شاهراه محرمانه در تنگه هرمز/ این راه مخفی می تواند ایران را ابرقدرت کند

بخشی از اینترنت، تراکنش‌های مالی و ارتباطات دیجیتال جهان از کف تنگه هرمز عبور می‌کند؛ مسیری پنهان که می‌تواند ابعاد تازه‌ای از حاکمیت، تنظیم‌گری و قدرت اقتصادی را برای ایران ایجاد کند.

شاهراه محرمانه در تنگه هرمز/ این راه مخفی می تواند ایران را ابرقدرت کند
بخش مهمی از کابل‌های زیردریایی انتقال داده اروپا، خاورمیانه و آسیا، از تنگه هرمز عبور می‌کنند؛ همان کابل‌هایی که ستون فقرات اقتصاد دیجیتال، خدمات ابری، شبکه‌های مالی و ارتباطات غول‌های فناوری جهان محسوب می‌شوند. موقعیت جغرافیایی تنگه هرمز، از امکان اعمال صلاحیت حاکمیتی ایران بر این زیرساخت‌ها سخن می‌گوید یعنی داشتن حق اعمال حاکمیت، تنظیم‌گری و دریافت عوارض. موضوعی که می‌تواند ابعاد تازه‌ای به رقابت ژئوپلیتیکی در خلیج فارس بدهد. در ادامه جزئیات بیشتری از این حق حاکمیت و پیشنهاداتی برای اجرایی کردن آن را توضیح خواهیم داد.

تنگه هرمز: شاهراه کابل‌های زیردریایی اینترنت و اقتصاد دیجیتال

تنگه هرمز سال‌ها با نفت و انرژی شناخته می‌شد؛ اما حالا یک واقعیت کمتر دیده‌شده زیر آب‌های این گذرگاه جریان دارد: بخشی از اینترنت و اقتصاد دیجیتال جهان از کف تنگه هرمز عبور می‌کند.امروز بیش از ۹۹ درصد ارتباطات بین‌المللی اینترنت از طریق کابل‌های زیردریایی انجام می‌شود؛ زیرساخت‌هایی که روزانه حامل بیش از ۱۰ تریلیون دلار تراکنش مالی، تبادل داده و ارتباطات جهانی هستند. اهمیت این شبکه تا جایی است که اختلال چندروزه در آنها می‌تواند ده‌ها تا صدها میلیون دلار خسارت به اقتصاد منطقه و جهان وارد کند. بخش مهمی از این شاهراه ارتباطی، از تنگه هرمز عبور می‌کند؛ جایی که ایران بر آب‌های آن حاکمیت دارد.اگر نفت سوخت قرن بیستم بود، داده سوخت قرن بیست‌ویکم است و تنگه هرمز حالا روی هر دو نشسته است. جهان وارد عصر قدرت دیجیتال شده و کابل‌های زیردریایی به ستون فقرات اقتصاد جهانی تبدیل شده‌اند؛ زیرساخت‌هایی که بسیاری از خدمات به آنها وابسته است.در میان این مسیرها، کابل‌هایی مانند فالکون ،جی‌بی‌آی و تی‌جی‌ان-گلف از تنگه هرمز عبور می‌کنند و خاورمیانه را به اروپا، هند و شرق آسیا متصل می‌سازند. غول‌های فناوری مانند گوگل، متا، آمازون و مایکروسافت نیز برای انتقال داده، همگام‌سازی مراکز داده و خدمات ابری خود از همین مسیرها استفاده می‌کنند. حتی شبکه‌های مالی بین‌المللی، تراکنش‌های بانکی و سامانه‌هایی مانند سوئیفت نیز به این زیرساخت وابسته‌اند.

حاکمیت سرزمینی ایران بر کابل‌های زیردریایی تنگه هرمز

اما مهم‌ترین بخش این ماجرا، جایی است که موضوع از اقتصاد دیجیتال وارد حاکمیت می‌شود. برخلاف تصور رایج، تنگه هرمز صرفاً یک مسیر آزاد بین‌المللی نیست که کشورها فقط از آن عبور کنند؛ بلکه بخش قابل‌توجهی از این گذرگاه، در محدوده‌ای قرار دارد که ایران و عمان برای آن حق حاکمیت سرزمینی قائل هستند.استدلال موضوع حاکمیتی ایران بر یک واقعیت جغرافیایی استوار است؛ باریک‌ترین بخش تنگه هرمز حدود ۲۱ مایل دریایی(حدود22.2 کیلومتر) عرض دارد، در حالی که طبق کنوانسیون حقوق دریاها، هر کشور ساحلی می‌تواند تا ۱۲ مایل دریایی، دریای سرزمینی تعریف کند. به این ترتیب، محدوده دریایی ایران و عمان در تنگه هرمز با یکدیگر همپوشانی پیدا می‌کند(12+12=24) و عملاً بخش عمده این گذرگاه در محدوده حاکمیتی دو کشور قرار می‌گیرد. به عبارت کاملاً روشن در باریکترین نقاط تنگه هرمز و کانالهای اصلی کشتیرانی آن، حتی یک قطره آب وجود ندارد که بتوان آن را دریای آزاد یا حتی منطقه انحصاری اقتصادی نامید. هر شناور، زیردریایی یا کابلی که از این نقطه عبور می‌کند از نظر حقوقی در حال عبور از داخل مرزهای حاکمیتی جمهوری اسلامی ایران است.بنابراین کابل‌های زیردریایی عبوری از بستر تنگه، از محدوده‌ای عبور می‌کنند که ایران می‌تواند برای آن حق اعمال صلاحیت تنظیمی، امنیتی و اقتصادی قائل باشد؛ موضوعی که فقط به کشتیرانی محدود نمی‌شود و زیرساخت‌های ارتباطی و انتقال داده را نیز در بر می‌گیرد.
 
باید به این نکته توجه کرد که حق عبور ترانزیتی در تنگه‌ها به معنای از دست رفتن حاکمیت کشور ساحلی نیست. به عبارت ساده‌تر، طبق ماده ۳۴ کنوانسیون حقوق دریاها، اجازه دادن به کشتی‌ها برای عبور از تنگه، وضعیت حقوقی آب‌ها، کف دریا یا قدرت و اختیار کشور ساحلی را تغییر نمی‌دهد. این حق فقط به کشتی‌ها اجازه عبور می‌دهد و حاکمیت ایران بر تنگه هرمز را از بین نمی‌برد.همچنین حتی اگر برخی کشورها عبور آزاد کشتی‌ها از تنگه‌ها را یک قانون عرفی بین‌المللی بدانند، ایران الزامی به پذیرش آن ندارد. به دلیل مواضع و تفسیرهای رسمی خود، ایران می‌تواند برداشت و نحوه اعمال حاکمیت خودش را در تنگه هرمز داشته باشد و آن را اجرا کند.

پولی که از زیر آب عبور می‌کند

کابل‌های زیردریایی می‌توانند به یک منبع درآمد و ابزار قدرت اقتصادی نیز تبدیل شوند. بسیاری از کشورها در سال‌های گذشته تلاش کرده‌اند از موقعیت جغرافیایی خود برای کسب درآمد از عبور داده و اینترنت استفاده کنند.مصر یکی از مهم‌ترین نمونه‌هاست؛ کشوری که به دلیل قرار گرفتن میان دریای سرخ و مدیترانه، به گذرگاه اصلی کابل‌های ارتباطی میان آسیا و اروپا تبدیل شده و در برخی سال‌ها صدها میلیون دلار از محل زیرساخت‌های کابل‌های زیردریایی درآمد داشته است. سنگاپور نیز با تبدیل شدن به هاب منطقه‌ای تبادل داده و اینترنت، بخش مهمی از اقتصاد دیجیتال جنوب شرق آسیا را جذب کرده است. در سوی دیگر، روسیه بیشتر بر مدل کنترل امنیتی و مشارکت اجباری در پروژه‌های ارتباطی تمرکز کرده تا مدیریت این زیرساخت‌ها را در اختیار داشته باشد.بر همین اساس این پرسش مطرح می‌شود که آیا ایران نیز می‌تواند از موقعیت ژئوپلیتیک تنگه هرمز برای درآمدزایی، تنظیم‌گری و اعمال حاکمیت دیجیتال استفاده کند؛ آن هم در شرایطی که بخشی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال داده منطقه از این گذرگاه عبور می‌کنند.

تعمیر سخت و زمان‌بر کابل‌های زیردریایی و پیامدهای آن

اهمیت کابل‌های زیردریایی زمانی مشخص می‌شود که یکی از آنها آسیب ببیند. برخلاف تصور عمومی، تعمیر این کابل‌ها فرآیندی پیچیده، زمان‌بر و پرهزینه است. عملیات تعمیر کابل‌های آسیب‌دیده در تنگه هرمز، بسته به شرایط فنی، ترافیک دریایی و وضعیت آب‌وهوا، ممکن است از ۷ تا ۴۵ روز زمان نیاز داشته باشد.این یعنی یک اختلال جدی فقط اینترنت کاربران را مختل نمی‌کند، بلکه روی تراکنش‌های مالی، خدمات ابری، فعالیت شرکت‌های بزرگ فناوری و حتی اقتصاد کشورهای منطقه اثر می‌گذارد. به همین دلیل بسیاری از کشورها، کابل‌های زیردریایی را صرفاً یک زیرساخت مخابراتی نمی‌دانند، بلکه آنها را بخشی از امنیت ملی و قدرت راهبردی خود تلقی می‌کنند.پیشنهادهای اجرایی برای حکمرانی بر زیرساخت‌های ارتباطی تنگه هرمزدر کنار بحث‌های حقوقی، مجموعه‌ای از راهکارهای اجرایی هم برای نحوه حکمرانی بر زیرساخت‌های ارتباطی تنگه هرمز متصور است. بر اساس این رویکرد، عبور کابل‌های زیردریایی باید مشمول اخذ مجوز شود و همچنین دریافت عوارض و حق اتصال از این مسیرها در نظر گرفته شود. علاوه بر این، فعالیت اپراتورها و شرکت‌های فناوری خارجی نیز باید تحت چارچوب قوانین و نظام تنظیم‌گری ایران انجام شود. همچنن می‌توان نقش شرکت‌های ایرانی در حوزه تعمیر، نگهداری و مدیریت کابل‌های عبوری را پررنگ و انحصاری کرد؛ به‌گونه‌ای که تنگه هرمز فقط یک گذرگاه انرژی باقی نماند، بلکه به بخشی از معماری قدرت دیجیتال و اقتصادی ایران نیز تبدیل شود. جزئیات این پیشنهادات اجرایی را می‌توان در فایلی مطالعه کرد که در کانال بله اندیشکده اقتصاد دانش‌بنیان بارگذاری شده است.
 
بنابراین در جهانی که داده به اندازه انرژی اهمیت پیدا کرده، رقابت فقط بر سر کنترل مسیرهای نفتی نیست؛ شاهراه‌های انتقال اطلاعات هم به بخشی از معادلات ژئوپلیتیک تبدیل شده‌اند.
منبع: فارس
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 37
  • سید عزیز

    دارید دنیا رو می ترسانید تورو خدا اینقدر شاخ و شانه نکشید من از لحظه ای که این متن رو خوند بجای اینکه خوشحال باشم در غم و اندوه فرو رفتم اینقدر با دنیا سرشاخه نشید .فکر نکنید سخت سخن گفتن همیشه موثره .الان میگن دیدید ایران اگر بمونه و بمب هسته ای داشته باشه همینه .

    نظرات شما -
    • ناشناس

      اگر چنگیز و مغل و هیتلر و صدام .. موندن اینام میمونن

  • ناشناس

    ابر گودرت کهکشان راه شیری و آندرومدا

  • علیرضا

    اول باید بشه به کف دریا رسید... با قایق موتوری که یه دوشکا جوش زدید جلوش نمیشه!... جز این. کارای زیادی میشه کرد. داعش و القاعده هم کارای زیادی کردن. گور خودشون رو کندن.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      تو روبیکا میشه

  • ناشناس

    در جریان هستید که مدت زیادی است اینترنت ماهواره‌ای آمده به زودی تمام این کابل‌ها بی استفاده خواهند شد؟ زیرساخت‌های اینترنت نوین الآن در فضاست! چیزی که استفاده از آن را در ایران غیر قانونی کرده‌اند. حالا نشستید برای بدنام کردن هر چه بیشتر خودتان در دنیا، یه زیرساختی که به طور کامل قراره از رده خارج بشه رو تهدید می کنید؟ خب بکنید! هر چه زودتر همه دنیا رو سوق می دید به استفاده از اینترنت های ماهواره ای و پر پول شدن جیب همان آمریکایی‌ها! واقعا خسته نباشید با این نقشه‌ها و تحلیل‌های تخیلی‌تون!

