آیا کافه‌نشینی تهرانی‌ها، «بی‌دغدغگی» است؟ | تفریح یا فرار از زندگی روزمره | پشت پرده یک آمار عجیب

خبرنگار:

اظهارنظر اخیر استانداری تهران درباره اینکه «روزانه بیش از ۴۵۰ هزار نفر ساعت» از وقت جوانان پایتخت در کافه‌ها سپری می‌شود، در نگاه نخست آماری بزرگ و قابل توجه به نظر می‌رسد.

آیا کافه‌نشینی تهرانی‌ها، «بی‌دغدغگی» است؟ | تفریح یا فرار از زندگی روزمره | پشت پرده یک آمار عجیب

به گزارش خبرفوری، بر اساس این اظهارنظر، حدود سه هزار کافه در سطح استان تهران فعال‌اند و این میزان حضور نیز «به‌دقت محاسبه شده است». اما پرسش مهم اولیه دقیقا از همین‌جا آغاز می‌شود: این عدد چگونه محاسبه شده است؟ جدای از نحوه محاسبه هم پرسش‌های دیگری شکل می‌گیرد، مهم‌ترینش این گزاره سوالی که آیا این اعلام حضور بالا در کافه‌های تهران از سوی استانداری قرار است پیامی برای ما داشته باشد؟

عدد ۴۵۰ هزار نفر ساعت از کجا آمده است؟

در متن اظهارنظر استانداری، روش محاسبه، جامعه آماری، دوره زمانی بررسی، تعداد کافه‌های نمونه و میانگین مدت حضور هر مشتری اعلام نشده است. بنابراین نمی‌توان با استناد به همین عبارت، گفت ۴۵۰ هزار نفر ساعت یک آمار حاصل از سرشماری واقعی است یا برآوردی آماری. هر چند قید «بررسی دقیق» از سوی او احتمالا به این معناست که باید صحت آن را بپذیریم.

اما برای مثال، اگر این رقم را میان سه هزار کافه تقسیم کنیم، به‌طور متوسط حدود ۱۵۰ نفر-ساعت در روز برای هر کافه به دست می‌آید. اگر فرض کنیم هر مشتری به‌طور متوسط یک ساعت در کافه بماند، یعنی هر کافه روزانه حدود ۱۵۰ مراجعه‌کننده داشته باشد. اگر میانگین حضور دو ساعت باشد، این تعداد به حدود ۷۵ مشتری در روز می‌رسد و اگر سه ساعت در نظر گرفته شده باشد، حدود ۵۰ مشتری روزانه لازم است.

بیشتر بخوانید: 

 زنان چادری در کافه ها؛ دعوا بر سر پوشش است یا تصاحب فضاهای عمومی؟ 

 زندگی مقروض طبقه کارگر؛ کارگران برای وعده های غذایی به «خرید اعتباری» پناه آورده‌اند 

 گوشت قسطی تفاخری ندارد که روی بیلبورد وعده داده شود 

 مردم مُرغ قسطی بخرند تا پرسپولیس بازیکن ۸۰۰ میلیاردی بگیرد | فوتبالیست هزار میلیاردی در روزگار ریاضت 

همین محاسبه ساده نشان می‌دهد که دانستن «میانگین زمان حضور» برای فهم این آمار حیاتی است. اما در اطلاعات منتشرشده، مشخص نیست این میانگین چگونه به دست آمده است؛ آیا مأموران یا پژوهشگران در کافه‌ها زمان حضور مشتریان را اندازه گرفته‌اند؟ آیا اطلاعات صندوق و تعداد سفارش‌ها بررسی شده؟ یا عدد مذکور بر اساس یک نمونه آماری و سپس تعمیم آن به کل استان محاسبه شده است؟

در نتیجه، عبارت «به دقت محاسبه شده» بدون انتشار روش محاسبه، امکان ارزیابی مستقل عدد را دشوار می‌کند.

