آنالیز نفر به نفر یوزها
عملکرد بازیکنان تیم ملی را در روزی که بازیشان خوب و نتیجه گرفتنشان بد بود، بررسی کردیم.
اولین بازی تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ مقابل نیوزیلند، از آن مسابقههایی بود که همهچیزش کمی عجیب به نظر میرسید؛ از ساعت غیرمعمول ۴:۳۰ صبح گرفته که برای ما متفاوت بود؛ تا حاشیههایی که پیش از مسابقه شکل گرفت. تیمی که در مسیر صعود به جام جهانی تقریبا بدون دردسر و به عنوان یکی از اولین تیمها بلیت حضور در این تورنمنت را گرفت، برای شروع حضور در جامی که با شایستگی به آن رسیده بود، ناگهان با چالشهایی بیرون از زمین مواجه شد؛ از سیاسیکاریهای میزبان تا رفتارهایی که با پروتکلهای حرفهای فیفا همخوانی نداشت و بدون شک روی عملکرد تیم بیتاثیر نبود. با این حال وقتی سوت آغاز مسابقه به صدا درآمد، تیم ملی نشان داد که دستکم در زمین مسابقه قصد دارد داستان متفاوتی نسبت به جامهای قبلی بنویسد. دیدار ایران و نیوزیلند از نظر کیفیت بازی، ریتم و هیجان، یکی از بازیهای قابل قبول تیم ملی در ادوار جام جهانی بود. مسابقهای پرگل که چهار بار تور دروازهها را لرزاند و برای بینندگان بینالمللی احتمالا دیدنی و جذاب بود. اما برای هواداران ایرانی، نتیجه چیز دیگری میگفت. ایران دو بار در جریان بازی عقب افتاد و هر دو بار توانست به بازی برگردد؛ نشانهای از روحیه جنگندگی تیمی که این بار در فاز هجومی جسورتر از دورههای قبل بازی میکرد و در حمله زهردار نشان میداد. با این حال نقطه مقابل این جسارت، شکنندگی خط دفاعی بود؛ جایی که تیم ملی روی دو موقعیت نهچندان پیچیده و قابل پیشگیری گل خورد. حتی در دقایقی از نیمه دوم، تیم ملی نشانههایی از تلاش برای زدن گل سوم هم داشت، اما آنچه در پایان باقی ماند حسرتی بود که شاید اگر به جای گلهای بیشتر، کمتر گل میخوردیم نتیجه متفاوتی رقم میخورد. در سوی دیگر، بازیکن نیوزیلندی که هر دو گل تیمش را به ثمر رساند، بعد از مسابقه همهچیز را شبیه یک «رویا» توصیف کرد؛ جملهای که نشان میداد آنها کاملا از نتیجه راضیاند. برای ایران اما ماجرا هنوز تمام نشده است. صعود از مرحله گروهی هنوز دور از دسترس نیست و امید همچنان زنده است. در ادامه، عملکرد بازیکنان تیم ملی در این مسابقه را بهصورت نفر به نفر بررسی کردهایم. برای ارزیابی عملکرد هر بازیکن از سیستم امتیازدهی مرسوم ۱۰ نمرهای استفاده شده است؛ امتیازهایی که با ترکیب تحلیل فنی مسابقه و جمعبندی دادهها و ارزیابیهای چند منبع تحلیلی فوتبال به دست آمدهاند.
علیرضا بیرانوند| امتیاز: ۶ از ۱۰
علیرضا بیرانوند در سومین جام جهانی خود برای تیم ملی به میدان رفت؛ دروازهبانی که نامش در جام ۲۰۱۸ با مهار پنالتی کریستیانو رونالدو در ذهن هواداران ماند و در جام ۲۰۲۲ هم با مصدومیت در بازی اول.
این بار بیرانوند با مدل موی متفاوت و سامورایی وارد میدان شد. او روی گل اول نیوزیلند مقصر نبود و در طول مسابقه چند ضربه معمولی حریف را مهار کرد، اما واقعیت این است که بازی برای او لحظه درخشانی نداشت.
بیرانوند سیو سخت و تعیینکنندهای ثبت نکرد و در گل دوم هم میتوانست با بازیخوانی بهتر واکنش مؤثرتری نشان دهد. علاوه بر این، از توانایی بازی با پا که سالها به عنوان یکی از ویژگیهایش مطرح میشد، در این مسابقه استفاده خاصی نشد و در شروع بازیسازی از عقب زمین هم نقش پررنگی نداشت.