    نظرات شما -
    • ناشناس

      ایول دقیقن

  • حاج مهدی

    طرف رفته بود لب دریا یه کاسه ماست دستش گرفته بود میگفت اگه میشد این ماستو بریزم تو دریا و کل دریا دوغ بشه، عجب دوغی میشد. میدونم نمیشه ها ولی عجب دوغی میشد.
    شمام حکم این بنده خدارو دارین. یه تنگه رو نصفه نیمه بستین نصف کشورای دنیا علیه شما شدن. حالا بیایین مثل معتادا کابل دزدی کنید که ادعای قدرت کنید؟ مردم دنیا، مردم ایران نیستن بتونید ارتباطشونو قطع کنید صداشون در نیاد. خداوکیلی همون پاکستان و هند بی خیال دعوای خودشوون میشن میان بالاسرتون. اون لاغرای سومالی با قایق بصورت قبیله ای بهتون حمله می کنن. ویتکنگا از پایتخت ویتنام تونل زیر زمینی میزن زیر کاخ سعد اباد میان بیرون. همون عراق و سوریه دوباره حزب بعثو راه میندازن با میگای داغونشون یه جنگ ۸ ساله جدید راه میندازن.
    حواستون باشه، قرار نیست هرکی دستش به هرچی میرسه که خرابش کنه.
    همون پرچمتونو نصف شب پشت وانت بچرخونید ما قول میدیم همه جا بگیم برنده شدین.

  • ناشناس

    کابل و از دو طرف ده کیلومتر بلند تر میکنن میکشنش سمت ساحلشون اون زیر دفن میکنن مشکلشون حل میشه

  • ناشناس

    خاک بر سرتون خاک بر سرتون
    اره برید تخریب کنید تهدید کنید ابر قدرت بشید

  • ناشناس

    عجب افکار داغونی

  • ممد

    به غیر از اینکه فارس منبع بسیار بسیار موثقی برای اخبار هست . در مورد سفری کبری چیدن هم مهارت بالایی داره .
    ۱. مگه ج.ا کنوانسیون دریاها رو قبول کرده که محاسبه دوازده مایل رو انجام میده ؟!
    ۲. بر فرض که قبول کنه ، چجوریه که نزدیک دوازده مایل آبهای ساحلی عمان رو هم واسه خودش حساب کرده ؟! عمان سندی داده که مال ج.ا باشه ؟!
    اصلا همه اینها به کنار ، اگر واقعا به حاکمیت ایران اعتقاد داشتید ، زمانی که این کابلها رو میکشیدن باید بدنبال چنین عوارضی و حق حاکمیتی می‌بودین ، نه الان که مجبورید هسته ای رو بدهید و بدنبال یک بهانه جدید واسه درگیر کردن ایران با دنیا هستید !
    دقیقا بهانه ای واسه دود کردن چندصدمیلیارد دلار پول مردم در سوریه که به غیر کینه و نفرت سوریها و بدبختی بیشتر مردم ایران عابدی دیگه ای نداشته .

  • ناشناس

    تهدید صلب رفاه و آسایش بشریت تضمین دوام حکومت نیست.

  • ناشناس

    کابلها رو به اینترانت وصل کنید یه کم از نت ما لذت ببرن. گناه دارن طفلیکا... 😉

  • ناشناس

    آنها که نمی توانند بسازند، نابود می کنند.
    اینکه تو چیزی که اطرافت هست رو خراب کنی، معنی قدرت تو نیست. اگر قدرتمند هستی بساز.
    متاسفانه سن روحی مسئولان در حد پسربچه ی ۵ ساله ی لجبازه.

  • ناشناس

    قربون مغزتون. میاد یک بمب میزنه نابود می‌کنه که
    تازه میخوان کانالی از خشکی بزنن که دیگه با تنگه کاری نداشته باشند

  • ناشناس

    اینترنت خودمون کم بود میخوان اینترنت دنیا هم قطع کنن

  • ناشناس

    (عبور کابل‌های زیردریایی باید مشمول اخذ مجوز شود و همچنین دریافت عوارض و حق اتصال از این مسیرها در نظر گرفته شود. علاوه بر این، فعالیت اپراتورها و شرکت‌های فناوری خارجی نیز باید تحت چارچوب قوانین و نظام تنظیم‌گری ایران انجام شود. همچنن می‌توان نقش شرکت‌های ایرانی در حوزه تعمیر، نگهداری و مدیریت کابل‌های عبوری را پررنگ و انحصاری کرد). واسه اینترنت دنیا هم میخواین تعین تکلیف کنید؟

  • ناشناس

    برمردم چه فایده؟؟مردم فقط برای جنگ وبدبختیهاشریکند

  • ناشناس

    ایران میتونه اینترنت جهان رو قطع کنه، بعد اینترنت داخلی رو با عنوان اینترنت پلاس سوپر پرو مکس توربو به کشورهای دیگه عرضه کنه، هر گیگ ۱۰ میلیون دلار.