کافه‌هایی که فقط قهوه نمی‌فروشند

کافه ایرانی در سال‌های اخیر از یک محل ساده برای نوشیدن چای و قهوه فاصله گرفته و به نوعی به «فضای تجربه» تبدیل شده است. دکور متفاوت، نورپردازی، موسیقی، فضای مناسب عکاسی، وای‌فای، امکان کار با لپ‌تاپ و برگزاری رویدادهای کوچک، از ابزارهایی هستند که کافه‌ها برای ماندگار کردن مشتری به کار می‌گیرند. حتی طراحی منو نیز به یک ابزار بازاریابی تبدیل شده و کافه‌ها تلاش می‌کنند آیتم‌های سودآور را برجسته‌تر کنند.

در منوی بسیاری از کافه‌ها نیز ترکیبی از اسپرسو، لاته و کاپوچینو در کنار نوشیدنی‌های سرد، ماکتیل، دسر، کیک و غذاهای سبک دیده می‌شود. در کنار آن، استفاده از منوی دیجیتال و  کیوآرکد، فعالیت جدی در شبکه‌های اجتماعی، تخفیف، باشگاه مشتریان و پیامک‌های تبلیغاتی نیز به بخشی از رقابت کافه‌ها تبدیل شده است.

به بیان دیگر، کافه موفق دیگر فقط فروشنده یک فنجان قهوه نیست؛ زمان، فضا، حس و امکان معاشرت را نیز می‌فروشد.

نسل جدید و تغییر تعریف اوقات فراغت

افزایش کافه‌نشینی را نمی‌توان صرفا با «نداشتن تفریح» مساوی دانست. بخشی از ماجرا به تغییر سبک زندگی شهری مربوط است. کافه برای بسیاری از جوانان، محل ملاقات دوستان، گفت‌وگو، قرار عاطفی، مطالعه، کار با لپ‌تاپ و حتی تولید محتوای شبکه‌های اجتماعی است. رشد تعداد کافه‌ها در تهران نیز این تغییر را تأیید می‌کند. گزارش‌های صنفی و رسانه‌ای طی سال‌های گذشته از افزایش قابل توجه تعداد کافه‌های پایتخت خبر داده‌اند. نایب‌رئیس اتحادیه کافی‌شاپ‌های تهران نیز در سال ۱۴۰۳ گفته بود حدود ۲۰ هزار کافه در ایران وجود دارد و افزایش ارتباط ایرانیان با فرهنگ قهوه و کمبود فضاهای متفاوت برای دیدار و معاشرت، به رشد تقاضا کمک کرده است. بنابراین، کافه‌نشینی را باید ترکیبی از تغییر سبک زندگی، نیاز به فضای اجتماعی و محدودیت یا گرانی برخی گزینه‌های دیگر تفریحی دانست.

۴۵۰ هزار نفر ساعت چقدر پول می‌سازد؟

برای محاسبه گردش مالی این حجم حضور، یک داده مهم دیگر لازم است: متوسط هزینه هر مشتری. اگر فرض کنیم هر مشتری در هر مراجعه فقط یک سفارش داشته باشد، باید بدانیم میانگین فاکتور چقدر است.

برای نمونه، اگر ۴۵۰ هزار نفر ساعت را معادل ۴۵۰ هزار مراجعه یک‌ساعته فرض کنیم و متوسط خرید هر نفر را ۲۰۰ هزار تومان بگیریم، گردش مالی روزانه حدود ۹۰ میلیارد تومان می‌شود؛ یعنی در مقیاس سالانه حدود ۳۲.۸۵ تریلیون تومان. اما اگر میانگین حضور دو ساعت باشد، تعداد مراجعه نصف می‌شود و برآورد نیز تغییر می‌کند.

پس نمی‌توان رقم دقیقی را فقط از آمار استانداری استخراج کرد. با این حال، نایب‌رئیس اتحادیه کافی‌شاپ‌های تهران در اسفند ۱۴۰۳ گردش مالی کل کافه‌های ایران را بیش از یک میلیارد دلار اعلام کرده بود.