شجاع خلیلزاده| امتیاز: ۶ از ۱۰
شجاع خلیلزاده ۳۷ ساله اولین تجربه بازی در جام جهانی را پشت سر گذاشت، اما این شروع چندان مطابق انتظار پیش نرفت. روی گل اول نیوزیلند، او در حالی که در نزدیکی بازیکنی قرار داشت که پاس گل را داد، بهجای مهار یا بستن زاویه، عقب نشست و عملا اجازه شکلگیری موقعیت را داد. در گل دوم هم واکنش دفاعی مؤثری از او دیده نشد. از طرف دیگر، روی کرنرهای متعددی که تیم ملی به دست آورد هم نتوانست خطری جدی روی دروازه حریف ایجاد کند. در مجموع نمایش او در اولین بازی جام جهانی چندان قانعکننده نبود.
علی نعمتی| امتیاز: ۵ از ۱۰
علی نعمتی در این مسابقه یکی از پرنوسانترین نمایشهای خط دفاعی را ارائه داد. او در دوران حضورش در پرسپولیس به عنوان دفاع چپ چندان نتوانست نظر هواداران را جلب کند و در فولاد هم در پست دفاع میانی اشتباهاتی داشت، با این حال امیر قلعهنویی همچنان به این بازیکن نیشابوری اعتماد کرده است. نعمتی در این مسابقه یک بار دروازه نیوزیلند را باز کرد، اما گل او به دلیل آفساید مردود شد؛ صحنهای که حتی نحوه استارت او از پشت خط دفاعی حریف هم کمی عجیب بهنظر میرسید. او روی هر دو گل دریافتی تیم ملی هم عملکرد قابل دفاعی نداشت. عجیبترین لحظه بازیاش زمانی بود که میتوانست توپ را ساده به بیرانوند برگرداند، اما با توپ به سمت دروازه خودی حرکت کرد.
سامان قدوس| امتیاز: ۷ از ۱۰
سامان قدوس اگرچه دو موقعیت خوب گلزنی را از دست داد، اما روی هر دو گل ایران تأثیر مستقیم داشت. او در فاز هجومی با پاسها و حرکاتش جریان حملات تیم ملی را شکل داد و در لحظههای کلیدی توانست ارتباط بین خط میانی و خط حمله را برقرار کند. با این حال در میانه میدان، بهخصوص در نبردهای فیزیکی، چندان موفق نبود و در برخی صحنهها تحت فشار بازیکنان حریف توپ را از دست داد.
میلاد محمدی| امتیاز: ۶ از ۱۰
میلاد محمدی در سومین تجربه حضورش در جام جهانی بار دیگر نتوانست نمایش قابل توجهی ارائه دهد. او نزدیک به هشت سال است که یکی از گزینههای ثابت سمت چپ تیم ملی به حساب میآید، اما با وجود این سابقه طولانی، لحظهای ماندگار یا خاطرهای ویژه از او در ذهن هواداران شکل نگرفته است. در این مسابقه هم عملکردش ترکیبی از تلاش و ناکامی بود. در فاز دفاعی چند بار جا ماند و در حمله هم چند بار در نیمه دوم نفوذ کرد اما سانترهای پایانیاش دقت و کیفیت لازم را نداشتند. در مجموع، نمایش محمدی بیشتر از آنکه نشانی از تجربه بالای او داشته باشد، یادآور یک عملکرد معمولی و حتی تاحدی ناامیدکننده بود.
رامین رضائیان| امتیاز: ۸ از ۱۰
رامین رضائیان این روزها یکی از عجیبترین مسیرهای فوتبالی را طی میکند. رابطهاش با ساپینتو در استقلال به بنبست رسید، اما کوتاه نیامد و با همان روحیه جاهطلب و مبارزهجوی همیشگی راهی فولاد شد؛ تصمیمی که برایش تبدیل به سکوی بازگشت شد. درخشش در فولاد دوباره درهای تیم ملی را به روی او باز کرد و حالا در ۳۶ سالگی، در نقش یک دفاع راست، بهترین بازیکن ایران در اولین بازی جام جهانی لقب گرفت. رضائیان در این مسابقه هم گل زد و هم پاس گل داد تا نقشی مستقیم در هر دو گل ایران داشته باشد. او حالا یکی از دو بازیکن ایرانی است که در جامهای جهانی دو گل زدهاند و فعلاً تنها بازیکن ایران محسوب میشود که در دو دوره متفاوت جام جهانی گلزنی کرده است.
سعید عزتاللهی| امتیاز: ۶ از ۱۰
سعید هم سومین جام جهانی خود را تجربه میکند و شرایط بازی باعث شد جای خالی نوراللهی به شدت احساس شود. از عزتاللهی که به عنوان یک لژیونر در لیگ پرماجرا و تعطیل ایران حضور نداشت، انتظار میرفت با آمادگی ذهنی و بدنی بیشتری وارد تورنمنت شود، اما در این مسابقه نمایش چندان قابل قبولی ارائه نداد. او روی گل اول نیوزیلند به عنوان هافبک دفاعی با تأخیر به صحنه رسید و در صحنه گل دوم هم حضور مؤثری در قطع حمله نداشت. در فاز بازیسازی نیز نقش پررنگی ایفا نکرد تا یکی از کماثرترین بازیکنان خط میانی ایران باشد.
