بررسی انتخابات اکتبر کنست
نتانیاهو نزدیک‌تر از همیشه به سقوط/ بی بی کمتر از یک ماه به انتخابات دست به جنون می‌زند؟
خبرنگار: حسین صیقلانینظرسنجیهای روزهای اخیر تصویری متناقض از بن‌بست سیاسی اسرائیل ارائه می‌دهند. بر اساس نظرسنجی کانال ۱۲، اردوگاه مخالفان نتانیاهو با ۵۴ کرسی در برابر ۴۹ کرسی اردوگاه او پیشتاز است.
به گزارش خبرفوری، بر پایه آخرین نظرسنجی‌های منتشرشده در فاصله‌ای کمتر از یک ماه مانده به انتخابات سراسری اسرائیل در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، چشم‌انداز سیاسی این رژیم در وضعیتی از بن‌بست و عدم قطعیت عمیق قرار دارد. شانس بنیامین نتانیاهو برای ماندن در قدرت به شدت کاهش یافته و بقای سیاسی او به مجموعه‌ای از متغیرهای شکننده گره خورده است.
آخرین نظرسنجی‌ها: بن‌بست و تعادل شکننده
نظرسنجی‌های روزهای اخیر تصویری متناقض از بن‌بست سیاسی اسرائیل ارائه می‌دهند. بر اساس نظرسنجی کانال ۱۲، اردوگاه مخالفان نتانیاهو با ۵۴ کرسی در برابر ۴۹ کرسی اردوگاه او پیشتاز است. نظرسنجی روزنامه معاریو این فاصله را کمتر و ۵۳ در برابر ۵۱ نشان می‌دهد. در همین حال، نظرسنجی کانال ۱۱ (کان) عدد ۵۲ کرسی در برابر ۵۱ را ثبت کرده است. نکته کلیدی و مشترک در تمامی این نظرسنجی‌ها این است که هیچ‌یک از دو اردوگاه (نتانیاهو و اپوزیسیون ) به حد نصاب ۶۱ کرسی از ۱۲۰ کرسی کنست برای تشکیل دولت دست پیدا نمی‌کند.
در سطح احزاب نیز روایات متناقض و گیج کننده زیاد است. طبق آخرین نظرسنجی‌ها، حزب «یاشار» به رهبری گادی آیزنکوت، رئیس سابق ستاد ارتش، با ۲۱ تا ۲۳ کرسی به رقیب اصلی نتانیاهو و حزب لیکود تبدیل شده و در برخی از نظرسنجی‌ها از حزب لیکود (با ۱۹ تا ۲۱ کرسی) پیشی گرفته است. نفتالی بنت با حزب «بایاچاد» (متحد) با ۱۰ تا ۱۳ کرسی، یائیر گولان با حزب «دموکرات‌ها» با ۸ تا ۱۰ کرسی و آویگدور لیبرمن با «یسرائیل بیتُنا» با ۹ کرسی از دیگر بازیگران اردوگاه مخالفان و اپوزیسیون هستند.
تحلیل شانس نتانیاهو: چرا تشکیل دولت مستقل تقریباً غیرممکن است؟
آمار بالا نشان می‌دهد شانس نتانیاهو برای پیروزی و تشکیل کابینه بعدی، در بهترین حالت بسیار پایین و در عمل نزدیک به صفر ارزیابی می‌شود. پیش‌بینی‌های بازارهای شرط‌بندی مانند Kalshi در اواسط سال ۲۰۲۶ شانس او را تنها ۳۳ درصد نشان می‌دادند که نسبت به ۵۰ روز قبل از آن (۵۱ درصد) افت شدیدی داشته است. تحلیلگران دلایل ساختاری متعددی را برای این وضعیت برمی‌شمرند:
الف. سقوط حزب لیکود: در نظرسنجی‌های کنونی حزب لیکود از ۳۲ کرسی در انتخابات ۲۰۲۲، به شدت پایین‌تر آمده و به حدود ۱۹ تا ۲۱ کرسی رسیده است.