آیا کافه‌نشینی یعنی مردم دغدغه‌ای ندارند؟

شاید مهم‌ترین نکته در این ماجرا همین باشد. دیدن عدد «۴۵۰ هزار نفر ساعت» و تفسیر آن به‌عنوان نشانه رفاه یا بی‌دغدغه بودن مردم، می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

حتی داده‌های بازار نیز تصویر متفاوتی ارائه می‌کنند. گزارش بازار کافه و رستوران در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد درآمد این بازار ۳۳ درصد افزایش یافته، اما تعداد سفارش‌ها حدود ۹ درصد کاهش داشته است؛ یعنی رشد درآمد الزاما به معنای افزایش مصرف واقعی نیست و تورم نقش مهمی در آن داشته است.

از این منظر، ممکن است یک جوان چند ساعت در کافه بنشیند، اما این الزاما به معنای برخورداری از زندگی بدون دغدغه نیست. کافه می‌تواند ارزان‌تر یا در دسترس‌تر از بسیاری از گزینه‌های تفریحی باشد و هم‌زمان فضایی برای فرار موقت از فشارهای روزمره فراهم کند.

آمار یا پیام؟

درباره اینکه آیا برجسته کردن این عدد از سوی استانداری حامل پیام سیاسی یا اجتماعی خاصی است، نمی‌توان بدون شواهد بیشتر قضاوت قطعی کرد. اما نحوه ارائه آمار اهمیت دارد. وقتی فقط گفته می‌شود «۴۵۰ هزار نفر ساعت» و جزئیات روش محاسبه منتشر نمی‌شود، مخاطب ممکن است برداشت‌های متفاوتی داشته باشد.

یک برداشت می‌تواند این باشد که تهران جامعه‌ای جوان، اجتماعی و برخوردار از اقتصاد خدماتی فعال دارد. برداشت دیگر این است که بخشی از جامعه، به‌ویژه جوانان، کافه را به یکی از معدود فضاهای در دسترس برای معاشرت و گذران اوقات فراغت تبدیل کرده‌اند.

در نهایت، ۴۵۰ هزار نفر ساعت بیشتر از آنکه نشانه بی‌دغدغه بودن مردم باشد، می‌تواند نشانه تغییر شکل زندگی شهری باشد؛ تغییری که برای فهم دقیق آن، استانداری باید به جای اعلام یک عدد بزرگ، روش محاسبه، حجم نمونه و داده‌های خام آن را نیز منتشر کند.

شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 41
  • ایرانی گرفتار

    چندین میلیارد دلار و چند تن طلا که امارات چند روز پیش فرستاد ایران امارش دارید چقدر است و بی تحویل دادن ، چرا خبری ازش ندارید

    نظرات شما -
    • قاسم بالا

      الان مشکل مملکت
      بی برقی . بی بنزینی . تنگه . محاصره اقتصادی . گرونیهای هر هفته گی و ... است
      مقامات باز افتادن دنبال جوونا ببینن
      چی میخورن چی حرف میزنن و .....
      ول کن . مشکل الانه مگر کافه نشینی جووناس است ؟

    • ناشناس

      نه همه اما بهش بزرگی از این کافه‌نشینی‌ها بهانه است برای انجام کثیف‌ترین و شنیع‌ترین و بیشرمانه‌ترین اعمال حیوانی. فقط خدا میدونه که این کافه‌نشینی‌ها مقدمه‌ای شده برای دریده شدن چه بسیار پرده‌های عصمت

    • ناشناس

      هر پرده عصمتی دریده بشه به شما چه. زندگی خودشونه. این همه کاباره و کلاب و دیسکو هست تو کشورای دیگه واسه یه کافه به دریوزگی افتادید.

