ماجرای هدف گرفتن نیروگاه راهبردی رژیم بعث عراق

دومین عملیات نامنظم که در آبان ۱۳۶۵ در ناحیه کردنشین عراق اجرا شد،«عملیات فتح۲ » بود.هدف آن، انهدام نیروگاه برق «سد دوکان» در ۳۵ کیلومتری مرز ایران و پشت سپاه یکم ارتش بعث عراق بود.

ماجرای هدف گرفتن نیروگاه راهبردی رژیم بعث عراق

 این عملیات در حالی انجام شد که دو روز قبل از اجرای آن، «ادوات اتحادیه میهنی، چند مرکز نظامی در اطراف شهر دوکان را زیر آتش گرفت؛ به گونه‌ای که برخی از مردم شهر ناچار شده بودند منازل خود را ترک کنند.

موقعیت منطقه عملیات

دریاچه و سد دوکان در بلندی‌های آبخیز شمال‌شرقی کردستان عراق واقع شده است.این منطقه  در دوران جنگ تحمیلی در حوزه فعالیت اتحادیه میهنی کردستان عراق قرار داشت. سد دوکان بزرگترین دریاچه کردستان عراق بود و از جلوه‌های طبیعی منطقه به شمار می‌رفت. این دریاچه از رودخانه «گلاس» در کوه‌های ایران سرچشمه می‌گرفت. این سد ضمن تامین آب کشاورزی و آب شرب منطقه، بخشی از برق عراق را نیز تامین می‌کرد. جاده «قلعه‌دیزه» به اربیل از شمال این دریاچه می‌گذشت و شهرهای پیرامون آن عبارت بودند از: قلعه دیزه، دوکان، رانیه و سنگی سر.

فاصله هوایی سد دوکان از ایران ۳۵ کیلومتر بود.سپاه یکم، مسئولیت سرزمینی این محدوده را بر عهده داشت و حفاظت از تاسیسات سد دوکان، به واحدهای جاش و دفاع الوطنی واگذار شده بود. از آنجا که تاسیسات سد در دامنه بلندی‌های مشرف بر دریاچه  قرار داشت،امکان شناسایی به خوبی فراهم بود.پس از شناسایی هدف، مواضع ادوات تعیین شد تا تجهیزات با شیوه پیچیده‌ای به منطقه عملیات منتقل شوند.

شرح عملیات

به دلیل برخی اختلافات که در جریان «عملیات فتح۱ » بروز کرد،اتحادیه میهنی  اجرای هرگونه عملیات جدید را به بستن قرارداد همکاری با «قرارگاه رمضان» منوط کرد.از آنجا که طراحی عملیات فتح۲ از قبل انجام شده بود، فرمانده قرارگاه رمضان مقرر کرد گروه ادوات قرارگاه، این عملیات را بدون مشارکت اتحادیه میهنی اجرا کند.

نیروهای عمل کننده با استقرار  دیده‌بانی بر فراز تاسیسات نیروگاه برق ۳۵۰مگاواتی سد دوکان و استقرار دو قبضه خمپاره‌انداز« ۱۲۰میلیمتری، در ۴ آبان ۱۳۶۵ عملیات آتشباری را آغاز کردند و با شلیک حدود ۵۰ گلوله خمپاره روی هدف یاد شده،این تاسیسات را که برق قسمت‌های وسیعی از استان اربیل، قلعه دیزه، سد دوکان و پایگاه‌های امنیتی رژیم بعثی را تامین می‌کرد، قطع کردند. با این اقدام، منطقه هدف تا مدتی در تاریکی فرو رفت.رادیو بغداد بدون اینکه اطلاع داشته باشد؛ پیشمرگان اتحادیه میهنی در این عملیات نقشی نداشته‌اند، حمله به تاسیسات را به اتحادیه میهنی نسبت داد و گفت طالبانی با خیانت خود، نیروهای ایرانی را در سرزمین عراق راهنمایی می‌کند.

یکی از فرماندهان  قرارگاه رمضان درباره چگونگی اجرای عملیات فتح۲ به خبرنگار واحد مرکزی خبر چنین گفته بود:

«مسیر عبور رزمندگان و تجهیزات مورد نیاز برای ضربه زدن به هدف، از میان پایگاه‌های ارتش عراق که در ارتفاعات مرزی با ایران استقرار داشتند، رد می‌شد و این گذرگاه، همیشه زیر آتش توپخانه  دشمن بود. از این رو، هر لحظه امکان داشت ارتباط بین نفرات پیشرو با افرادی که از پشت سر حرکت می‌کردند. قطع گردد. با شناسایی دقیقی که صورت گرفته بود،طرح عملیات تهیه شد و مرحله انتقال نفرات، تجهیزات و مهمات با برنامه‌ریزی منظمی به اجرا درآمد.در مدت زمان کوتاهی، ادوات و تجهیزات به پشت خطوط عراقی‌ها انتقال یافت.

هنگام اجرای آتشباری  بر روی نیروگاه ۳۵۰مگاواتی برق سد دوکان، این تاسیسات آسیب جدی دید و منطقه وسیعی از شرق عراق در خاموشی قرار گرفت.آسیب نرسیدن به نیروهای عمل کننده در هر سه مرحله نفوذ به سرزمین عراق ،اجرای عملیات و بازگشت به میهن اسلامی، نشان دهنده توانایی قرارگاه رمضان در شناسایی، طرح ریزی و هدایت عملیات فتح۲ بود.

دستاوردهای عملیات

انهدام تاسیسات نیروگاه برق ۳۵۰ مگاواتی سد دوکان،اخلال در شبکه برق سراسری رژیم بعثی بویژه در استان‌های سلیمانیه و اربیل و وارد آمدن خسارات و انهدام برخی از پایگاه‌های امنیتی پیرامون سد دوکان از مهم ترین دستاوردهای این عملیات بود.

منبع:

صادقی،رضا،جنگ در فراسوی مرز؛ قرارگاه رمضان در جنگ ایران و عراق، مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس و مجاهدتهای سپاه،تهران ۱۴۰۳،صص۳۰۰،۳۰۱،۳۰۲

منبع: ايسنا
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید