در کارزار انتخاباتی بار دیگر بر تصویر خود بهعنوان «محافظ اسرائیل» در برابر تهدیدهای منطقهای تمرکز کرده است.
در چنین شرایطی، برجستهسازی یک تهدید خارجی میتواند اهمیت ویژهای برای کارزار انتخاباتی نخستوزیر اسرائیل داشته باشد؛ بهویژه آنکه انتخابات ۲۷ اکتبر نخستین انتخابات سراسری اسرائیل پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ است و مسئولیت نتانیاهو درباره آن حمله و شکافهای امنیتی که موجب غافلگیری اسراییل در برابر حملات حماس شد،همچنان یکی از محورهای اصلی رقابت سیاسی است.
ابوظبی؛ حلقه منطقهای سناریو در همین چارچوب، سفر ناگهانی نتانیاهو به ابوظبی اهمیت بیشتری پیدا میکند. این سفر بنا بر اعلام رسمی امارات، به دعوت محمد بنزاید انجام شد و گفتوگوها بر روابط دوجانبه و تحولات منطقهای، با تمرکز ویژه بر ایران، متمرکز بود. رویترز گزارش داده است که دیدار نتانیاهو و بنزاید حدود شش ساعت طول کشید.
اهمیت سفر برای سناریوی انتخاباتی نتانیاهو در همینجاست: نتانیاهو در حالی که در داخل اسرائیل از احتمال حمله دشمنان پیش از انتخابات سخن میگوید، در خارج از اسرائیل در پایتخت یکی از نزدیکترین شرکای منطقهای اسرائیل درباره ایران، انصارالله یمن و مسائل امنیتی منطقه گفتوگو میکند. به این ترتیب، تهدیدی که میتواند در داخل اسرائیل صرفاً یک پیام انتخاباتی تلقی شود، در قاب ابوظبی تصویر برجسته ای از یک نگرانی منطقهای به خود میگیرد.
از این منظر، نقش امارات در پیشبرد این سناریو صرفاً میزبانی یک دیدار دیپلماتیک نیست؛ ابوظبی در این نمایش حساب شده و البته پیچیده، بسترساز «اعتبار بخشی منطقهای» به روایت امنیتی نتانیاهو می شود ،همان روایتی که نخست وزیر اسراییل برای اثرگذاری در انتخابات ۲۷ اکتبر بشدت به آن نیاز دارد. خبرسازی درباره اعراب؛ یک تصویر بزرگتر این سفر با موجی از گزارشها درباره حضور نمایندگان کشورهای عربی در نشستهای نتانیاهو همراه شد. رسانههای اسرائیلی ابتدا از حضور نمایندگانی از عربستان، اردن، مغرب و دیگر کشورهای منطقه خبر دادند و حتی برخی گزارشها دامنه این نشستها را گستردهتر اعلام کردند.
منابعی نیز گفتند محور گفتوگوها ایران، تهدید انصارالله یمن و هماهنگیهای امنیتی بوده است. اما این روایت خیلی زود با تکذیب مواجه شد. یک مقام ارشد سعودی اعلام کرد هیچ مقام سعودی با نتانیاهو در جریان سفر او به امارات دیدار نکرده است.
رسانه اسرائیلی یدیعوت نیز گزارش اولیه خود را اصلاح کرد و گفت قادر به تأیید دیدار نیست. اردن نیز حضور نماینده خود را تکذیب کرد. این تکذیبها یک نکته مهم را تغییر نمیدهد: در ساعات اولیه انتشار خبر، تصویری از «هماهنگی گسترده عربی ـ اسرائیلی» در ابوظبی وارد فضای رسانهای شد؛ تصویری که حتی پس از تکذیب بخشی از آن، ظرفیت تأثیرگذاری خود را دارد. بنابراین باید میان وقوع دیدار و اثر رسانهای خبر دیدار تفکیک کرد. از ابوظبی تا هشدار انتخاباتی نمایشهای انتخاباتی مکرر نتانیاهو از جمله انتشار ویدئویی از وی در یک پایگاه هوایی اسرائیل که طی آن اعلام کرد؛ نشانههایی وجود دارد که دشمنان اسرائیل ممکن است پیش از انتخابات دست به حمله بزنند و هشدار داد «بازوی بلند» اسرائیل در هر زمان و هر مکان به دشمنان خواهد رسید، همگی قطعات تکمیل کننده پازل تبلیغاتی او برای تصویر سازی در خصوص قریب الوقوع بودن تهدید خارجی است. رویترز این موضع را بخشی از تلاش انتخاباتی نتانیاهو برای بازسازی تصویر امنیتی خود توصیف کرده است.
اظهارات و اقدامات پیوسته نتانیاهو در این چارچوب موجب شد، یائیر لاپید رقیب انتخاباتی او خواستار دریافت گزارش امنیتی در این خصوص شود. دفتر نتانیاهو شب گذشته اعلام کرد که او لاپید را در جریان ارزیابیهای مربوط به احتمال حملات پیش از انتخابات قرار داده است. در چنین چارچوبی، زنجیره رخدادها قابل توجه است: طراحی طرح مشترک انتخاباتی از سوی نتانیاهو و بن زاید در سپتامبر، سفر نتانیاهو به ابوظبی به دعوت بنزاید، تمرکز بر ایران، انتشار خبر حضور نمایندگان کشورهای عربی و سپس تکذیب بخشی از آن، هشدار نتانیاهو درباره حمله پیش از انتخابات و در نهایت ارائه گزارش امنیتی به رهبر مخالفان.
نتانیاهو با وارد کردن یک بازیگر خارجی به معادلات انتخاباتی داخلی اسرائیل، عملاً مرز میان دیپلماسی منطقهای و رقابت انتخاباتی را باریکتر کرده است و ابوظبی نیز با قرار گرفتن در چنین نقشی، خود را در معرض پیامدهای امنیتی و سیاسی آن قرار داده است. واکنش رسمی تهران نشان میدهد این هزینه صرفاً فرضی نیست؛ وزارت امور خارجه ایران پس از سفر نتانیاهو به امارات، ضمن محکوم کردن این سفر، درباره «پیامدهای بسیار خطرناک» حضور اسرائیل در منطقه هشدار داد و از کشورهای منطقه خواست مراقب پیامدهای چنین حضوری باشند و اجازه ندهند از خاک آنها برای اقدامات بیثباتکننده استفاده شود. از این منظر، نتانیاهو تنها یک شریک منطقهای را وارد بازی انتخاباتی خود نکرده، بلکه بخشی از اعتبار امنیتی کارزارش را به کنشگری خارجی گره زده است؛ اقدامی که میتواند برای هر دو طرف، در صورت تشدید واکنشهای منطقهای، هزینهای فراتر از محاسبات انتخاباتی داشته باشد.
مجموعه این رخدادها نشان میدهد نتانیاهو در آستانه انتخابات ۲۷ اکتبر، برای نجات آینده سیاسی خود بهشدت به بازسازی تصویر امنیتیاش نیاز دارد و ابوظبی در این میان به یکی از مهمترین صحنههای این تلاش تبدیل شده است. نخستوزیر فعلی اسرائیل برای حفظ موقعیت سیاسی خود تنها به ظرفیت داخلی کارزارش تکیه نکرده و یک بازیگر خارجی را نیز وارد معادلات انتخاباتی کرده است؛ اقدامی پرریسک که هم اعتبار انتخاباتی نتانیاهو و هم جایگاه منطقهای امارات را در معرض هزینه غیر قابل پیش بینی قرار میدهد.