    • ناشناس

      من زنی مومن بودم اما از وقتی که پام به کافه‌ها وا شد پرده عصمتم دریده شد و مرا بی عصمت کردند😭

  • ناشناس

    باسلام.به نظرم،آمار میتواند درست باشد، فقط و فقط همه چیز در این کافه ها و این ها گران است،ما که خودمون یک بار رفتیم و یک قهوه خوردیم کلی ما رو پیاده کردند و البته آهنگ رو هم بلند کرده بودند و خواننده میگفت که"آقا خودمون جمع خوبمون تلو تلو رو عشقه بیا مزه رو لبای ترو همین بوسه رو عشقه".باتشکر

  • ناشناس

    انقدر بخیل هستید، چشم ندارید ببینید، ناراحت نباشید اینقدر گرون می شه که پرنده هم پر نمی زنه.

  • ناشناس

    یک مشت مفت خور تو این کافه ها ول میگردن
    کافه شد زندگی!

    نظرات شما -
    • ناشناس

      باید با مشت آهنین باهاشون برخورد بشه

    • ناشناس

      از نظر اونام زندگی شما نکبتی و حوصله سر بره. بیان جمعت کنن ؟

  • ناشناس

    یک عده فضول می تونن اینجوری درآمد کافه ها رو دربیارن. اما درآمدهای هنگفت موسسات فرهنگی بی خاصیت رو پنهان می کنند.

  • ناشناس

    بله بی دغدغگی است؛وگرنه چرا توی نورآباد ممسنی یا توی دارغوزآباد سفلی اینطور نیست.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      توی روستاهای آمریکام دیسکو و کافه نیست

  • ناشناس

    همچین میگی کافه‌نشینی تهرانی‌ها انگار بقیه شهرها میرن قهوه خونه!
    شما برو ببین تو اهواز و تبریز و اصفهان و مشهد شبا تو کافه ها چه خبره.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      برو ببین شبها توی کافه‌ها چه خبره. شبها این کافه‌ها محل انجام شنیعترین اعمال حیوانی است

    • ناشناس

      خوردن و خوابیدن و نفس کشیدن و غیره هم اعمال حیوانی هستن. چیکار کنیم ؟ انسانم‌نوعی حیوانه و غریزه داره

  • ناشناس

    اونوقت همین مردم کافه برو میگن پول نداریم و بنزین گرون نشه و فلان ...
    پول کافی شاپ هر روز تان از کجا میارید؟

    نظرات شما -
    • ناشناس

      ددی‌‌هاشون خون مردم مظلوم و محروم و فقیر را می‌مکند و توله‌هاشون آن را در کافه‌ها خرج عیاشی و الواطی و ولنگاری خودشان می‌کنند. تا کی باید شاهد ادامه این فجایع باشیم؟

    • ناشناس

      عقده ای بدبخت

  • ناشناس

    اکثر دختر ها به دوستی عادت کردن و بی حیا شدن و میلی به ازدواج ندارن. موقعی میفهمن که چه اشتباهی کردن که خیلی دیر شده و دوران یائسگی رو طی میکنن. پسر ها هم همه به دید دستمال بهشون نگاه میکنند و وقتی کارشون تموم شد میرن سراغ بعدی. خود دختر ها باید برای خودشون ارزش قائل بشن. خیر سرمون اشرف مخلوقاتیم . یک فرقی بکنید با حیوان یا زنانی که سر خیابون وای میایستن. یک لحظه فکر تاریکی قبر و آخرت رو بکنید. برای چند روز دنیا ، ابدیت تون رو نفروشین.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      سطح فرهنگی پایینی داری. زنها کالا نیستن که بهشون میگی دستمال. فضولی نکن سرت به زندگی خودت باشه. تو زود ازدواج کن و بیست تا بچه بیار. به تو مربوط نیست زندگی بقیه.

    • ناشناس

      ناشناس قرمز
      شما بد متوجه شدین ...

