نیویورکتایمز: وعده هستهای «بزرگی» که ترامپ از آن دم میزند، چیز جدیدی نیست!
رئیس جمهور ایالات متحده در هفتههای گذشته، همزمان با مذاکرات صلح با ایران بارها گفته است که تهران وعده هستهای «بزرگی» داده و متعهد شده که ایران هرگز به دنبال تسلیحات اتمی نخواهد بود اما این، چیز جدیدی نیست.
روزنامه نیویورک تایمز در گزارش خود نوشت: باوجود گذشت ۲ ماه از مذاکرات صلح میان تهران و واشنگتن که گاهی اوقات قطع و وصل میشوند، پیشرفت کمی در جهت حل و فصل جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران حاصل شده است اما دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا به تازگی ادعا کرده که به یک پیشرفت بزرگ دست یافته است.
ترامپ ماه گذشته در مصاحبهای با شبکه فاکس نیوز گفت: «تنها تضمینی که من باید داشته باشم، این است که هیچ سلاح هستهای وجود نخواهد داشت.» او افزود که «ایران با این موضوع موافقت کرده است و این بسیار جالب بود.»
رئیس جمهور آمریکا دوشنبه گذشته بار دیگر بر این نکته تاکید کرد و در پادکست نیویورک پست گفت: «آنها موافقت کردهاند که سلاح هستهای نخواهند داشت. این یکی از مواردی بود که باید موافقت میکردند، آنها آن را پذیرفتهاند. این نکته مهمی بود.»
او پیش از این نیز گفته بود که دلیل اصلی جنگ او علیه ایران که در ۲۸ فوریه آغاز شد، جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای بوده است و ماه گذشته در پستی در شبکههای اجتماعی خاطرنشان کرد که ایران باید بپذیرد که هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند.
نیویورک تایمز افزود: اما لافهای رئیس جمهور ترامپ در مورد تعهد ایران، کارشناسان هستهای را نیز متحیر کرده است. به نظر میرسد او ادعای چیزی را دارد که نه جدید است و نه به گفته کارشناسان، به طور خاص معنادار.
گری سیمور، متخصص باسابقه کنترل تسلیحات که به عنوان یک مقام شورای امنیت ملی در دولت «باراک اوباما» با ایران سروکار داشت، گفت: «این امتیاز زیادی نیست.»
یکی از دلایل این است که تهران بیش از ۵۰ سال است که متعهد شده به دنبال سلاحهای هستهای نباشد و همواره اصرار دارد که برنامه هستهایاش فقط برای اهداف صلحآمیز، مانند تولید برق و همچنین دارو است. قول آن نیز به شکل تعهدات کتبی، اظهارات شفاهی و حتی یک حکم مذهبی یا فتوا از سوی رهبر معظم فقید انقلاب ارائه شده است. دلیل دیگر این است که ادعای ترامپ به خودی خود معنای چندانی ندارد، زیرا تنها ارزش آن به عنوان اولین گام به سوی مذاکرات بعدی است که میتواند محدودیتهای دقیقی بر فعالیتهای هستهای ایران ایجاد کند.
در واقع، تعهد ایران در بند اول توافق هستهای سال ۲۰۱۵ هم که توسط ایالات متحده، در زمان ریاست جمهوری باراک اوباما و چندین قدرت جهانی دیگر مذاکره شد، آمده است. ترامپ اغلب این توافق را مورد انتقاد قرار میدهد و در سال ۲۰۱۸ در دوره اول ریاست جمهوری خود به طور یکجانبه از آن خارج شد. در مقدمه این توافق که به عنوان برنامه جامع اقدام مشترک شناخته میشود، آمده است: «ایران به طور مجدد تاکید میکند که تحت هیچ شرایطی به دنبال توسعه یا دستیابی به سلاحهای هستهای نخواهد بود.»
روزنامه آمریکایی به پیوستن ایران به پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) نیز اشاره کرد و با تاکید بر اینکه تهران هنوز هم عضو این معاهده است، نوشت: کارشناسان اتفاق نظر دارند که آنچه در هر توافق احتمالی با ایران بیشترین اهمیت را دارد، محدودیتهای خاصی است که بر برنامه هستهای ایران اعمال میشود و نحوه اجرای آنهاست، زیرا این یک موضوع فنی پیچیده است و مذاکره بر سر توافق هستهای دوران اوباما نیز بیش از ۱۸ ماه طول کشید. این در حالی است که ترامپ به دنبال یک توافق موقت است که طبق آن، ایران بلافاصله تنگه هرمز را بازگشایی کند و تعهدات گستردهای در مورد برنامه هستهای خود بدهد که جزئیات آن در مذاکرات بعدی مشخص خواهد شد.
