از سکته گوش چه میدانیم؟
گوش، یکی از دستگاههای حساس و مهم بدن است که ارتباط انسان با جهان پیرامونی را برقرار میکند و زندگی انسانها را از خاموشی نجات میدهد.
حفظ بهداشت گوش در برابر آسیبها و عفونتها بسیار مهم است؛ چرا که آسیب به شنوایی میتواند جنبههای متعددی از زندگی انسانها را تحت تاثیر قرار دهد. به منظور پیشگیری از شنوایی، توجه به مولفههای متعدد مانند ارتقا سواد سلامت و غربالگری در بازه زمانی مشخص بسیار حائز اهمیت است؛ چرا که عوامل خطر میتوانند شنوایی انسانها را هر لحظه تحت تاثیر قرار دهند.
سمعک و کاشت حلزون شنوایی، وسایل کمکشنوایی برای افرادی هستند که به مشکلات حسی_عصبی مبتلا هستند. اگرچه این وسایل میتوانند شرایط زندگی را برای مبتلایان به کمشنوایی به حالت طبیعی زندگی بازگردانند اما نقش غربالگری بازهم انکارناپذیر است و در این میان دسترسی در زمان مناسب به این تجهیزات کمکشنوایی نیز مطرح میشود.
به گفته رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت، غربالگری اطفال میبایست پیش از یک ماهگی انجام شود و کمشنوایی پیش از ۳ ماهگی تشخیص داده شود تا مداخلات پیش از ۶ ماهگی صورت گیرد. مداخله مورد نیاز، اغلب سمعک است؛ بنابراین دسترسی مناسب به سمعک و تجویز این وسیله بسیار اهمیت دارد.
افزایش بار بیماری کمشنوایی در سطح جهان
دکتر سعید محمودیان_رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت- درباره کمشنوایی و پیامدهای ابتلا به این بیماری اظهار کرد: بار بیماری کمشنوایی در سطح جهان افزایش یافته، به نحوی که جایگاه سوم ایجاد معلولیت و ناتوانی در انسانها را به ویژه در دوران کودکی و سالمندی از آن خود کرده است. کمشنوایی، نوعی ناتوانی و اختلال است که کمتر در کانون توجه انسانها قرار میگیرد و هنگامی که سبب ناتوانی افراد میشود، مورد توجه قرار میگیرد.
اختلالات زبانی از عوارض کمشنوایی
این متخصص شنوایی با بیان اینکه ناتوانی ناشی از کمشنوایی سبب مشکلات فراوانی میشود، توضیح داد: کودکانی که به کمشنوایی مبتلا هستند با اختلالات زبانی مواجه میشوند؛ در واقع، تکامل زبانی، شناختی و تمام فرایندهای گفتار و زبان در این کودکان از بین میرود. همچنین ارتباط برقرارکردن، تحصیلات آکادمیک و موقعیتهای شغلی این کودکان تحت تاثیر قرار میگیرد.
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت درباره کمشنوایی در دوران سالمندی نیز اظهار کرد: بررسیها نشان میدهد شیب کمشنوایی در سالمندان نیز افزایش یافته است.
روز شنوایی و اهداف این روز
او درباره «روز جهانی شنوایی» اظهار کرد: سازمان جهانی بهداشت بر مبنای وضعیت بروز کمشنوایی و پیامدهای این اختلال نسبت به انتخاب «روز جهانی شنوایی» با هدف «ارتقاء سطح سواد سلامت مردم و مراقبتهای مرتبط با کمشنوایی» و «کاهش بار کمشنوایی» حدود ۱۰ سال پیش اقدام کرد و سوم مارس (۱۲ اسفند) را روز جهانی شنوایی نامگذاری کرد. شعار سال جاری (میلادی) سازمان جهانی بهداشت بر مراقبت شنوایی تمام کودکان متمرکز است؛ در حالی که شعار سال گذشته، بر غربالگری نوزادان و کودکان در سنین مدرسه متمرکز بود.