  • علی

    تندروهای نظام هر روز دنبال بهانه هستند تا به مردم یا فروشگاه ها حمله کنند
    بس کنید دیگه

    این یک زندگی روزمره عادی در جهان حساب میشه
    چرا جوری گزارش میکنید انگار خلاف قانون انجام شده.
    خواهشاً بس کنید

    بعد تندروها میگن مردم چرا پای صندوق به نماینده های ما رای نمیدهند
    مشخصه چون افکار قدیمی و پوسیده دارید

    نظرات شما -
    • ناشناس

      کلا موجودات فضول و دنبال تنشی هستن. توی سیاست خارجی که مشخصه با همه دشمنن و رجز و تهدید میخونن. داخلم همینه دیگه تازه با زور بیشتر فقط میخوان عقاید خودشونو به همه تحمیل کنن. بیکاران بی عاری که کاری جز گیر دادن به بقیه ندارن

  • ناشناس

    بنظرم بازم بگردین ، هر جا مردم یه ذره خوشحالن و حالشون خوبه، گند بزنین توش یا بقولی برینین توش ، پلمپش کنین ، زندانی کنین ...

  • مهدی رضایی

    تنها دلخوشی مردم ایران. که چشم دیدن اون هم ندارید

  • حمید کلباسی

    ای خدا ، مردیم از خوشی

  • ناشناس

    مردم ما مردم اه و ناله هستند ولی دو روز که تعطیل میشه چه هجومی به جاده های شمالی میارن

    نظرات شما -
    • حبیب

      تو دوست نداری برو لباس سیاه بپوش و ناله وزاری کن.راست میگن که فقط مگسه که عاشق بوی گنده

  • سلیمان حسینی

    خدا لعنتتون کنید تورم و گرونی کم نبود که هر روز تو گرمای 50 درجه بوشهر برق ساعت 1 تا 3 رو سر ما قطع نمی کردید اگه یه ذره وجدان داشتید این کاره نمیکردید

    نظرات شما -
    • ناشناس

      عرضه کشورداری ندارن بی لیاقتا

  • ناشناس

    پدر و مادر ها بايد صبح تا شب زحمت بكشن بعد فرزندان بي خيال مادام در كافه … حرف هم بزني جواب مي دن خوب چكار كنيم بي خود درس خونديم اشتغال نيست سرمايه نداريم و …. دلخوشي ما هم اين ه فقط …
    بعدش هم مي گن ما نسل سوخته ايم همش كرونا و جنگ و …
    پس ما ديگه نسل جزغاله هستيم هيچي نديديم جز كار و كار و كار

  • ناشناس

    شغل دیگه‌ای نگذاشتین

  • ناشناس

    قلیون ۲۰۰ هزار تومانی را هر کسی نتواند کشید

  • ناشناس

    علاف و بی کار
    حیف پول تو این اوضاع سخت و بی رحم

  • ناشناس

    به کافه نشستن مردمم کار دارید و ایراد میگیرید ؟ به کسی چه مربوط. اصن دوست دارن بی دغدغه و بی خیال زندگی کنن. توی این جهنمی که درست کردن همینم یه هنره.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      تو جهنم هیچکی کافی شاپ نمیره ...😂😂🤣🤣

  • م

    انشالله که خیر باش خلاصه یعده خوب نون درمیارند خداراشکر فقط غر غر نکنید

  • ناشناس

    تلویزیونتون برنامه داره که بشینن نگاه کنن آیا؟ چکار کنن دیگه همه کافه‌هام که محیطشون بد نیست.بدی از شماست که جنگ راه انداختین و نمیتونین ببینین مردم یه لقمه نون میخورن

    نظرات شما -
    • ناشناس

      جنگ رو طرفداران سس خرسی با التماس به ترامپ و بی بی راه انداختند

  • ناشناس

    معمولا اونایی که نمیتونن سوار فلان ماشین بشن یا فلان خونه رو داشته باشن ، معمولا با دلخوشی های کوچک خودشون رو آرام میکنن .و این دلخوشی ها مرهمی است بر دل بیمار انها.