پیام های متناقض جی.دی. ونس درباره ایران | تردید میان دیپلماسی و تقابل

به گزارش خبر فوری به نقل از آمریکن کانسرتیو، این تناقض، نه‌تنها بازتاب اختلافات درون حزب جمهوری‌خواه است، بلکه چشم‌انداز دیپلماسی آمریکا با ایران را نیز مبهم‌تر می‌کند.

 فاصله گرفتن از جنگ‌های بی‌پایان

ونس در گفت‌وگویی رسانه‌ای تأکید کرد که دولت دونالد ترامپ قصد ندارد تجربه جنگ عراق را تکرار کند؛ جنگی که به گفته بسیاری از تحلیلگران، هزینه‌های انسانی، مالی و ژئوپلیتیکی سنگینی برای آمریکا به همراه داشت. او تصریح کرد که هدف اصلی سیاست خارجی واشنگتن باید تأمین امنیت ملی آمریکا باشد، نه «ملت‌سازی» یا تغییر رژیم در کشورهای دیگر.

او همچنین با اشاره به ساختار قدرت در ایران گفت که تصمیمی برای تغییر نظام ایران وجود ندارد. این موضع‌گیری، از دید ناظران، نشانه‌ای از رویکرد واقع‌گرایانه است؛ رویکردی که به‌جای آرمان‌گرایی، بر شناخت واقعی از معادلات قدرت در کشورهای هدف تکیه دارد.

بازگشت سایه تهدید نظامی

با این حال، همین سخنان با جملاتی همراه شد که بار دیگر گزینه نظامی را به مرکز توجه بازگرداند. ونس گفت اگر ایران به سمت دستیابی به سلاح هسته‌ای حرکت کند و رئیس‌جمهور آمریکا تشخیص دهد که راه دیگری وجود ندارد، اقدام نظامی منتفی نخواهد بود. این نوع ادبیات، هرچند مشروط و محتاطانه بیان می‌شود، اما عملاً پیام تهدید را به تهران مخابره می‌کند.

بیشتر بخوانید:   مذاکرات عمان؛ جنگی برای اسرائیل یا صلحی برای آمریکا؟ 

این در حالی است که ایران بارها اعلام کرده به‌دنبال ساخت سلاح هسته‌ای نیست؛ موضعی که گزارش‌های نهادهای اطلاعاتی آمریکا نیز در سال‌های اخیر آن را تأیید کرده‌اند. با وجود این، تأکید مداوم بر «گزینه نظامی» می‌تواند فضای شکننده دیپلماسی را تضعیف کند.

 دیپلماسی نیمه‌جان پس از تنش‌ها

در ماه‌های گذشته، مذاکرات غیرمستقیم میان ایران و آمریکا با هدف مهار تنش‌ها و بازگشت به مسیر گفت‌وگو دنبال می‌شد، اما تحولات میدانی، از جمله حملات نظامی اسرائیل و نقش‌آفرینی آمریکا، این روند را متوقف کرد. با این حال، نشانه‌هایی از آمادگی تهران برای ازسرگیری مذاکرات دیده شده و گفت‌وگوهایی نیز با میانجی‌گری عمان انجام شده است.

در چنین شرایطی، پیام‌های متناقض مقامات آمریکایی می‌تواند هم متحدان و هم طرف مقابل را دچار سردرگمی کند؛ به‌ویژه زمانی که واشنگتن هم‌زمان از پرهیز از جنگ سخن می‌گوید و شمشیر تهدید را نیز بالای سر مذاکرات نگه می‌دارد.

سیاست داخلی و نگاه به ۲۰۲۸

مواضع دوگانه ونس تنها به سیاست خارجی محدود نمی‌شود. او در عین حال که خود را وارث گفتمان «اول آمریکا»ی ترامپ نشان می‌دهد، ناچار است برای آینده سیاسی خود و رقابت‌های احتمالی ۲۰۲۸ نیز موقعیت‌سازی کند. درون حزب جمهوری‌خواه، شکاف میان جناح‌های متمایل به انزواگرایی و جریان‌های سنتاً جنگ‌طلب همچنان عمیق است.

سخنان ونس نمادی از سردرگمی راهبردی آمریکا در قبال ایران است: تردید میان دیپلماسی و تقابل. پرسش اصلی این است که آیا واشنگتن می‌تواند رویکردی منسجم و واقع‌گرایانه را دنبال کند، یا پیام‌های متناقض همچنان مسیر تعامل را ناهموار خواهد کرد.