ب. حد نصاب ۶۱ کرسی: ساختار سیاسی اسرائیل مبتنی بر ائتلاف‌های پارلمانی است. نتانیاهو در سال ۲۰۲۲ با ۶۴ کرسی موفق به تشکیل دولت شد، اما ترکیب کنونی اردوگاه راست‌گرا حداکثر به ۵۱ تا ۵۳ کرسی می‌رسد که فاصله‌ای حدود ۱۰ کرسی با اکثریت مورد نیاز دارد.
ج. افکار عمومی و مسئله اعتماد: نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که ۶۱ درصد از اسرائیلی‌ها با نامزدی مجدد نتانیاهو مخالفند و حتی در میان رأی‌دهندگان لیکود نیز ۵۴.۹ درصد خواهان دولتی میانه‌روتر از ائتلاف کنونی هستند. برخی معتقدند، آیزنکوت مهم‌ترین رقیب بالقوه بی بی برای کسب مقام نخست‌وزیری خواهد بود. آیزنکوت با ۴۷ درصد در برابر ۴۱ درصد، در نظرسنجی‌ها از نتانیاهو پیشتاز است.
د. فشارهای قضایی و امنیتی: نتانیاهو با اتهامات فساد و همچنین حکم بازداشت دیوان کیفری بین‌المللی به دلیل جنایات جنگی در غزه مواجه است. کمیته مرکزی انتخابات نیز او را به دلیل استفاده غیرقانونی از سربازان در تبلیغات انتخاباتی به پرداخت جریمه محکوم کرده است.
در چه شرایطی نتانیاهو پیروز می‌شود؟
برخلاف شرایط شکست، پیروزی نتانیاهو در انتخابات ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ به مجموعه‌ای از عوامل و سناریوهای خاص بستگی دارد که می‌تواند او را به آستانه ۶۱ کرسی لازم برای تشکیل کابینه برساند.
مهم‌ترین این شرایط بدین شرح است:
الف. سناریوی اصلی: رسیدن به ۶۱ کرسی
مهم‌ترین شرط پیروزی، رساندن بلوک راست به ۶۱ کرسی از ۱۲۰ کرسی کنست است. در حال حاضر، نظرسنجی‌ها این بلوک را دارای حدود ۵۱ تا ۵۴ کرسی نشان می‌دهند که حدود ۱۰ کرسی کمتر از حد نصاب است. برای جبران این شکاف، نتانیاهو به چند تحول نیاز دارد:
۱. رشد لیکود و احزاب راست افراطی: افزایش آرای لیکود یا متحدانش مانند «عوتزما یهودیت» (بن گویر) و «صهیونوت داتیت» (اسموتریچ) می‌تواند چند کرسی حیاتی به ائتلاف نتانیاهو اضافه کند.
۲. عبور احزاب کوچک از آستانه: اگر احزاب کوچک راست‌گرا موفق شوند از آستانه ۳.۲۵٪ عبور کنند، کرسی‌های بیشتری به بلوک نتانیاهو اضافه می‌شود.
ب. امنیتی‌سازی و هراس‌افکنی
نتانیاهو کارزار خود را بر امنیت متمرکز کرده است تا خود را «تنها محافظ اسرائیل» معرفی کند. شرایطی که این استراتژی را تقویت می‌کند. بدین شرح است:
الف. وقوع یا تشدید یک تهدید امنیتی (مانند حمله ایران، حزب‌الله یا حماس) در هفته‌های منتهی به انتخابات، می‌تواند رأی‌دهندگان مردد را به سمت او سوق دهد.
ب. افزایش تنش‌های امنیتی می‌تواند موضوعات اقتصادی و اجتماعی را از کانون توجه خارج کند و رقبا را در موضع دفاعی قرار دهد. نتانیاهو اخیراً هشدار داده که «نشانه‌هایی از تلاش دشمنان برای حمله پیش از انتخابات وجود دارد».
ج. استراتژی بن‌بست سیاسی
اگر هیچ‌یک از دو بلوک به ۶۱ کرسی نرسند، بن‌بست سیاسی به نفع نتانیاهو است. او می‌تواند از یک دولت انتقالی برای ادامه حضور در قدرت استفاده کند و از برگزاری انتخابات مجدد که ممکن است موقعیت او را تضعیف کند، جلوگیری کند. این سناریو در سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۲ چهار بار تکرار شد و نتانیاهو در بخشی از آن دوره در قدرت ماند.