آریا یوسفی| امتیاز: ۶ از ۱۰
آریا یوسفی که ذاتاً یک مدافع راست محسوب میشود، در این مسابقه در پست وینگر چپ به میدان رفت؛ تصمیمی که نشان میداد کادر فنی قصد دارد از انرژی و دوندگی او در فاز هجومی استفاده کند. حضور یک بازیکن جوان در ترکیب اصلی میتوانست پاسخی به انتقادهایی باشد که درباره کمتوجهی به نسل تازه فوتبال ایران مطرح میشود. با این حال یوسفی نتوانست تاثیر قابل توجهی در جریان بازی بگذارد. او دوندگی زیادی داشت اما عملاً در بخشهایی از بازی محو بود. همین موضوع باعث شد در ادامه مسابقه جای خود را به مهدی قائدی بدهد.
محمد محبی| امتیاز: ۷ از ۱۰
محمد محبی یکی از بازیکنانی بود که بازیاش ترکیبی از اشتباه و درخشش بود. وینگر تکنیکی و جنوبی تیم ملی در صحنه گل دوم نیوزیلند با لو دادن توپ، زمینهساز حمله حریف شد. با این حال محبی در ادامه توانست اشتباهش را جبران کند. او در صحنه گل ایران با هوشمندی به فضای خالی پشت دفاع حریف نفوذ کرد و از تایمینگ اشتباه مدافعان نیوزیلند بهترین استفاده را برد. ضربه سر دقیق او از حوالی نقطه پنالتی به گلی زیبا تبدیل شد که ایران را به بازی برگرداند. محبی بعد از گل شادی جنجالی هم انجام داد؛ حرکتی که امیدواریم برای او دردسر انضباطی یا محرومیت به همراه نداشته باشد.
مهدی طارمی| امتیاز: ۶ از ۱۰
مهدی طارمی در نیمه اول بیشتر در نقش مهاجم سایه و طراح بازی ظاهر شد و در بسیاری از حملات ایران حضور داشت. او تلاش میکرد با عقب آمدن و گرفتن توپ بین خطوط، جریان حملات را هدایت کند، اما در چند صحنه حساس تصمیمهای فردی گرفت و میتوانست با پاس دادن به همتیمیهایش موقعیتهای بهتری بسازد. در نیمه دوم طارمی به شکل محسوسی افت کرد؛ اشتباهاتش بیشتر شد و نشانههایی از خستگی در بازیاش دیده میشد. شاید اگر سردار آزمون در کنارش بازی میکرد، فشار کمتری روی او قرار میگرفت و انرژیاش در طول مسابقه بهتر مدیریت میشد.
شهریار مغانلو| امتیاز: ۷ از ۱۰
عملکرد شهریار مغانلو شاید بیش از هر چیز به این دلیل به چشم آمد که پیش از بازی انتظار زیادی از او وجود نداشت. با این حال مهاجم بلندقد تیم ملی در وظایفی که به او سپرده شده بود، عملکرد قابل قبولی داشت. مغانلو در خط حمله بیشتر نقش بازیکنی را ایفا میکرد که باید از جلو پرس کند، مدافعان حریف را تحت فشار بگذارد و فضا را برای بازیکنان خلاق تیم ایجاد کند. هرچند در موقعیتهای گلزنی چندان دیده نشد، اما در کار تیمی و ایجاد فشار روی خط دفاع حریف نقش مثبتی ایفا کرد.
تعویضیها: بیاثر
اما بازیکنان تعویضی تیم ملی هم هرکدام اگر عملکرد ضعیفتری نداشتند چندان موثرتر بازی نکردند. قائدی در شروع نیمه دوم کمی امیدوارانه بازی کرد اما تا انتها چندان اتفاق خاصی رقم نزد؛ آنهم در شرایطی که مدافعان نیوزیلند چندان با کیفیت بالایی نبودند. علیپور هم که در روزهای اوج شانس حضور در جام جهانی را نداشت، حالا در شرایطی اولین جام جهانی خود را تجربه کرد که در باشگاهش هم روزگار خوبی نداشت. او در تیم ملی هم فقط دوید بدون آنکه مانع بازیسازی حریف از دفاع شود یا روی حملات موثر باشد. حسینزاده هم که بهجای طارمی آمد پرتلاش اما کماثر ظاهر شد و زهر حملات تیم با حضورش گرفته شد. حاجصفی هم نتوانست در پست هافبک میانی اتفاق خاصی را رقم بزند تا حسرت بخوریم چرا تعویضهای ژنرال شامل رزاقی، ترابی یا محبی نشد؟
