مغز متفکر جنگ پهپادی اوکراین برکنار شد | کییف بهم ریخت | میخائیلو فدوروف کیست؟
میخائیلو فدوروف در اوکراین یکی از محبوبترین چهرههای سیاسی به شمار میرود؛ وزیری که در دوران حضورش در وزارت دفاع، نوآوریهای نظامی را تقویت کرد، روند مبارزه با فساد را پیش برد و نقش مهمی در توسعه جنگ پهپادی اوکراین داشت.
به گزارش خبرفوری، اکنون تصمیم ولودیمیر زلنسکی برای کنار گذاشتن او از دولت، با اعتراضهایی در کییف و واکنشهای منفی در برلین مواجه شده است.
«ولودیمیر، توقف کن!» این جملهای بود که یکی از معترضان در مرکز کییف روی پلاکارد مقوایی خود نوشته بود؛ پیامی مستقیم به رئیسجمهور اوکراین که در حال بازسازی کابینه خود است. در همین چارچوب، فدوروف شامگاه چهارشنبه اعلام کرد که از سمت وزارت دفاع کنارهگیری میکند.
اما بسیاری از هواداران او حاضر نیستند بهسادگی اجازه رفتنش را بدهند. از نیمهشب چهارشنبه فراخوانی برای اعتراض در شبکه اجتماعی تلگرام منتشر شد و صبح پنجشنبه هزاران نفر در میدان مقابل سالن تئاتر کییف تجمع کردند؛ جایی که در فاصلهای نزدیک از مجموعه ریاستجمهوری قرار دارد. معترضان شعار میدادند: «قدرت دست مردم است»، «فدوروف، فدوروف» و «شرم بر شما»؛ شعاری که در اعتراض به کنار گذاشتن وزیر دفاع سر داده میشد.
بیشتر معترضان را جوانان دهه بیست و سی زندگی تشکیل میدادند و تعداد زیادی از آنها زنان بودند. برخی مردان نیز لباسهای نظامی به تن داشتند. یکی از آنها که خود را با نام جنگی «یتی» معرفی کرد، گفت ۴۷ سال دارد و تا چند ماه پیش در منطقه دونباس میجنگیده، اما پس از زخمی شدن از خدمت خارج شده است. او جای زخم روی پایش را نشان داد و گفت فدوروف نخستین وزیر دفاع تاریخ اوکراین بوده که اصلاحات واقعی و جدی در ارتش آغاز کرده است.
یتی تأکید کرد: «ارتش باید تغییر کند، وگرنه خطر از دست دادن کشورمان وجود دارد.»
وزیر جوانی که جنگ پهپادی را متحول کرد
فدوروف چهرهای متفاوت در سیاست اوکراین است. او تنها ۳۵ سال دارد و پیش از وزارت دفاع، وزیر تحول دیجیتال بود. ارتباطات گستردهای با شرکتهای فناوری در سیلیکونولی داشت و همین روابط در آغاز جنگ برای او اهمیت زیادی پیدا کرد. یکی از نخستین اقدامات او تلاش برای جلب حمایت سرویس ماهوارهای استارلینک متعلق به ایلان ماسک بود؛ اقدامی که به گفته مقامهای اوکراینی، نقش مهمی در کاهش سرعت پیشروی روسیه در منطقه دونباس داشت.
او همچنین روند مدرنسازی وزارت دفاع و نیروهای مسلح اوکراین را سرعت بخشید. در دوران مدیریت او، ارتش اوکراین بیش از گذشته به استفاده از سامانههای بدون سرنشین روی آورد. پهپادهای اوکراینی توانستند حملات مهمی در عمق خاک روسیه انجام دهند؛ از جمله حمله به پالایشگاههای نفت و پایانههای صادراتی.
افزایش توان تولید پهپادهای میانبرد توسط صنعت فناوری اوکراین، مشکلات لجستیکی بزرگی برای نیروهای روسیه بهویژه در جبهه جنوبی ایجاد کرده است. به همین دلیل، نام فدوروف با بهبود نسبی وضعیت اوکراین در میدان نبرد از بهار امسال گره خورده است.
او همچنین نظام تأمین تجهیزات نظامی را تغییر داد. سربازان اکنون در برخی موارد میتوانند سلاحها و پهپادهای مورد نیاز خود را از طریق پلتفرم آنلاین Brave1 سفارش دهند و از فرآیندهای سنتی و کند خرید نظامی عبور کنند.
اختلاف شدید با فرمانده ارتش
اما همین اصلاحات باعث شد فدوروف در برابر بخشهایی از ساختار قدیمی نظامی و اداری قرار گیرد؛ بخشهایی که پیشتر در روند قراردادهای تسلیحاتی نفوذ داشتند. برخی نظامیان سنتی نیز دیدگاه او درباره نقش محوری پهپادها در جنگ را بیش از حد خوشبینانه و غیرواقعگرایانه میدانستند.
در رأس مخالفان او، ژنرال الکساندر سیرسکی، فرمانده ارتش اوکراین قرار داشت؛ فردی که توانایی نظامی بالایی دارد اما منتقدانش او را فرماندهای سختگیر میدانند که گاهی جان سربازان را در اولویت قرار نمیدهد. با این حال، سیرسکی شبکه ارتباطی قدیمیتر و گستردهتری در ساختار نظامی اوکراین دارد.
فدوروف روز پنجشنبه تأیید کرد که تلاش کرده بود سیرسکی از سمت خود برکنار شود. او گفت: «وقتی رئیسجمهور با تغییر سیرسکی موافقت نکرد، من از تصمیم رئیسجمهور حمایت کردم و مجبور شدم با او کار کنم. اما تمام ابتکارهای من مسدود شد.»
به گفته فدوروف، سرانجام سیرسکی به زلنسکی اولتیماتوم داده است: «یا فدوروف یا من.» همین اختلاف عمیق اکنون یکی از بزرگترین چالشهای سیاسی پیش روی رئیسجمهور اوکراین در میانه جنگ با روسیه شده است.