محمودیان درباره شعار سال جاری سازمان جهانی بهداشت در حوزه شنوایی گفت: سازمان جهانی بهداشت، شعار «از بطن جامعه تا کلاسهای درس؛ مراقبت شنوایی برای همه کودکان» انتخاب کرده، و هدف این است که تمام بطن جامعه نسبت به سلامت گوش و کمشنوایی اطلاعات به دست آورند و سواد سلامت کودکان نیز در بستر کلاسهای درس افزایش یابد تا نسبت به ضرورت سلامت گوش آگاه باشند؛ چرا که عواملخطر متعددی وجود دارد که سلامت گوش کودکان را تهدید میکند.
وضعیت کمشنوایی در هر هزار تولد
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت درباره وضعیت بروز کمشنوایی در کشور تصریح کرد: براساس برآوردها، ۳.۹ نوزاد در هر هزار تولد با کمشنوایی شدید و عمیق به دنیا میآیند که این آمار در سنین مدرسه به ۳ تا ۵ درصد میرسد. همچنین وضعیت کمشنوایی تا ۱۸ سالگی به ۱۵ درصد میرسد. آمار و ارقام نشان میدهد کمشنوایی در بخش مراقبتهای ویژه کودکان در نوزادان حدود ۱۰ برابر افزایش مییابد و حدود ۲ تا ۱۴ درصد نوزادان مبتلا میشوند.
عوامل خطر و علل ابتلا به کمشنوایی
هندزفری از عوامل خطر کمشنوایی
این متخصص شنوایی درباره علل ابتلای کودکان به کمشنوایی توضیح داد: عفونت و بیماریهای مزمن گوش، تجمع جرم گوش، اجسام خارجی به ویژه وسایل صوتی ناایمن مانند هندزفری علل ابتلا به کمشنوایی محسوب میشوند. اغلب وسایل صوتی غیراستاندارد هستند و با درجات صدای بسیار زیاد استفاده میشوند و حجم صدای زیادی دارند؛ استفاده از این تجهیزات در دوران آموزش مجازی افزایش مییابد و کودکان را در معرض خطر کمشنوایی قرار میدهد که جبران ناپذیر است.
امکان پیشگیری از ۶۰ درصد کمشنوایی
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت با بیان اینکه ۶۰ درصد کمشنواییها قابل پیشگیری هستند، تصریح کرد: توجه به بهداشت گوش و الگوهای پیشگیری از کمشنوایی میتواند از بروز کمشنوایی جلوگیری کند. بنابراین، اگر اطلاعات کافی در اختیار کودکان و بزرگسالان قرار گیرد، میتوان از کمشنوایی جلوگیری کرد. سازمان جهانی بهداشت در گزارشی طی سال ۲۰۲۱ نوشت حدود ۹۰ میلیون کودک ۵ تا ۱۹ ساله تحت تاثیر کمشنوایی قرار دارند؛ گزارشی که آمار و ارقام بسیار بالایی را نشان میدهد.
کمشنوایی به طور معمول «پنهان» است
محمودیان ادامه داد: کمشنوایی به طور معمول «پنهان» است؛ چرا که کودکان کمشنوایی خود را بیان نمیکنند و به همین دلیل با مشکلات بسیاری در حوزه آموزش، پیشرفت تحصیلی، شغلی، معاش، ازدواج و ادامه مسیر زندگی مواجه میشوند. شعار سازمان جهانی بهداشت، بیشتر بر کودکان و کلاسهای درس متمرکز است تا هیچ کودکی به دلیل کمشنوایی از پیشرفت بازنماند. توجه به کمشنوایی کودکان بسیار حائز اهمیت به حساب میآید.
ابتلای ۲ میلیارد نفر به کمشنوایی تا ۲۰۵۰
او درباره وضعیت ابتلا به کمشنوایی طی سالهای آینده گفت: براساس گزارش مجله «لنست» "The Lancet"، برآورد شده که حدود ۲ میلیارد نفر تا سال ۲۰۵۰ به کمشنوایی مبتلا میشوند. در حال حاضر، حدود ۳۰ میلیون نفر به مبتلایان کمشنوایی در هر سال اضافه میشود. همچنین براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، بیش از یک و نیم میلیارد نفر به کمشنوایی مبتلا هستند که یک نفر از هر ۳ تا ۵ نفر به کمشنوایی مبتلا است.
نقش موثر صوت در ابتلا به کمشنوایی
از سکته گوش چه میدانیم؟
این متخصص شنوایی درباره علل ابتلا به کمشنوایی توضیح داد: عوامل مختلفی سبب ابتلا به کمشنوایی میشود اما نقش «اصوات» نسبت به عوامل دیگر پررنگتر است. برخی داروها، بیماریها، اضطراب در ابتلا به کمشنوایی نقش دارد. بررسیها نشان میدهد که با کمشنوایی ناگهانی که به آن «سکته گوش» میگویند، مواجه هستیم؛ علت افزایش ناشنوایی ناگهانی میتواند علل مختلف داشته باشد و میبایست مورد بررسی قرار گیرد.
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت درباره توصیهنامههای سازمان جهانی بهداشت گفت: وزارتهای بهداشت کشورها میبایست برنامههای سلامت گوش در نظام مراقبتهای اولیه خود ادغام کنند و کنترلها میبایست از این مسیر انجام شود.
ضرورت افزایش سواد سلامت برای پیشگیری از کمشنوایی
محمودیان با بیان اینکه نقش سواد سلامت در پیشگیری از کمشنوایی غیرقابل کتمان است، افزود: سواد سلامت، مولفهای بسیار مهم در پیشگیری از کمشنوایی است؛ تمام گروههای سنی میبایست نسبت به سلامت گوش و چگونگی صیانت از آن آگاه باشند و تمام گروههای جامعه میبایست بدانند که در صورت بروز مشکل به چه کسانی مراجعه کنند. غربالگری، تشخیصها و ریسکفاکتورهای سلامت گوش در قالب سواد سلامت قرار میگیرند. به طور مثال، همانطور که ضرورت دارد مردم درباره دیابت و فشارخون اطلاع داشته باشند، میبایست درباره کمشنوایی نیز اطلاعات داشته باشند؛ چرا که یک موضوع بهداشتی مهم در جهان به حساب میآید. بار ناشی از کمشنوایی زیاد است و ابعاد فراوانی دارد. شنوایی، یک نعمت بزرگ است که با گفتار و زبان ارتباط دارد.
اهمیت غربالگری شنوایی پیش از یک ماهگی
رئیس اداره سلامت گوش و شنوایی وزارت بهداشت درباره بار اقتصادی ناشی از کمشنوایی گفت: براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، بار سالانه ناشی از کمشنوایی بر نظام سلامت کشورها بیش از یک تریلیون دلار است.
او درباره ضرورت غربالگری شنوایی تصریح کرد: غربالگری در حوزه کمشنوایی بسیار اهمیت دارد و میبایست در زمان مناسب انجام شود. غربالگری به یک گروه سنی خاص محدود نمیشود از بدو تولد تا سالمندی در مقاطع مختلف مورد نیاز است. نوزاد میبایست از بدو تولد تا کمتر از یک ماهگی غربالگری شوند و خوشبختانه این غربالگری در کشور انجام میشود. غربالگریهای شنوایی میبایست در ۳ تا ۴ سالگی؛ ۶ تا ۷ سالگی، ۱۰ سالگی، ۱۳ سالگی، ۱۶ سالگی یعنی سنین مدرسه انجام شود.
محمودیان ادامه داد: غربالگری میبایست در سنین میانسالی و سالمندی نیز انجام شود، چرا که تهدید شنوایی در هر سنینی وجود دارد، به ویژه برای جوانانی که در مراکز صنعتی مشغول به کار میشوند. ارتقاء سواد سلامت میتواند به سلامت گوش و در پیشگیری از مواردی مانند وزوز گوش، سرگیجه و کمشنوایی اهمیت دارد.
