دو تصمیم جدید چین همزمان با محاصره دریایی ایران | اخطار غیر مستقیم به آمریکا

در پی تشدید فشارهای آمریکا علیه شبکه انتقال و خرید نفت ایران، دولت چین دو دستور تازه برای حفاظت از اعمال صلاحیت فراسرزمینی خارجی صادر کرده است؛ مقرراتی که به پکن اجازه می‌دهد علیه دولت‌ها، شرکت‌ها و اشخاص خارجیِ متهم به اقدامات تبعیض‌آمیز یا آسیب‌زننده به منافع چین، اقدامات متقابل از جمله مسدودسازی یا ضبط دارایی‌ها در خاک چین اعمال کند.

به گزارش منابع رسمی دولت چین، یکی از این مقررات با عنوان «مقررات امنیت زنجیره صنعتی و زنجیره تأمین» از ۷ آوریل ۲۰۲۶ اجرایی شده و هدف آن حفاظت از امنیت زنجیره‌های صنعتی و تأمین چین در برابر اقدامات خارجی عنوان شده است.

همچنین بر اساس متن رسمی منتشرشده از سوی وزارت دادگستری چین، مقرره دیگری با عنوان «مقررات مقابله با صلاحیت فراسرزمینی ناموجه خارجی» نیز در همین تاریخ لازم‌الاجرا شده است. این مقرره به دولت چین اجازه می‌دهد در برابر کشورها، سازمان‌ها یا افرادی که از طریق اعمال قوانین و صلاحیت‌های فراسرزمینی به حاکمیت، امنیت، منافع توسعه‌ای یا حقوق شهروندان و شرکت‌های چینی آسیب وارد کنند، اقدامات متقابل اتخاذ کند.

در متن این مقررات، ابزارهایی از جمله محدودیت صدور ویزا، ممنوعیت یا محدودیت ورود، محدودیت همکاری‌های تجاری و سرمایه‌گذاری، جریمه، و توقیف یا ضبط دارایی‌های منقول و غیرمنقول در داخل چین پیش‌بینی شده است.

صدور این مقررات همزمان با افزایش فشارهای واشنگتن بر مسیرهای فروش نفت ایران به چین صورت گرفته است. آمریکا در روزهای اخیر تحریم‌هایی را علیه افراد، شرکت‌ها و کشتی‌های مرتبط با دور زدن تحریم‌های نفتی ایران اعمال کرده و فشار بر پالایشگاه‌ها و شبکه‌های مالی مرتبط با خرید نفت ایران را افزایش داده است.

با این حال، در متن رسمی مقررات چین اشاره مستقیمی به ایران، نفت ایران یا توقیف محموله‌های نفتی ایران نشده است. از این رو، اگرچه این مقررات می‌تواند در چارچوب مقابله پکن با تحریم‌ها و فشارهای آمریکا تفسیر شود و بالقوه در پرونده‌هایی مانند نفت ایران کاربرد داشته باشد، اما نسبت دادن آن به «پاسخ مستقیم چین به تهدید توقیف محموله‌های نفتی ایران» هنوز از سوی منابع رسمی تأیید نشده است. 

گفتنی است چین، عمده ترین مشتری نفت ایران است و از محاصره بندری ایران توسط امریکا متضرر می شود. برخی تحلیلگران معتقدند که همزمانی تشدید محاصره دریایی ایران و تصمیمات جدید چین، بی دلیل نیست و پکن در حال  اخطار غیر مستقیم به آمریکاست که اگر منافعش را تهدید کند، باید هزینه بپردازد.