کتابخانه ها کارکرد سنتی را تغییر می دهند/ صاحبان صنایع برای تجهیز منابع مشارکت کنند/افت مطالعه با حذف پست کتابدار مدارس

آزاده نظربلند در نشست خبری روز کتاب به محدودیت منابع اشاره کرد و بیان داشت: ما توانستیم در شرایط فعلی دو میلیون و ۳۶۶ هزار نسخه کتاب تهیه کنیم. اما این میزان کافی نیست و نقاط دسترسی ما افزایش داشته است.

 وی تاکید کرد: در بازه زمانی دی ماه ۱۴۰۳ تا آبان ماه ۱۴۰۵ جهت گیری کلی ما گذار از الگوی کتابخانه محور به الگوی جامعه محور و میزان اثر گذاری خدمت و توجه به نیاز جامعه مد نظر بوده است.

نظربلند افزود: بازتوزیع با تمرکز بر مناطق محروم، رایگان سازی اطلاعات(عضویت رایگان و استفاده رایگان از کتابخانه ها)، توجه به نقش کتابداران و کتابخوان ها در تجهیز منابع، گردش و استفاده از منابع کتابخانه ها محورهای فعالیت در ماه های اخیر بوده است.

وی در خصوص مفهوم نقاط خدمت افزود: در گذشته کتابخانه نقطه دسترسی برای ارائه خدمت بود اما چندین دهه است که این مفهوم تغییر یافته و ارائه خدمت منحصر به حضور مراجعه کننده نیست و خدمات کتابخانه ای منحصر به کتابخانه‌ها نیست. کتابخانه سیار و کوله کتاب در همین راستا مورد توجه بوده است.

به گفته دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشورچهار هزار و ۴۸۶ نقطه دسترسی شامل سه هزار و ۲۱۴ نقطه شهری و هزار و ۲۷۲ نقطه خدمت روستایی تعریف شده که در ۲۲ ماه اخیر ۱۵ درصد افزایش یافته است. از کل نقاط دسترسی ۱۴ درصد نقاط خدمت سیار هستند و کل نقاط خدمت در کشور بالغ بر یک و نیم میلیون متر مربع فضا است. 

نظربلند با اشاره به افتتاح کتابخانه های سیار جدید افزود: تعداد کتابخانه های سیار به ۱۱۶ مورد رسیده و ۱۰ مورد هم تا پایان سال به بهره برداری می رسد.

وی به افتتاح ۷۰ کتابخانه طی سال جاری در فضای ۲۵ هزار متر مربعی هم اشاره کرد و گفت: همه اینها در شرایط جنگی اتفاق افتاده است.ضمن اینکه ۶۴ کتابخانه در جنگ آسیب دیده بود که در سه سطح کامل، متوسط و جزئی آسیب داشتیم و مواردی که توانستیم ترمیم کنیم به مدار خدمت بازگشته اند.

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در خصوص بازطراحی فضاهای کتابخانه ای و بازطراحی ۶۳ کتابخانه در ۷۰ هزار متر مربع ادامه داد: محیط های یادگیری تعاملی، محیط های سرگرمی برای کودکان و سالمندان، بخش های تعاملی و غیره بازتعریف جدید کتابخانه ها است. این اقدام با بررسی و اعمال نتایج پژوهش پیرامون سلایق نوجوانان و کودکان همراه خواهد شد که به زودی منتشر می شود.

وی به ۳۱۰ پروژه نیمه تمام ساخت کتابخانه نیز اشاره کرد و گفت: نهاد کتابخانه بهره بردار است و در امور عمرانی دخالت ندارد.در تجهیز منابع کتابخانه ها نیز الگوی جدی تغییر شیوه داریم. از جمله از انتخاب مراجعان با طرح 《تاک》 استفاده می کنیم. از طرح 《شهرزاد》 برای ادبیات کودک و نوجوان نیز استقبال شد و این طرح حتی مراجعه بانوان را افزایش داده است.

وی همچنین در خصوص تعامل مدارس با کتابخانه ها گفت: از زمانی که پست کتابدار در مدارس حذف شده رونق کتابخانه ها و این شعار که هر مدرسه یک کتابخانه باشد افت کرده است. ما آماده همکاری با مدارس هستیم که مدارس زنگ کتابخوانی یا بازدید از کتابخانه ها  یا مدارس معین برای کتابخانه را  تعریف کنند و ما هم مشارکت کنیم.

وی با اشاره به مشارکت در طرح  سند ملی خواندن افزود: در حال  پایه ریزی  تشکیل جلسات مرتبط با این امر هستیم .

وی در خصوص سکوی امانت دیجیتال کتاب افزود: برای اولین بار در کشور چنین امکانی ایجاد شده تا روند دسترسی به کتاب راحت تر باشد.

نظربلند به اجرای برنامه های فرهنگی توسط کتابخانه ها نیز اشاره کرد و گفت: ۲۹۰ هزار فعالیت فرهنگی در موضوعات مختلف در کتابخانه ها اجرا شده است.

همچنین معاون توسعه نهاد و دبیر رویداد همخوان نیز در این نشست به مشارکت۹۴۳ پرونده در نشان همخوان اشاره کرد و گفت: بیشترین استقبال مربوط به کودک و نوجوان است.

سیامک مجرب این نشان را در راستای ترویج و نهادینه سازی مطالعه در خانواده ها توصیف کرد و افزود: این جایزه در ۱۳ حوزه خدمات کتابخانه‌ای شامل «هم‌خوان: جایزه ملی خدمات کتابخانه عمومی برای کودکان»، «هم‌خوان: جایزه ملی خدمات کتابخانه عمومی برای نوجوانان»، «هم‌خوان: جایزه ملی خدمات کتابخانه عمومی برای سالمندان»، «هم‌خوان: جایزه ملی خدمات کتابخانه عمومی برای گروه‌های خاص»، «هم‌خوان: جایزه ملی آموزش کاربران در کتابخانه عمومی»، «هم‌خوان: جایزه ملی کتابخانه عمومی دوستدار خانواده»، «هم‌خوان: جایزه ملی خدمات برون‌کتابخانه‌ای»، «هم‌خوان: جایزه ملی ویژه کتابخانه ارزش‌آفرین»، «هم‌خوان: جایزه ملی نوآوری در کتابخانه‌های عمومی»، «هم‌خوان:جایزه ملی ترویج خواندن»، «هم‌خوان: جایزه ملی ترویج کتابخانه عمومی»، «هم‌خوان: جایزه ملی خانواده کتابخوان» و «هم‌خوان: جایزه ملی حامیان کتابخانه عمومی» اهدا می‌شود.

وی متذکر شد: در سطح کتابخانه های کشور طی هفته کتاب ۲۱ هزار برنامه اجرا خواهد شد.