پایان رسمی توافق ۶۰ روزه ایران و آمریکا/ حالا چه می شود؛ جنگ یا توافق جدید؟

به گزارش خبر فوری، توافق ۶۰ روزه ایران و آمریکا به پایان رسید. توافقی که از همان ابتدا مرده به دنیا آمده بود و هیچکس امیدی به بقای آن نداشت. درگیری های ایران و آمریکا در تنگه هرمز و خلیج فارس خیلی زود شروع شد و جنگ هرمز نشان داد که اصولا از ابتدا توافق جان‌دار و قدرتمندی  در کار نبوده است.

با این حال، پایان این توافق ۶۰ روزه سبب شده که برخی از تحلیلگران و کارشناسان از پایان یک دوره سخن بگویند؛ دوره ای پرفراز و نشیب و پر از حادثه که اگرچه سست و لرزان بود اما به هر روی، توانست سبب تفوق دیپلماسی بر جنگ، اختلاف و چالش سخت شود.

اما قرار است زین پس چه اتفاقی بیفتد؟ باید توجه داشت که طرف ایرانی توجه زیادی به مساله توافق ۶۰ روزه ندارد و آن را به معنی پایان آتش بس نمی داند. در همین رابطه، عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، صراحتاً اعلام کرده که مهلت ۶۰ روزه به معنای پایان آتش‌بس نیست و نیازی به تمدید ندارد. عراقچی تأکید کرده که در «تفاهم نامه اسلام‌آباد» اساساً «پایان جنگ» اعلام شده بود و این یک آتش‌بس موقت نبوده که اکنون نیاز به تمدید داشته باشد.

اما برخی رسانه های آمریکایی تلاش دارند پایان توافق ۶۰ روزه را به معنای شروع یک مسیر جدید بدانند؛ مسیری که هم می تواند به جنگ منتج شود، هم به مذاکره و توافق. اما سوال اینجاست که سناریوهای پیش روی ایران و آمریکا چه هستند؟ و با پایان آتش بس دو ماهه چه اتفاقاتی در زمینه جنگ و مذاکره خواهد افتاد؟

تحلیل ها و گزارش ها چند سناریو در رابطه با آینده روابط ایران و آمریکا در نظر گرفته اند:

الف. از سرگیری جنگ و حملات

برخی تلاش دارند این تصور را القاء کنند که به زودی جنگ ایران و آمریکا از سرگرفته خواهد شد. آنها معتقدند آمریکا به دنبال این است که بعد از آرام شدن اوضاع، حملات خود را به ایران از سر بگیرد.  طرفداران این ایده مدعی اند ترامپ نمی توانست حمله گسترده خود را در زمان توافق ۶۰ روزه از سربگیرد، چرا که این به معنی رد و نقض توافقی بود که خود، منعقدش کرده بود. به همین دلیل، رئیس جمهور آمریکا تلاش می کند بعد از پایان توافق، از فرصت استفاده کرده و به ایران حمله کند.

ب. هیچ اتفاقی نخواهد افتاد

برخی معتقدند هیچ اتفاق جدیدی پس از پایان توافق ۶۰ روزه رخ نخواهد داد، چرا که اصولا توافقی در کار نبوده که حالا به پایان برسد و راهی شروع نشده بود که اکنون به راهی جدید ختم شود. این افراد معتقدند توافق ایران و آمریکا همان هفته اول نقض شده و از آن زمان به بعد، وجودش بی معنی شده است. آمریکا نیز قصد حمله گسترده به ایران را نداشته است، در غیر این صورت، در طول همان توافق ۶۰ روزه به ایران حمله می کرد.

طبق این تحلیل، بعد از پایان دوره ۶۰ روزه نیز احتمالا شاهد همین روند یعنی بسته بودن تنگه هرمز، محاصره اقتصادی ایران توسط ایالات متحده و همچنین، تحریم، تنش و فشار باشیم اما نه جنگی از سر گرفته خواهد شد و نه توافقی امضاء می شود.

ج. توافق تمدید می شود

گروهی دیگر معتقدند احتمالا شاهد تمدید توافق ۶۰ روزه باشیم. این افراد چنین تحلیل می کنند که آمریکا و شخص ترامپ از بلاتکلیفی و ترس و لرز حاصل از پیش‌بینی ناپذیری ایران می ترسند و می خواهند از طریق توافق با ایران، ولو نیم بند و نصفه و نیمه، تهران را از حالت پیش‌بینی ناپذیر خارج کرده و اقدامات آفندی آن را کنترل کنند.

با این حال، کسانی که این نظر را دارند. دو دسته هستند. گروهی معتقدند آمریکا ترجیح می دهد توافق ۶۰ روزه را تمدید کند و گروهی دیگر معتقدند آمریکا ترجیح می دهد توافق جدیدی با آمریکا امضاء کند؛ توافقی که به سرنوشت توافق ۶۰ روزه منجر نشود و زود از بین نرود‌.

د. توافق جدیدی منعقد می شود

همانطور که بیان شد، توافق ۶۰ روزه یک توافق نیم‌بند و نصفه و نیمه بود که خیلی زود از بین رفت و فقط جسد و ظاهر آن تا انتهای ۶۰ روز باقی ماند. این نشان می دهد که ترامپ یا شاید طرفین (ایران و آمریکا) بخواهند قید توافق ۶۰ روزه را زده و توافقی جدید، با مختصات نو، منعقد کنند. البته این مساله منوط بر این است که طرفین تفاهم بیشتری داشته و از حالت انفعالی و تدافعی محض که امروز در آن به سر می برند، خارج شوند و گشایش های دیپلماتیکی نیز مثلا در جبهه عمان رخ بدهد؛ گشایش یا گشایش هایی که می تواند به اختلاف تهران و غرب بر سر مسیر جنوبی تنگه هرمز  پایان دهد.