پاسخ ایران به حمله آمریکا به کوه کلنگ چه خواهد بود؟

به گزارش خبرفوری، با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و تشدید تنش‌ها میان واشنگتن و تهران، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری حملات نظامی آمریکا به تأسیسات هسته‌ای ایران بار دیگر در کانون توجه تحلیلگران قرار گرفته است. گزارش‌های متعدد رسانه‌های غربی از آماده‌باش ارتش آمریکا، تقویت دفاعی سایت‌های هسته‌ای ایران و هشدارهای متقابل دو طرف، حکایت از آن دارد که منطقه در آستانه دور تازه‌ای از رویارویی نظامی قرار دارد.

چرا احتمال حمله وجود دارد؟

اکسیوس در گزارشی به نقل از مقامات آمریکایی اعلام کرد که پنتاگون به فرماندهی مرکزی ایالات متحده دستور داده مقدمات ازسرگیری عملیات جنگی در ایران را به پایان برساند. بر اساس این گزارش، اگر عملیات‌های رزمی عمده از سر گرفته شوند، انتظار می‌رود شامل حملات به اهداف انرژی، زیرساخت‌ها یا سایت‌های هسته‌ای ایران باشند.

دونالد ترامپ حمله پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر را رد کرده، اما علناً احتمال هدف قرار دادن سایت هسته‌ای «کوه کلنگ» را مطرح ساخته است.

همزمان، وال‌استریت ژورنال گزارش داد که ایران نیز خود را برای احتمال ازسرگیری حملات پس از انتخابات کنگره آماده می‌کند و با تقویت حفاظت از سایت‌های هسته‌ای و بسیج مردمی حامیان خود در مقابل تهدید آمریکا و متحدانش در خلیج فارس، می‌کوشد واشنگتن را از اقدام نظامی بازدارد. برخی منابع آمریکایی مدعی شدند، تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد تهران مکان‌های حساس، از جمله سایت‌های هسته‌ای، را تقویت کرده و در اطراف برخی سایت‌ها، خاکریزهای موقت ایجاد کرده است.

برخی ارزیابی‌ها احتمال جنگ را بسیار بالا می‌دانند. یک مقام ارشد آمریکایی گفته است «در چند هفته آینده احتمال مشاهده اقدام نظامی ۹۰ درصد است». با این حال، کارشناسان نزدیک به کاخ سفید معتقدند که در صورت وقوع جنگ، ترامپ احتمالاً بدون اعزام نیروی زمینی، مانند عملیات ژوئن سال گذشته، پس از حملات هوایی به برخی تأسیسات هسته‌ای، یک طرفه اعلام پیروزی کند.

آمریکا اول به کجا حمله می‌کند؟

گزارش‌ها حاکی از آن است که طرح نظامی آمریکا بر تهاجم زمینی یا سرنگونی نظام سیاسی ایران متمرکز نیست، بلکه هدف آن تضعیف توان نظامی و زیرساخت‌های راهبردی کشور است. در میان اهداف هسته‌ای، همچنان‌، سایت‌های کلیدی بیش از همه در معرض تهدید قرار دارند: فردو، نطنز و اصفهان.

در عملیات پیشین موسوم به «چکش نیمه‌شب» در ژوئن سال گذشته، بمب‌افکن‌های B-2 آمریکا به سایت‌های فردو و نطنز حمله کردند و با موشک‌های تاماهاوک شلیک‌شده از زیردریایی‌های خود، سایت اصفهان را هدف قرار دادند.

سایت «کوه کلنگ» که ترامپ به صراحت احتمال هدف قرار گرفتن آن را مطرح کرده، به دلیل قرار گرفتن در شبکه‌ای از تونل‌های عمیق، از بمباران پیشین تا حد زیادی مصون مانده است. این سایت ممکن است اولویت نخست حملات تازه باشد.

برخی منابع مانند نیویورک پست نیز مدعی آماده‌باش نیروهای عملیات ویژه آمریکا برای اجرای مأموریت نفوذ به تأسیسات هسته‌ای به شدت مستحکم ایران شدند. با این حال، برخی معتقدند گزارش نیویورک پست بلوفی بیش نیست و احتمال اجرای آن پایین است.

پاسخ ایران چه می‌تواند باشد؟

مقامات جمهوری اسلامی ایران در اظهارات علنی و گفت‌وگوهای خصوصی با مسئولان کشورهای منطقه هشدار داده‌اند که حملات تازه آمریکا را با تشدید درگیری در سراسر خاورمیانه پاسخ خواهند داد. این هشدارها نشان می‌دهد پاسخ ایران می‌تواند طیفی گسترده‌تر از عملیات نظامی را در بر بگیرد، نه صرفاً پاسخ مستقیم به نیروهای آمریکایی.

الف. هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی: وال‌استریت ژورنال گزارش داده‌ که مقامات ایران به میانجی‌ها گفته‌اند در جنگ تازه، نیروهای آمریکایی شدیدتر هدف قرار خواهند گرفت؛ از جمله این پاسخ‌ها تلاش برای غرق کردن ناوها و کشتن خدمه آنها است. تحلیلگران نظامی می‌گویند حملات متوالی ایران به نیروهای آمریکایی نشان می‌دهد تهران ذخایر موشکی خود را تمام نکرده و در فرار از سامانه‌های پدافند هوایی آمریکا ماهرتر شده است. این امر می‌تواند ضربه سختی به یانکی‌ها وارد کند.

ب. حمله به متحدان آمریکا در خلیج فارس: تهران به مقامات عرب درباره احتمال حمله به تأسیسات نفتی عربستان سعودی هشدار داده است. محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، نیز امارات متحده عربی و مراکز مختلف متحدان منطقه ای آمریکا را تهدید کرده است.

ج. عملیات زمینی در کشورهای همسایه: برخی مقامات ایرانی احتمال عملیات زمینی در کشورهای همسایه را مطرح کرده‌اند. این تهدید نشان‌دهنده عزم تهران برای گسترش دامنه جنگ فراتر از مرزهای خود است.

د. حمله به سایت‌های هسته‌ای آمریکا: روزنامه کیهان، تهدید کرده که اگر آمریکا به سایت هسته‌ای کوه کلنگ یا سایر تأسیسات هسته‌ای ایران حمله کند، ایران سایت‌های هسته‌ای آمریکا را هدف قرار خواهد داد. کیهان می‌گوید تهران سلاح‌هایی دارد که قابلیت ضربه زدن به مناطق مختلف آمریکا را دارد.

ی. حملات جدید موشکی: امیر سرتیپ علیرضا شیخ، معاون اجرایی ارتش، تأکید کرده که «بیش از ۷۵ درصد توان موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران دست‌نخورده و آماده است و بازتولید این توان نیز بدون وقفه ادامه دارد». بلومبرگ نیز در گزارشی با تأیید این ارزیابی، نوشته که ایران همچنان ذخایر قابل توجهی از موشک‌های بالستیک و ضدکشتی در اختیار دارد و قادر است در مدت کوتاهی بر تعداد آنها بیفزاید. این ارزیابی‌ها در تضاد آشکار با ادعاهای مکرر ترامپ و اعضای دولت او قرار دارد که مدعی شده بودند حملات هوایی آمریکا توان نظامی ایران را به طور کامل نابود کرده است.