  • ناشناس

    همین توهم های هیتلر و نازیها باعث جنگ جهانی دوم شد

  • ناشناس

    هر مقاله ای رو خبر نکنید
    اشکال ما از شما بی سواد ها است
    که هنوز نمی‌دونید تنگه رژیم حقوقی مختص خودش رو داره
    توقع مردم رو الکی بالا نبرید

  • ناشناس

    کاش دنیا هم به نظر و منطقتون اهمیتی میداد و کاس وجود ابن کار هارو داشتید ،با چیزی که دیدیم یه قرون از تنگه پول در نخواهید آوورد ،نکه نتونید یا نخواید ،نمیذارن ،این حرکت خیلی حرکت بزرگیه ،چین و روسیه مثلا میتونن اینکارو بکنن اگه جای ما بودن،محاصره رو دوماه دیگه ادامه بده آمریکا نابود کاملیم،نشیتن خیالپردازی درمورد تنگه میکنن

  • ناشناس

    ابرقدرت بودن به این چیزا نیست!!
    اگر اینجوری بود که دزدان دریایی سومالی پیش از شماها ابرقدرت شدن!!

  • ناشناس

    یعنی خجالت نمیکشید؟ خندتون نمیگیره؟ با ضربه زدن به دنیا و اقتصاد دنیا کسی تادحالا ابرقدرت نشده. باید اقتصاد دنیارو شکوفا کنی به مردم جهان خدمت کنی تا ابرقدرت بشی

  • ناشناس

    تاحالافکرمیکردم منبع درآمدلبنان فقط فروش زیتون هست واقتصادغزه رو که نمیددونم واقعا!درهرصورت خوشبخالشون مابااین همه منابع ازاوناهم فقیرتریم

  • ناشناس

    شما برای قطع کردن اومدید ، اینم قطع کنید دیگ

  • ناشناس

    بچه دو ساله عقلش از شما خیلی بیشتره

  • محمد

    جالب اگه ایران بتونه که فکر کنم به کمک تیم هکری حنظله راحت میشه نقشه و مشخصات کامل این کابل های انتقال دیتا رو پیدا کنه مثل بمب اتم فاجعه بار می‌تونه باشه برا دشمنانش

  • ناشناس

    یعنی تمام این مدت که نفت ایران تحریم بود و عربها داشتند مجانی نفت را میفروختند و پول پارو می کردند و تازه منتی سر ایران داشتند که اگر امریکا بخواد نفت نمی تونی بفروشی و فلان ... چین ناز و قر می اومد و نفتمون را با تخفیف انچنانی می خرید که من دارم بهتون لطف می کنم نفت می خرم،اروپا که اینقدر برای ما ادا در آورد سر هسته ای ، در تمام این مدت از سرزمین ایران بدون هیچ هزینه ای عبور می کرند!!!!!!!! یعنی چی!!!!!!!!!!! پس چرا تا الان یقه اشون را نگرفتیم ؟!! چقدر هزینه چقدر رنج و منت این حرومی های دزد به ما تحمیل کردند !!!!!!!!!!!!!!!111 آخه چرا ؟؟؟؟؟؟ قبول کنیم از ماست که بر ماست

  • ناشناس

    هذیان گوئی بی اساس و بی نتیجه!!!!!!!!! لعنت بر چین و روسیه که نمیخواهد ایران آینده ای خوبی داشته باشد و آمریکای مودن را انداهته اند به جان ما

  • ناشناس

    🤣🤣🤣🤣🤣🤣

  • ناشناس

    کلا همه راهکار ها بر مبنای گروگانگیری و آسیب هست. یعنی با یه نفر یا دو نفر مشکل داری و کل دنیا رو دچار آسیب کنی، بعد همه دنیا رو با این طرح های مسخره مقابل خودت قرار بدی. فکر هم می کنی تا ابد این برگه ها روی میزه.
    واقعا جای تاسف داره این رویکرد فکری. همین دو تا برگه آخر رو استفاده کنین تموم شه تا دامنه 3000 کیلومتری رو هم نابود کنین تموم شه، جهان هم نگاه می کنه !

  • چای دبش باغ ازگل ک

    ابر قدرت سر گردنه حیران

  • ناشناس

    ابرقدرت نمیکنه، باعث میشه بیشتر تهدید بشید، اگر به اینا نزدیک بشید مردم پاره میشن
    همون تحریمهایی که رو شما تاثیر نداشت مردمو پاره کرد، الانم موشکهایی که رو شما موثر نیست مردمو پاره کرده

  • ناشناس

    به همه چیز فکر میکنید جز آسایش مردم
    ننگ بر
    شما ننگ

  • ناشناس

    شما تا ما را نابود نکنید ول نمیکنید البته چیزی ازمون نمونده