مقایسه جریمه‌های رانندگی در ایران و سایر کشورها/ جریمه ۱۰۰ میلیونی عبور از چراغ قرمز در آمریکا / صحبت با تلفن همراه هنگام رانندگی در استرالیا ۱۳۳ میلیون آب می‌خورد!

به گزارش خبرفوری، پلاک خودرو تنها یک شناسه برای شناسایی وسیله نقلیه نیست، بلکه یکی از عوامل اصلی کنترل تخلفات و حفظ نظم ترافیکی به شمار می‌رود. با این حال، میزان جریمه‌های مربوط به تخلفات پلاک و شدت برخورد با متخلفان در کشورهای مختلف، متفاوت است.

در ایران، برای تخلفاتی مانند پوشاندن یا تغییر پلاک، جریمه‌های نقدی و در برخی موارد مجازات قضایی در نظر گرفته شده است. اما سؤال اینجاست که این مجازات‌ها تا چه اندازه می‌توانند از تکرار تخلف جلوگیری کنند؟ 

جریمه‌های تخلفات پلاک در ایران از 90 هزار تا 700 هزار تومان

بر اساس اعلام پلیس، نصب پلاک متفرقه یا تغییر استاندارد آن 350 هزار تومان جریمه دارد و نداشتن پلاک در جلو یا عقب خودرو و ناخوانا بودن آن نیز 400 هزار تومان جریمه دارد. تغییر محل نصب پلاک و نصب نکردن پلاک بزرگ‌تر در عقب وسایل نقلیه سنگین نیز هرکدام 90 هزار تومان جریمه دارد. همچنین اگر پلاک مخدوش شده باشد یا تغییراتی در آن انجام شده باشد، 700 هزار تومان جریمه دارد.

اگر بخواهیم تعرفه جرایم رانندگی 1405 را که توسط پلیس راهور اعلام شده، ملاک قرار دهیم، رتبه اول نرخ جرایم رانندگی متعلق به جریمه رانندگی در حالت مستی و تحت‌تأثیر مواد مخدر با رقم یک میلیون و پانصد هزار تومان است. همچنین این تخلف در صورتی که با خودروی شخصی انجام شود، 10 نمره منفی و با خودروهای حمل و نقل عمومی 20 نمره منفی دارد.

چند جریمه گران قیمت در سال 1405

• جریمه بوق زدن غیرمتعارف و به حرکت درآوردن وسیله نقلیه باربری بدون حفاظ ایمنی: یک میلیون تومان
• نرخ جریمه سبقت ممنوع و مخدوش کردن پلاک: 700 هزار تومان
• جریمه آلودگی صوتی، عدم رعایت مقررات حمل و نقل مواد خطرناک و عدم رعایت مقررات حمل بارهای ترافیکی و آلودگی صوتی بار سوم: 600 هزار تومان
• حداکثر مبلغ جریمه سرعت غیر مجاز، نرخ جریمه حرکات نمایشی، حرکت مارپیچ، حرکت با دنده‌عقب در بزرگراه‌ها، مغایرت صورت وضعیت بار و مسافر و در آغوش گرفتن حیوانات: 500 هزار تومان
• مبلغ جریمه سبقت غیر مجاز در راههای دو طرفه تک باندی یا سبقت با استفاده از شانه راه: 500 هزار تومان
• جریمه رانندگی با وسایل حمل و نقل عمومی بیش از زمان مجاز، استفاده از موبایل حین رانندگی، عدم رعایت مقررات حمل بار و همچنین جریمه عبور از چراغ قرمز، آلودگی صوتی بار دوم و نداشتن یا ناخوانا بودن پلاک: 400 هزار تومان

و در نهایت، یکی از پرتکرارترین جریمه‌ها که نبستن کمربند است، در آزادراه 150 هزار تومان و در معابر شهری 50 هزار تومان است. همچنین، نرخ جریمه پارک دوبل و مبلغ جریمه پارک ممنوع به ترتیب معادل 150 و 50 هزار تومان است که یکی از انواع جرایم رانندگی پرتکرار در کلان‌شهرها محسوب می‌شود.

مقایسه نرخ جرایم در کشورهای مختلف

اما برای اینکه مشخص شود جریمه‌های رانندگی در ایران تا چه اندازه می‌توانند بازدارنده باشند، مقایسه این ارقام با کشورهای دیگر می‌تواند تصویر واضح‌تری از جایگاه جریمه‌های ایران ارائه دهد. به خصوص که دربرخی از کشورها، علاوه بر جریمه نقدی، مجازات‌هایی مانند امتیاز منفی، تعلیق یا ضبط گواهینامه و حتی توقیف خودرو نیز وجود دارد.

در ادامه، نمونه‌هایی از جریمه‌های  کشورهای مختلف، جهت مقایسه با ایران، ارائه می‌شود.

میزان بازدارندگی جریمه‌های رانندگی در کشورهای مختلف

مقایسه تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد بازدارندگی جریمه‌ها فقط به مبلغ جریمه وابسته نیست و عواملی مانند احتمال شناسایی، امتیاز منفی و احتمال تعلیق یا از دست دادن گواهینامه نیز اهمیت زیادی دارند.

آمریکا:  جریمه نقدی در کنار امتیاز منفی و احتمال تعلیق گواهینامه اجرا می‌شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهد افزایش جریمه زمانی بازدارندگی بیشتری دارد که احتمال شناسایی و اجرای قانون نیز بالا باشد.

آلمان:  ترکیب جریمه، امتیاز منفی و محدودیت‌های مربوط به گواهینامه، نقش مهمی در بازدارندگی دارد.

هند:  پس از افزایش زیاد جریمه‌ها در سال ۲۰۱۹، یک مطالعه نشان داد که این امر باعث  کاهش ۴۰.۴ درصدی مرگ‌ومیر قربانیان تصادفات و ۲۷.۲ درصدی مراجعات ناشی از تصادف شده است. البته این کاهش‌ها را نمی‌توان فقط به جریمه‌ها نسبت داد.

برزیل:  پس از اجرای قانون سختگیرانه‌تر ترافیکی، مطالعه‌ای کاهش ۲۱.۳ درصدی تصادفات و ۲۴.۷ درصدی مرگ‌های فوری ناشی از تصادفات را گزارش کرد. در این نظام، جریمه‌های سنگین با سیستم امتیازی و خطر از دست دادن گواهینامه همراه بود.

کره جنوبی:  تجربه این کشور نشان می‌دهد جریمه نقدی به‌تنهایی بازدارندگی محدودی دارد و ترکیب آن با امتیاز منفی و مجازات‌های مرتبط با گواهینامه اثر بیشتری ایجاد می‌کند.

تجربه این کشورها نشان می‌دهد برای بازدارندگی، صرفاً افزایش مبلغ جریمه کافی نیست. احتمال بالای شناسایی و اجرای مجازات‌هایی مانند امتیاز منفی و تعلیق گواهینامه نقش تعیین‌کننده‌تری دارند.