لوکس باشد، امن نباشد | جنجال هواپیمای هدیه قطر به ترامپ بالا گرفت
هواپیمای جدید ریاستجمهوری آمریکا که دولت قطر آن را به دونالد ترامپ هدیه داده، اگرچه از نظر امکانات رفاهی بسیار مجلل است، اما گزارشها نشان میدهد هنوز از نظر سامانههای دفاع موشکی به سطح هواپیماهای قدیمی «ایرفورس وان» نرسیده است؛ موضوعی که نگرانیهای امنیتی را برای تیم حفاظت رئیسجمهور آمریکا به همراه داشته است.
به گزارش خبرفوری، دونالد ترامپ هفته گذشته در مسیر سفر به اجلاس ناتو تلاش کرد این موضوع را با شوخی کماهمیت جلوه دهد. او گفت «به خاطر خاطرات گذشته» تصمیم گرفته بخشی از مسیر را با هواپیمای قدیمی ریاستجمهوری طی کند. به همین دلیل از آنکارا تا پایگاه هوایی میلدنهال در بریتانیا با مدل قدیمی پرواز کرد و سپس به هواپیمای جدیدی منتقل شد که سال گذشته از دولت قطر هدیه گرفته بود.
اما به نوشته روزنامه نیویورک تایمز، دلیل اصلی این جابهجایی نه نوستالژی، بلکه نگرانیهای امنیتی بوده است. این روزنامه گزارش داده هواپیمای جدید هنوز به طور کامل به سامانههای پیشرفته دفاع موشکی مجهز نشده و از این نظر با مدلهای قدیمی «ایرفورس وان» تفاوت دارد.
انتشار این گزارش واکنش تند دولت آمریکا را در پی داشت. خبرنگاران نیویورک تایمز به دادگاه احضار شدند و مقامهای آمریکایی مدعی شدند که انتشار این اطلاعات ممکن است ناقض قوانین فدرال و افشای اطلاعات محرمانه باشد. با این حال، انجمنهای روزنامهنگاری این اقدام را حملهای به آزادی مطبوعات توصیف کردند.
هواپیمای جدید در اصل یک فروند بوئینگ ۷۴۷-۸ است که توسط شرکت تخصصی L3Harris به استاندارد ویژه هواپیماهای ریاستجمهوری موسوم به VC-25B Bridge ارتقا یافته است. هواپیماهای قبلی از نوع VC-25A بودند و به طور اختصاصی برای جابهجایی رئیسجمهور آمریکا طراحی شده بودند.
این هواپیماها به مجموعهای از سامانههای الکترونیکی و فیزیکی مجهز هستند که میتوانند هواپیماهای مهاجم یا موشکهای در حال نزدیک شدن را شناسایی کرده و در صورت لزوم با آنها مقابله کنند.
«توماس ویتینگتون»، کارشناس جنگ الکترونیک در مؤسسه سلطنتی خدمات متحد بریتانیا میگوید جزئیات دقیق این تجهیزات محرمانه است، اما احتمالا مشابه سامانههایی است که روی هواپیماهای شناسایی و سوخترسان نیروی هوایی آمریکا نصب شدهاند. به گفته او، این تجهیزات شامل سامانه هشدار شلیک موشک، اخلالگرهای الکترونیکی، «چف» یا رشتههای فلزی بازتابدهنده رادار و همچنین فلرهای حرارتی است.
در صورت شناسایی یک موشک، هواپیما میتواند با استفاده از این تجهیزات، سامانه هدایت موشک را دچار اختلال کند. چفها با پخش رشتههای بسیار ریز فلزی در هوا، امواج رادار را منحرف میکنند و فلرهای حرارتی نیز حسگرهای مادون قرمز موشکهای حرارتیاب را فریب میدهند. علاوه بر این، «ایرفورس وان» معمولا با اسکورت جنگندههای نیروی هوایی آمریکا پرواز میکند که در صورت بروز تهدید قادر به مقابله با مهاجمان هستند.
دو فروند هواپیمای قدیمی VC-25A که بر پایه بوئینگ ۷۴۷-۲۰۰ ساخته شدهاند نیز از سامانههای مشابهی بهره میبرند. با این حال، هواپیمای اهدایی قطر از نظر طراحی داخلی بسیار لوکستر است و سلیقه شخصی ترامپ را بهتر بازتاب میدهد.
در فضای داخلی این هواپیما لوسترهای طلایی، فرشهای مخملی، صندلیهای ماساژور و یک سوئیت اختصاصی مجهز به حمام برای رئیسجمهور تعبیه شده است. ترامپ این هواپیما را «بهترین هواپیمایی که تاکنون ساخته شده» توصیف کرده است.
به گفته ویتینگتون، احتمال دارد فرآیند ارتقای این هواپیما تقریبا کامل شده باشد، اما برخی تجهیزات حساس هنوز گواهی نهایی عملیاتی را دریافت نکرده باشند. از آنجا که همزمان با برگزاری اجلاس ناتو تنشها با ایران دوباره افزایش یافته بود، تیم امنیتی ترامپ ترجیح داده برای بخشی از سفر از هواپیمایی استفاده کند که سامانههای دفاعی آن سالها در شرایط عملیاتی آزمایش شده است.